REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Przedawnienie zobowiązania powoduje powstanie przychodu

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Przedawnienie zobowiązania powoduje powstanie przychodu /fot. Fotolia
Przedawnienie zobowiązania powoduje powstanie przychodu /fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Nawet po 10 latach, gdy już przedawni się zobowiązanie wobec prywatnego pożyczkodawcy, nie można spać spokojnie. Organy podatkowe i sądy uważają bowiem, że z chwilą przedawnienia zobowiązania dłużnik uzyskuje przychód. Musi więc zapłacić podatek, czyli podzielić się z budżetem.

REKLAMA

Autopromocja

Problem nie dotyczy przedsiębiorców, bo z przepisów wprost wynika, że przedawnione zobowiązania są dla firm przychodem (art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o PIT). Może być natomiast zaskoczeniem dla zwykłych kredytobiorców, osób zaciągających prywatne pożyczki lub niespłacających innych swoich zobowiązań.

Na razie o przychodzie z tytułu przedawnienia orzekają wojewódzkie sądy administracyjne. Przykładem grudniowe wyroki WSA w Poznaniu (z 21 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Po 965/17) i w Białymstoku (z 12 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Bk 1206/17). Podobnie w listopadzie 2017 r. orzekł WSA w Gliwicach (sygn. akt I SA/Gl 834/17). Wszystkie są nieprawomocne.

– Jeśli taką wykładnię podtrzyma Naczelny Sąd Administracyjny, to dłużnik nawet kilka lat po zaciągnięciu zobowiązania znajdzie w swojej skrzynce pocztowej informację PIT-8C z wykazanym przychodem – mówi Jarosław Ziółkowski, doradca podatkowy w Independent Tax Advisers.

Od 2 do 10 lat

W praktyce oznacza to, że przychód może powstać nawet po 10 latach. Zasadniczo bowiem po takim czasie przedawniają się roszczenia o zapłatę (zgodnie z art. 118 kodeksu cywilnego). Nie dotyczy to jednak roszczeń okresowych (np. o spłatę rat kredytu) oraz związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bo tu termin to trzy lata. Natomiast wierzytelności z tytułu sprzedaży w zakresie działalności przedsiębiorstwa oraz z tytułu umowy o dzieło przedawniają się po dwóch latach.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Po upływie kodeksowego terminu zobowiązanie wprawdzie nie wygasa, ale dłużnik ma prawo podnieść zarzut przedawnienia (art. 117 k.c.).

Z tą chwilą jednak jego kłopoty wcale się nie kończą.

Kredyt nie przemija

W praktyce problem opodatkowania dotyczy głównie przychodów z tytułu niespłaconych, a przedawnionych kredytów.

Przekonała się o tym kobieta, która pod koniec 2007 r. wzięła kredyt w banku. Po pewnym czasie popadła w kłopoty finansowe i przestała spłacać zadłużenie. Bank sprzedał wierzytelność jednej z firm windykacyjnych. Ta w 2016 r. złożyła do sądu pozew o zapłatę zaległości.

Dłużniczka podniosła podczas rozprawy zarzut przedawnienia (termin minął pod koniec 2013 r.), a sąd cywilny uznał jej argumenty i oddalił powództwo.

Na początku 2017 r. kobieta dostała kolejne pismo. Tym razem był to formularz PIT-8C z wykazaną na nim wysokością przychodu z tzw. innych źródeł. Kobieta powinna więc była zapłacić od niego podatek do urzędu skarbowego.

Polecamy: Pakiet żółtych książek - Podatki 2018

Nie zgadzała się na to, wskazując, że przedawnione roszczenie nie wygasło, a jedynie wierzyciel nie może już domagać się jego spłaty. Innymi słowy dług nadal istnieje, ale ona nie ma już obowiązku go spłacać. Przychodem podatkowym mogą być tylko „definitywne przysporzenia majątkowe” – argumentowała we wniosku o interpretację.

Ale jest korzyść

REKLAMA

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej i WSA w Poznaniu byli innego zdania. Argumentowali, że kobieta uzyskała „korzyść majątkową, przejawiającą się w tym, że nie musi wykonać zobowiązania”. Porównali też skutki przedawnienia zobowiązania kredytowego do jego umorzenia. Dłużnik, który nie musi już spłacać rat, osiąga realną korzyść majątkową, a przychód z tego tytułu powstaje w momencie upływu terminu przedawnienia – uznał WSA.

