Kategorie

Przedawnienie roszczeń

Przedawnienie. Terminy zasady i skutki przedawnienia roszczeń (np. długów) niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wyjaśnia Sara Synowiec, aplikantka adwokacka z Lubasz i Wspólnicy – Kancelaria Radców Prawnych sp.k. Czym jest przedawnienie i czy z jego upływem dług przestaje istnieć? Jakie długi ulegają przedawnieniu? Jak następuje oraz czym skutkuje przerwanie biegu przedawnienia? Ile wynosi termin przedawnienia? Jak obliczyć termin przedawnienia? Czy dług, którym już zajmuje się komornik może się przedawnić?
Przedawnienie roszczeń stanowi ważną instytucję prawa, której jednym z głównych zadań jest zapewnienie pewności obrotu gospodarczego. W przypadku roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przepisy przewidują pewne szczególne rozwiązania.
31 grudnia 2020 r. przedawnią się niezapłacone faktury wystawione w 2018 r. przypomina Krajowy Rejestr Długów. By nie stracić pieniędzy zamrożonych w niezapłaconych fakturach, przedsiębiorca może m.in. zawrzeć z dłużnikiem ugodę, w której uzna on ich roszczenia - tłumaczą eksperci. Jakie są terminy przedawnienia roszczeń z działalności gospodarczej i umów najczęściej występujących w obrocie gospodarczym?
Zbiór wyłączeń określony w art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy o CIT dotyczy wszystkich wierzytelności przedawnionych bez względu na następcze działania podatnika skierowane wobec takiej wierzytelności np. ich sprzedaż. Tym samym straty z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 39 tej ustawy, aby mogły być uznane za koszt uzyskania przychodów, nie mogą dotyczyć wierzytelności przedawnionych.
6 czerwca 2019 r. została opublikowana w Dzienniku Ustaw nowelizacja Kodeksu pracy z 16 maja 2019 r. Po 3-miesięcznym vacatio legis nowelizacja ta zmieni przepisy Kodeksu pracy w czterech głównych aspektach: w zakresie mobbingu, uprawnień rodzicielskich, wydawania świadectw pracy i przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy.
Trzyletni termin przewidziany w art. 584 kodeksu spółek handlowych (k.s.h.) jest terminem na dochodzenie roszczeń - tak stwierdził Sąd Apelacyjny w Warszawie w postanowieniu z 12 grudnia 2018 r. (sygn. V Acz 626/18).
Istotne dla przedsiębiorców zmiany w zakresie zasad przedawnienia roszczeń zostały wprowadzone w tym roku w wyniku nowelizacji Kodeksu cywilnego. Najważniejsza z nich dotyczy skrócenia ogólnego terminu przedawnienia cywilnoprawnych roszczeń majątkowych z dziesięciu do sześciu lat. Zmieniony został również sposób liczenia powyższego terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny w 3 wyrokach wydanych 29 sierpnia 2018 r. orzekł, że nie ma możliwości zwrotu nadpłaty - nawet po korzystnej zmianie interpretacji indywidualnej - jeśli upłynął termin do złożenia wniosku o jej stwierdzenie. Minister Finansów zmienił po 5 latach niekorzystną dla podatnika interpretację indywidualną. Podatnik zastosował się do pierwszej interpretacji i zapłacił podatek. Po zmianie wykładni minął jednak 5-letni termin przedawnienia roszczenia o zwrot takiej nadpłaty. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne, które na korzyść obywatela złożył Rzecznik Praw Obywatelskich.
Obowiązujące od 9 lipca 2018 r. nowe zasady przedawnienia roszczeń są szczególnie istotne w kontekście Interpretacji Indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 9 maja 2018 r. Uznano, że w sytuacji, gdy osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, po zaciągnięciu kredytu odmawia jego spłaty po okresie przedawnienia, osiąga wówczas realne przysporzenie majątkowe. W rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy je traktować jako przychód z innych źródeł, które zostały zdefiniowane w art. 20 ust. 1 ustawy.
Głównym celem rządowego projektu zmian w Kodeksie cywilnym, nad którym trwają prace Sejmu jest skrócenie ogólnych okresów przedawnienia roszczeń. Skrócenie okresów przedawnienia ma zmusić wierzycieli do szybszego prowadzenia procesów windykacyjnych.
