Umowa o współdziałanie - od 1 lipca 2020 r. duże firmy umówią się na kontrole z Szefem KAS

Umowa o współdziałanie receptą na przestrzeganie przepisów podatkowych?

Istota umowy o współdziałanie polega na zawieraniu pomiędzy podatnikiem a Szefem KAS porozumienia w celu zapewnienia przestrzegania przez podatnika przepisów prawa podatkowego w warunkach przejrzystości podejmowanych działań oraz wzajemnego zaufania pomiędzy stronami umowy – organem podatkowym i podatnikiem.

W praktyce oznacza to dla podatnika możliwość uzgadniania z Szefem KAS różnych kwestii związanych z jego rozliczeniami podatkowymi, w tym uzgadnianie:

• interpretacji przepisów podatkowych – podatnik będzie mógł zawierać porozumienia w sprawach stosowania niejasnych przepisów podatkowych, zamiast występować o ich interpretacje;
• zasad ustalania cen transferowych;
• braku zasadności stosowania ogólnej klauzuli obejścia prawa podatkowego lub wysokości zaliczek na podatek dochodowy.

Podatnik, który zdecyduje się podpisać umowę o współdziałanie, może liczyć na obniżenie (nawet o połowę) opłat za wniosek o zawarcie uprzedniego porozumienia cenowego oraz za wniosek o wydanie opinii zabezpieczającej. W niektórych przypadkach ciążące na nim odsetki od należności podatkowych mogą zostać zmniejszone lub anulowane.

Co z kontrolami podatkowymi?

Umowa o współdziałanie ma na celu skierowanie wzajemnych stosunków podatnika i fiskusa na bardziej partnerskie tory. Podatnik zobowiązuje się przestrzegać przepisów podatkowych, wdrażać w firmie wewnętrzne procedury zapewniające prawidłowość rozliczeń oraz zgłaszać sporne zagadnienia ze swojej praktyki biznesowej i informować o potencjalnych korzyściach podatkowych.

W zamian za to fiskus zobowiązuje się do ograniczenia kontroli podatkowych, które będzie przeprowadzał Szef KAS. Do tej pory ten obowiązek spoczywał na naczelniku urzędu skarbowego. Od 1 lipca będzie on mógł przeprowadzić w przedsiębiorstwie podatnika kontrole krzyżowe lub czynności sprawdzające jedynie za zgodą Szefa KAS.

Umowa o współdziałanie nie dla wszystkich podatników

Pomimo tego, że wprowadzona forma współpracy pomiędzy fiskusem a podatnikami wydaje się zupełnie nowym otwarciem na linii ich wzajemnych stosunków, skarbówka wyciąga rękę tylko do ograniczonej grupy podatników.

Partnerstwo na podstawie umowy o współpracy jest dostępne jedynie dla największych firm, które generują roczny dochód na poziomie 50 mln euro (214 mln zł) lub więcej. Zgodnie ze statystyką przedstawioną przez Ministerstwo Finansów w skali kraju funkcjonuje około 2700 takich podmiotów gospodarczych.

Kryterium dochodowe nie jest jedynym warunkiem przystąpienia do umowy o współpracy. Oprócz tego podatnik będzie musiał pozytywnie przejść przez dwa audyty weryfikujące jego uczciwość podatkową oraz potwierdzające wprowadzenie w firmie wewnętrznych ram nadzoru podatkowego.

W pierwszej fazie projektu Ministerstwo Finansów planuje podpisać tylko 20 umów w ramach programu pilotażowego.

Z roli fiskalnej do usługodawczej – nowe oblicze administracji skarbowej?

Zastępca Szefa KAS oraz wiceszef resortu finansów Paweł Cybulski przekonuje, że umowa o współdziałaniu jest jedynie częścią większego projektu skierowanego na zmianę roli fiskusa w stosunkach z podatnikiem.

Administracja skarbowa, do tej pory występująca w restrykcyjnej i fiskalnej roli, ma stać się instytucją usługodawczą dla obywateli, a ograniczenie kontroli ma być sztandarowym punktem tej zmiany. Cybulski podkreśla jednak, że oferowane ustępstwo przysługuje jedynie rzetelnym i uczciwym podatnikom. Ci, którzy pozostaną oporni wobec podatkowych obowiązków, wciąż będą szczegółowo kontrolowani przez fiskusa.

Polecamy: PODATKI 2020 – Komplet

Zmniejszenie represyjnego działania administracji skarbowej względem podatnika jest szansą dla Krajowej Administracji Skarbowej na poprawę negatywnego wizerunku. Same deklaracje jednak nie wystarczą.

Projekt umowy o współdziałaniu prezentuje się optymistycznie na papierze. Z jego oceną należy jednak poczekać do czasu pojawienia się rezultatów programu pilotażowego. Przeszkodą w efektywnym wdrażaniu przychylnych podatnikom zmian może okazać się sam personel pracowniczy administracji skarbowej, przyzwyczajony do starego, restrykcyjnego charakteru postępowania wobec podatników.

radca prawny Robert Nogacki
Kancelaria Prawna Skarbiec