Kobieta miała więc do wyboru: albo zapłacić przedawnione zobowiązanie firmie windykacyjnej, albo podnieść zarzut przedawnienia i przez to uzyskać przychód podlegający opodatkowaniu.

Sprawa rozstrzygnięta przez WSA w Białymstoku była prawie identyczna. różniła się tylko miesiącami zaciągnięcia kredytu.


Kto wystawia dokument

Zarówno sąd w Poznaniu, jak i WSA w Białymstoku nie odniosły się przy tym do tego, czy to pierwotny wierzyciel (najczęściej bank), czy też firma windykacyjna powinny wystawiać PIT-8C.

W praktyce najczęściej robią to windykatorzy, co potwierdził w rozmowie z DGP Michał Pułka z biura prasowego KRUK SA. Zastrzegł, że do tej pory nie były to częste sytuacje.

Fiskus twierdzi jednak, że skoro przychód powstaje z chwilą przedawnienia, to taki dokument powinien wystawiać pierwotny wierzyciel (np. interpretacja dyrektora KIS z 7 września 2017 r., nr 0113-KDIPT3.4011.173.2017.3.MH).

Zdaniem naszych rozmówców może to być dużym problemem dla banków i instytucji finansowych, które wierzytelności sprzedały już lata temu.

Fiskus zmienił zdanie

Fiskus nie zawsze jednak był tego zdania, co teraz. W interpretacji z 30 czerwca 2016 r. (nr ITPB2/4511-357/16/TJ) dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy stwierdził, że mimo przedawnienia korzyść majątkowa nie jest trwała i nie można mówić o powstaniu jakiegokolwiek przychodu. Zobowiązanie bowiem nadal istnieje i dłużnik co do zasady powinien je spłacić. Różnica jest tylko taka, że wierzyciel nie może już dochodzić przymusowego wykonania.

„Samo przedawnienie zobowiązania nie wywołuje bowiem zmiany charakteru zobowiązania na zobowiązanie bezzwrotne i nie powoduje powstania przychodu” – podsumował dyrektor bydgoskiej izby.

Podobnie argumentował dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 25 września 2015 r. (nr IPPB4/ 4511-765/15-2/MP).

Eksperci też widzą przychód

Zdaniem Jarosława Ziółkowskiego więcej argumentów w tym sporze ma fiskus. – Podniesienie zarzutu przedawnienia powoduje z finansowego punktu widzenia takie same skutki jak umorzenie zobowiązania, bo wierzyciel nie może domagać się spłaty. Tym samym dłużnik uzyskuje trwałą korzyść majątkową i powinien rozliczyć się z fiskusem – tłumaczy ekspert.

Podobnie uważa Grzegorz Grochowina, menedżer w KPMG w Polsce. – Z chwilą przedawnienia zobowiązania kredytowego obowiązek spełnienia świadczenia nie istnieje. To zaś oznacza, że otrzymany i niespłacony kredyt stanowi przychód podatkowy – nie ma wątpliwości ekspert.

Zdaniem Jarosława Ziółkowskiego fiskus, zamiast zmieniać swoje stanowisko w interpretacjach indywidualnych, powinien wprost doprecyzować w przepisach, że przedawnione lub umorzone zobowiązania są przychodem. – Obu stronom oszczędziłoby to dużo zachodu – podsumowuje ekspert ITA. ⒸⓅ

Mariusz Szulc

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Nowości w KSeF: faktury papierowe czasowo poza KSeF, faktury konsumenckie, złożone załączniki. Konsultacje Ministerstwa Finansów

W dniu 18 lipca 2024 r. w Ministerstwie Finansów przy ul. Świętokrzyskiej 12 odbyło się kolejne spotkanie konsultacyjne dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur zorganizowane przez Ministerstwo Finansów i Krajową Administrację Skarbową. Przedstawiciele MF podsumowali dotychczasowe prekonsultacje zmian w zakresie obowiązkowego KSeF. Eksperci Ministerstwa Finansów zaprezentowali też propozycje rozwiązań biznesowych tj. wymianę środowiska KSeF na docelowe, wdrożenie załączników i aktualizację struktury e-faktury,  a także planowane rozwiązania i nowe funkcjonalności KSeF.

Nowe dane o wynagrodzeniach Polaków. GUS odsłania karty

GUS opublikował dane dotyczące przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czerwcu 2024 r. Przeciętna płaca wyniosła 8144,83 zł. Wzrost okazał się niższy od prognozowanego przez ekspertów. Mamy też nowe statystyki dotyczące zatrudnienia.

