REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy możliwy jest zwrot nadpłaty w VAT po upływie terminu przedawnienia?

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Po przedawnieniu nie da się odzyskać nadpłaty /Fot. Fotolia
Po przedawnieniu nie da się odzyskać nadpłaty /Fot. Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Wniosek o zwrot nadpłaty w podatku VAT, złożony po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest bezskuteczny, nawet w sytuacji, gdy ta nadpłata powstała w wyniku orzeczenia TSUE. Regulacja ta jest zgodna z zasadą równoważności i nie narusza zasady skuteczności prawa unijnego.

Autopromocja

To wniosek z wczorajszego (z 20 grudnia br.) wyroku TSUE (sygn. akt C-500/16, w sprawie Caterpillar Financial Services sp. z o.o.). Trybunał zastanawiał się nad tym, co w sytuacji, gdy orzeka po myśli podatników, ale ich zobowiązania podatkowe już się przedawniły. Czy podatnicy mimo to mogą starać się o zwrot nadpłaty?

Na korzystny wyrok TSUE mogą bowiem powoływać się nie tylko ci, w których sprawie on zapadł, lecz także wszyscy pozostali, będący w podobnej sytuacji. Potwierdził to niedawno NSA w uchwale z 16 października 2017 r. (sygn. akt I FPS 1/17).

TSUE po 5 latach

W praktyce często dzieje się tak, że podatnik płaci podatek na podstawie krajowego przepisu, a po kilku lub kilkunastu latach unijny trybunał stwierdza, że przepis był niezgodny z dyrektywą i podatek nie powinien był zostać zapłacony. Wyrok TSUE daje prawo do żądania zwrotu nadpłaty wraz z pełnym oprocentowaniem (art. 74 ordynacji podatkowej).

Problemu nie ma, gdy TSUE orzeknie szybko, zanim zobowiązanie podatnika zdąży się przedawnić. Gorzej, gdy zapadnie po przedawnieniu, czyli po 5 latach liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Czy w takiej sytuacji podatnik może mimo wszystko starać się o zwrot nadpłaty?

Nie – powiedział Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 czerwca 2015 r., sygn. akt I FSK 515/14 (patrz ramka).

Wczoraj potwierdził to sam trybunał.

Leasing i ubezpieczenie

Wyrok TSUE zapadł na tle słynnej już sprawy VAT od usług ubezpieczenia leasingu. Fiskus przegrał w niej przed unijnym trybunałem 17 stycznia 2013 r. (w sprawie BGŻ Leasing, sygn. akt C-224/11).

Sprawa była o tyle skomplikowana, że wcześniej w tej samej sprawie NSA wydał uchwałę, która brzmiała całkiem przeciwnie niż późniejszy wyrok TSUE (z 8 listopada 2010 r., sygn. akt I FPS 3/10). Po uchwale ruszyły kontrole i firmy leasingowe były zmuszone dopłacić zaległy podatek.

Dlatego gdy zapadł korzystny wyrok TSUE, spółki wystąpiły o zwrot nadpłaty. W wielu przypadkach fiskus uznał jednak, że doszło już do przedawnienia i odmawiał zwrotu.

Nie przedawniły się tylko sprawy firm, które poszły do sądu (tak jak BGŻ Leasing), a NSA, czekając na rozstrzygnięcie trybunału, zawieszał postępowanie (co wstrzymało bieg terminu przedawnienia).

Polecamy: Pakiet żółtych książek - Podatki 2018

Spółka, która zapłaciła podatek i tego nie zakwestionowała, poczekała na wyrok TSUE z 17 stycznia 2013 r. i dopiero po nim wystąpiła o zwrot nienależnie zapłaconego podatku, tłumaczyła, że nie jest jej winą, iż trybunał dopiero po latach rozstrzygnął spór.

Gdy fiskus odmówił jej zwrotu, spółka poszła do sądu, a ten skierował nowe pytanie do TSUE – tym razem w sprawie zwrotu nadpłaty po przedawnieniu.

Trzeba się sądzić

TSUE stwierdził wczoraj, że jeśli jego rozstrzygnięcie zapadnie po przedawnieniu, to podatnik nie ma możliwości odzyskania nadpłaty. Miał już bowiem 5 lat na to, by dochodzić go na podstawie przepisów krajowych.

Trybunał dodał, że zasadniczo państwa członkowskie są zobowiązane do zwrotu podatków pobranych niezgodnie z prawem UE. Mają prawo jednak robić to w ramach różnych procedur i terminów.


