Zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego - uchwała NSA

Generalnie zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg przedawnienia może jednak zostać przerwany i może się to m.in. stać na skutek zawiadomienia urzędu skarbowego, jeśli np. toczy się postępowanie o przestępstwo skarbowe. Rzecznik Praw Obywatelskich uważał, że samo zawiadomienie organu podatkowego nie wystarcza.

Musi ono spełniać dodatkowe warunki po to, by podatnik wiedział, czego konkretnie dotyczy sprawa. A zatem

• nie tylko toczy się postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe,
• ale także postępowanie to wiąże się z niewykonaniem zobowiązania, którego bieg terminu zostaje zawieszony,
• oraz podatnik w trybie art. 70c Ordynacji podatkowej zostaje zawiadomiony o wszczęciu tego postępowania, co oznacza, że powinien zostać poinformowany o zakresie przedmiotowym tego postępowania co najmniej poprzez wskazanie jednostki redakcyjnej Kodeksu karnego skarbowego dotyczącej czynu, w sprawie którego wszczęto postępowanie.

Pogląd RPO oparty był na prokonstytucyjnej wykładni, zgodnie z którym art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej powinien być interpretowany w sposób zapewniający gwarancję przestrzegania zasady in dubio pro tributario („wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść podatnika”) oraz zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, mającej umocowanie w art. 2 Konstytucji.

Zdaniem NSA za prawidłowe należy uznać poinformowanie podatnika jedynie o skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia w oparciu o art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Na tej podstawie podatnik może we własnym zakresie dowiedzieć się o przyczynie wywołującej ten skutek, tj. na zasadzie domniemania znajomości prawa należycie opublikowanego. Skoro bowiem dowiedział się o skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia, to nie sposób przyjąć, aby nie wiedział o samej przyczynie, czyli o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, który ma związek ze zobowiązaniem podatkowym.

Uchwała 7 sędziów NSA z 18 czerwca 2018 r. (sygn. akt I FPS 1/18)