Podatek od nieruchomości od obiektów sportowych. Będą zmiany od 2025 roku. Czy podatek obejmie place zabaw?

W ramach analiz opublikowanego projektu zmian w podatku od nieruchomości, chwilę uwagi należy poświęcić obiektom sportowym. Jako że standardowo ich wartość nie należy do niskich, ewentualne ruchy w tym zakresie, mogą generować istotne skutki podatkowe. Aczkolwiek, akurat w tym obszarze, MF zaproponował też trochę korzyści. Niekorzyści też.

Większe sumy gwarancyjne w OC posiadaczy pojazdów i rolników. Jednolity formularz zaświadczeń o przebiegu ubezpieczenia. Rząd przyjął projekt nowelizacji

W dniu 16 lipca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy, która ma dostosować polskie prawo do unijnych przepisów dotyczących ubezpieczenia OC za szkody, które powstały w związku z ruchem pojazdów mechanicznych. Projekt ten przewiduje m.in. zwiększenie minimalnych sum gwarancyjnych w ubezpieczeniu OC posiadaczy pojazdów mechanicznych a także rolników. Czy w związku z tymi zmianami wzrosną ceny polis OC?

REKLAMA

Drastyczne podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe. Najwięcej na płyn do e-papierosów, aż o 75 proc.

Rząd chce wprowadzić drastyczne podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe. Ich skala ma być kilkukrotnie większa, niż zakładała mapa akcyzowa. Już w 20225 r. akcyza na wyroby tytoniowe ma wzrosnąć: o 25 proc. na papierosy, o 38 proc. na tytoń do palenia oraz o 50 proc. na wkłady do podgrzewaczy tytoniu. Będzie podwyżka również płynów do e-papierosów, na które w 2025 r. akcyza wzrośnie aż o 75 proc.

Zakup sprzętu IT? Czasem lepiej wynająć. Na czym polega DaaS?

Na czym polega model biznesowy Device as a Service (DaaS)? Komu i kiedy się opłaca? Co sprawia, że jest to rosnący trend nie tylko w polskich firmach?

Twój biznes działa dobrze ale pieniądze gdzieś wyciekają. Ekspert podpowiada gdzie szukać przyczyn i źródeł wycieków

Takie pytanie często zadają sobie przedsiębiorcy, którzy osiągając spore przychody, realizując duże i zyskowne projekty nagle stwierdzają brak gotówki na koncie. Dlaczego tak się dzieje? Gdzie są pieniądze? Na te i inne pytania odpowiada dr nauk ekonomicznych Elżbieta Sobów – specjalistka ds. finansów z kilkudziesięcioletnim doświadczeniem.

Korekta podatku naliczonego: kiedy trzeba rozliczyć fakturę korygującą

Jak należy rozliczyć faktury korygujące? Podatnik będący nabywcą zgłosił reklamację oraz otrzymał mailową odpowiedź, w której sprzedawca uznał reklamację i wskazał kwotę korekty. Wiadomości mailowe są z marca 2024 r., a korekta wpłynęła w kwietniu 2024 r. Podatnik odliczył VAT naliczony z faktury pierwotnej w marcu 2024 r. Czy korektę należy rozliczyć w marcu 2024? 

REKLAMA

Prezesa skazano za zaległości podatkowe spółki. Ale to sąd popełnił błąd

Samo tylko objęcie funkcji prezesa zarządu spółki nie może powodować automatycznego przyjęcia na siebie odpowiedzialności karnej za cudze działania. Tak uznał Rzecznik Praw Obywatelskich, informując o wniesieniu skargi kasacyjnej na korzyść prezesa spółki, którego sąd skazał za nieodprowadzenie zaliczek na podatek dochodowy, powstałych w okresie gdy nie objął jeszcze funkcji.

Podatek od nieruchomości obejmie nawet panele fotowoltaiczne. Takie zmiany już od 2025 roku

Zmiany w podatku od nieruchomości zmierzają do opodatkowania urządzeń energetycznych, np. paneli fotowoltaicznych. Budowle mają być opodatkowane jako całość techniczno-użytkowa. Podatkiem od nieruchomości (inaczej niż obecnie) już od 2025 roku objęte zostaną więc wszystkie elementów farmy fotowoltaicznej (w tym panele).

REKLAMA