TSUE uznał, że podatnik może starać się o nadpłatę, nawet gdy z uchwały NSA wynika co innego. Jeśli bowiem zaskarży decyzję do sądu, to zawieszony zostanie bieg terminu przedawnienia zobowiązania. A w tym czasie może już zapaść korzystny dla niego wyrok TSUE – wyjaśnił trybunał w Luksemburgu.

Uznał zatem, że spółka mogła zakwestionować decyzje fiskusa wydane po uchwale NSA i wnieść skargę do sądu, co powodowałoby zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Tego jednak nie zrobiła.

Zdaniem ekspertów takie stanowisko jest niedorzeczne, bo po pierwsze nie wiadomo, czy taki wyrok zapadnie, po drugie, jaki będzie, a spółka, która wchodzi w spór, ryzykuje konsekwencje karne skarbowe, nie może liczyć na zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach i np. brać udziału w przetargach. ⒸⓅ

NSA: Fiskus i podatnik muszą mieć te same prawa

NSA w wyroku z 11 czerwca 2015 r. (sygn. akt I FSK 515/14) stwierdził:

„Wniosek o zwrot nadpłaty w podatku od towarów i usług, złożony po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (...) jest bezskuteczny, nawet w sytuacji, gdy ta nadpłata powstała w wyniku orzeczenia TSUE. Regulacja ta jest zgodna z zasadą równoważności i nie narusza zasady skuteczności prawa unijnego”.

NSA wyjaśnił, że upływ terminu przedawnienia obowiązuje zarówno organy podatkowe, jak i podatników. Nie może być tak, że podatnik może złożyć wniosek o zwrot nadpłaty w każdym czasie, a organ podatkowy jest związany terminem 5-letnim. „Instytucja przedawnienia ma na celu stabilizację stosunków prawnych, przy czym owa stabilizacja działa w obie strony” – stwierdził NSA. ⒸⓅ

infoRgrafika

OPINIA

Argumenty unijnego trybunału są niepokojące

Alicja Sarna doradca podatkowy, partner, szef zespołu postępowań podatkowych w MDDP

We wczorajszym wyroku TSUE szczególnie niepokojące są dwie kwestie dotyczące polskich przepisów. Po pierwsze, całkowicie nietrafione jest stanowisko, jakoby do nadpłat „nadzwyczajnych”, a więc będących efektem wyroków TSUE, stosowało się identyczne przepisy jak te, które dotyczą „zwyczajnych” wniosków o stwierdzenie nadpłaty. W ordynacji podatkowej znajdziemy bowiem dwa odrębne tryby: stwierdzenie nadpłaty (tryb dotyczący błędnych rozliczeń podatnika) oraz zwrot nadpłaty, gdy jest ona skutkiem błędnego wdrożenia przepisów i wydanego w tej sprawie wyroku TSUE.

Owszem, obie instytucje są podobne (ekonomicznie chodzi o odzyskanie nadpłaconego podatku), ale nie są tożsame. Tę kwestię trybunał pominął.

Polecamy: INFORLEX Księgowość i Kadry

Co więcej, w okresie, którego dotyczyła sprawa, ordynacja podatkowa nie przewidywała terminu przedawnienia wystąpienia z wnioskiem o zwrot nadpłaty. Taki przepis obowiązywał tylko w odniesieniu do stwierdzenia nadpłaty.

Po drugie, TSUE stanął na stanowisku, iż spółka Caterpillar (podobnie jak wiele innych firm leasingowych) nie musiała płacić zaległości podatkowej po wydaniu przez NSA uchwały o sygn. I FPS 3/10. Trybunał wskazał wręcz, że uchwała ta została wydana w sprawie innej spółki. Pominął natomiast całkowicie jej precedensowy charakter i wpływ na orzecznictwo sądów administracyjnych. ⒸⓅ

Patrycja Dudek

Mariusz Szulc

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Kasowy PIT: Projekt ustawy trafił do konsultacji. Nowe przepisy od 1 stycznia 2025 r. Kto z nich skorzysta?

Prawo do tzw. kasowego PIT będzie warunkowane wysokością przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie osiągniętych w roku poprzednim - nie będzie ona mogła przekroczyć kwoty odpowiadającej równowartości 250 tys. euro. Projekt ustawy wprowadzającej kasowy PIT trafił do konsultacji międzyresortowych.

Jak przygotować się do ESG? Oto przetłumaczony unijny dokument dla firm: „Dobrowolne ESRS dla MŚP Nienotowanych na Giełdzie”

Jak małe i średnie firmy mogą przygotować się do ESG? Krajowa Izba Gospodarcza przetłumaczyła unijny dokument dla MŚP: „Dobrowolne ESRS dla MŚP Nienotowanych na Giełdzie”. Dokumentu po polsku jest dostępny bezpłatnie.