Rząd panuje duże zmiany w terminach przedawnienia roszczeń. Nowe regulacje mogą przyczynić się do umocnienia pewności obrotu gospodarczego. Jednak jego najbardziej aktywnym uczestnikom, tj. przedsiębiorcom, ustawodawca znów nie ułatwia życia, dając konsumentom wachlarz kolejnych przewag w starciu z przedsiębiorcami.
Nawet po 10 latach, gdy już przedawni się zobowiązanie wobec prywatnego pożyczkodawcy, nie można spać spokojnie. Organy podatkowe i sądy uważają bowiem, że z chwilą przedawnienia zobowiązania dłużnik uzyskuje przychód. Musi więc zapłacić podatek, czyli podzielić się z budżetem.
16 stycznia 2017 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez ministra sprawiedliwości. Projekt zakłada m.in. skrócenie ogólnego terminu przedawnienia roszczeń do 6 lat (obecnie jest 10 lat), czy wprowadzenie nowego sposobu liczenia upływu terminu przedawnienia – bieg terminu przedawnienia ma się kończyć z upływem ostatniego dnia roku kalendarzowego (nie będzie to jednak dotyczyć terminów przedawnienia krótszych niż dwa lata).
Ministerstwo Sprawiedliwości ogłosiło oficjalny projekt (z dnia 31 maja 2017 roku) ustawy o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o prawach konsumenta. Dostępna na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji nowelizacja nie przewiduje wszystkich zmian, które wcześniej zapowiadano. Z chwilą jej wejścia w życie rynek zarządzania wierzytelnościami czeka rewolucja. Co się zmieni?
Jeżeli prawomocnym orzeczeniem sądu objęte są odsetki, to roszczenie o odsetki należne po wydaniu prawomocnego orzeczenia ulega przedawnieniu po okresie trzyletnim. W związku z tym wierzyciele, którzy chcą zachować pełnię swojego roszczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu powinni przerywać bieg przedawnienia przynajmniej co trzy lata.
Rząd planuje skrócić termin przedawnienia roszczeń niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz niebędących roszczeniami o świadczenia okresowe – z 10 do 6 lat. Również z 10 do 6 lat ma być skrócony termin przedawnienia roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego oraz stwierdzonych ugodą.
6 a nie 10 lat ma wynosić tzw. podstawowy termin przedawnienia roszczeń - zakłada projekt nowelizacji Kodeksu Cywilnego, nad którym pracuje resort sprawiedliwości.
Do Trybunału Konstytucyjnego trafił wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją RP przepisu Ordynacji podatkowej, zgodnie, z którym nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym. Po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozsądzi, czy jego korzystne wyroki dają podatnikom prawo do zwrotu nienależnie pobranej daniny, nawet gdy zapadły już po przedawnieniu roszczeń. To niezwykle ważne dla podatników, bo TSUE zwykle orzeka po latach, co może skutkować tym, że część z nich nie odzyska już swoich pieniędzy, mimo że zapłaciła podatek nienależnie.
Od kilku lat przyjmowaliśmy zaliczki od osób zainteresowanych nabyciem lokalu w prowadzonej przez nas inwestycji. Otrzymanie zaliczek dokumentowaliśmy fakturami. Ponieważ najprawdopodobniej będziemy zmuszeni odstąpić od kontynuowania tej inwestycji, będziemy zwracać otrzymane uprzednio zaliczki. W kilku przypadkach od wpłacenia zaliczek oraz ich udokumentowania fakturami VAT i ujęcia w deklaracjach VAT upłynęło już 5 lat. Czy mimo to, w związku z koniecznością zwrotu takich zaliczek, możemy wystawić fakturę korygującą dokumentującą ich zwrot?
Należnych pieniędzy i innych świadczeń nie można dochodzić po upływie terminu przedawnienia. Szczególnie przedsiębiorcy powinni o tym pamiętać, gdyż dla nich okres przedawnienia w niektórych sytuacjach jest krótszy.
W prowadzeniu działalności gospodarczej zdarzają się sytuacje, w których kontrahent nie płaci przedsiębiorcy za sprzedane towary lub wykonane usługi. Niekiedy wierzycielowi uda się wyegzekwować należność, czasami do zapłaty w ogóle nie dochodzi, a upływ czasu powoduje przedawnienie przysługujących wierzycielowi świadczeń. W takich sytuacjach wierzyciel ponosi dwukrotnie stratę: nie uzyskuje zapłaty, a przedawnionej wierzytelności nie zaliczy do kosztów podatkowych.