Czy to nie dyskryminacja? Jeden członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności, a inny już nie, bo spółka miała jednego wierzyciela

Czy mamy do czynienia z dyskryminacją, gdy jeden członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności za zobowiązania spółki przez zgłoszenie w porę wniosku o ogłoszenie jej upadłości, podczas gdy inny nie może tego zrobić tylko dlatego, że spółka miała jednego wierzyciela? Czy organy skarbowe mogą dochodzić zapłaty podatków od takiego członka zarządu bez wcześniejszego wykazania, że działał on w złej wierze albo w sposób niedbały? Z takimi pytaniami do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wystąpił niedawno polski sąd.

Kasowy PIT - projekt ustawy opublikowany

Projekt ustawy o kasowym PIT został opublikowany. Od kiedy wchodzi w życie? Dla kogo jest kasowy PIT? Co to jest i na czym polega?

Obligacje skarbowe [maj 2024 r.] - oprocentowanie i oferta obligacji oszczędnościowych (detalicznych)

Ministerstwo Finansów w komunikacie z 24 kwietnia 2024 r. poinformowało o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych Skarbu Państwa nowych emisji, które będą sprzedawane w maju 2024 roku. Oprocentowanie i marże tych obligacji nie zmieniły się w porównaniu do oferowanych w kwietniu br. Od 25 kwietnia można nabywać nową emisję obligacji skarbowych w drodze zamiany.

Kasowy PIT dla przedsiębiorców z przychodami do 250 tys. euro od 2025 roku. I tylko do transakcji fakturowanych [projekt ustawy]

Ministerstwo Finansów przygotowało i opublikowało 24 kwietnia 2024 r. projekt nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Ta nowelizacja przewiduje wprowadzenie kasowej metody rozliczania podatku dochodowego. Z tej metody będą mogli skorzystać przedsiębiorcy, którzy rozpoczynają działalność, a także ci przedsiębiorcy, których przychody w roku poprzednim nie przekraczały 250 tys. euro.

Coraz więcej kontroli firm logistycznych. Urzędy celno-skarbowe sprawdzają pozwolenia na uproszczenia celne

Urzędy celno-skarbowe zintensyfikowały kontrole firm logistycznych. Chodzi o monitoring pozwoleń na uproszczenia celne, szczególnie tych wydanych w czasie pandemii. Jeśli organy celno-skarbowe natrafią na jakiekolwiek uchybienia, to może dojść do zawieszenia pozwolenia, a nawet jego odebrania.

Ostatnie dni na złożenia PIT-a. W pośpiechu nie daj szansy cyberoszustowi! Podstawowe zasady bezpieczeństwa

Obecnie już prawie co drugi Polak (49%) przyznaje, że otrzymuje podejrzane wiadomości drogą mailową. Tak wynika z najnowszego raportu SMSAPI „Bezpieczeństwo Cyfrowe Polaków 2024”. Ok. 20% Polaków niestety klika w linki zawarte w mailu, gdy wiadomość dotyczy ważnych spraw. Jak zauważa Leszek Tasiemski, VP w firmie WithSecure – ostatnie dni składania zeznań podatkowych to idealna okazja dla oszustów do przeprowadzenia ataków phishingowych i polowania na nieuważnych podatników.

Czy przepis podatkowy napisany w złej wierze nie rodzi normy prawnej? Dlaczego podatnicy unikają stosowania takich przepisów?

Podatnicy prowadzący działalność gospodarczą często kontestują obowiązki nakładane na podstawie przepisów podatkowych. Nigdy wcześniej nie spotkałem się z tym w takim natężeniu – może na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku, gdy wprowadzono drakońskie przepisy tzw. popiwku – pisze prof. Witold Modzelewski. Dlaczego tak się dzieje?

Szef KAS: Fundacje rodzinne nie są środkiem do unikania opodatkowania

Szef Krajowej Administracji skarbowej wydał opinię zabezpieczającą w której potwierdził, że utworzenie fundacji, wniesienie do niej akcji i następnie ich sprzedaż nie będzie tzw. „unikaniem opodatkowania”, mimo wysokich korzyści podatkowych. Opinię zabezpieczające wydaje się właśnie w celu rozstrzygnięcia, czy proponowana czynność tym unikaniem by była.
Przedmiotowa opinia została wydana na wniosek przedsiębiorcy, który planuje utworzenie rodzinnej platformy inwestycyjnej przy wykorzystaniu Fundacji poprzez wniesienie do niej m.in. akcji spółki. Natomiast spółka jest właścicielem spółek zależnych, które uzyskują przychody prowadząc działalność operacyjną w różnych krajach świata. 

REKLAMA