REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kiedy od darowizny należy rozliczyć VAT

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Kiedy od darowizny należy rozliczyć VAT / Fot. Fotolia
Kiedy od darowizny należy rozliczyć VAT / Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Nieodpłatne prezenty, przekazywane przez jednego przedsiębiorcę drugiemu przedsiębiorcy, mogą podlegać opodatkowaniu od towarów i usług. Wystarczy, aby przy nabyciu takiego towaru istniało prawo do odliczenia podatku. Inne zasady dotyczą jednak próbek i prezentów o niskiej wartości.

VAT 2015/2016 – bieżące problemy i zmiany

REKLAMA

Autopromocja

Czy mąż podaruje żonie towar bez podatku

Małżonka przedsiębiorcy prowadzącego firmę przewozową postanowiła otworzyć własną działalność gospodarczą. Zdecydowała, że poprowadzi sklep, w którym sprzedawać będzie towary spożywcze. Mąż postanowił z tego tytułu podarować jej towar handlowy o wartości kilkunastu tysięcy złotych. Sądzi, że skoro posiadają wspólność majątkową, to w praktyce nie dokonuje żadnej darowizny, a tylko przesuwa w jej obrębie towar. Nie musi więc rozliczać VAT. Czy ma rację?

NIE

Wystarczy, aby miał prawo do odliczenia podatku naliczonego, gdy kupował darowane towary. Zgodnie z ogólną zasadą VAT podlega odpłatna dostawa towarów i świadczenie usług. Co ma z tym wspólnego darowizna? Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT uważa się ją za odpłatną dostawę towarów, o ile jest spełnionych kilka warunków. Musi chodzić o produkty należące do przedsiębiorstwa podatnika (firmowe), a przy ich nabyciu musiał być uprawniony do potrącenia choćby w części podatku naliczonego (czyli powinien kupować je do świadczenia czynności opodatkowanych VAT). W tym przypadku wszystkie te warunki są spełnione, więc mąż wykona na rzecz żony opodatkowaną darowiznę. Potwierdza to także sam fiskus. Przykładem może być interpretacja dyrektora bydgoskiej izby z 9 czerwca 2014 r., nr ITPP1/443-268/14/MN. Chodziło o małżonków prowadzących prywatne gabinety weterynaryjne. Mąż przekazał na rzecz żony towar handlowy o wartości 50 tys. zł. Izba skarbowa uznała, że wykonał opodatkowaną darowiznę (miał prawo do odliczenia podatku przy nabyciu tych produktów). Powinien więc rozliczyć z tego tytułu VAT. Nie musi jednak wystawiać faktur, które dokumentowałyby prezent dla żony. Jak wyjaśnił dyrektor bydgoskiej izby, art. 106b ust. 1 i ust. 3 ustawy o VAT nie dotyczy nieodpłatnego przekazania towarów np. na cele domowników.

Polecamy produkt: Biuletyn VAT

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Warto też zwrócić uwagę na art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy, który mówi, że VAT podlega nieodpłatne przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste ściśle wymienionych osób. Można więc podsumować, że opodatkowaniu VAT podlega każde darowanie produktów (jeśli są spełnione wspomniane już warunki), ale zużycie tylko, gdy były one przekazane na cele osobiste podatnika, pracowników itp.

Podstawa prawna:

- Art. 7 ust. 2, art. 15, art. 106b ust. 1 pkt 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).

Czy crowdfunding jako darowizna podlega VAT

Pan Michał chce zebrać pieniądze na swój nowy projekt dzięki internetowemu finansowaniu społecznościowemu. Teraz zastanawia się jednak, czy darowizny, które otrzyma, mogą być opodatkowane daniną od towarów i usług.

TAK

Ale tylko przy założeniu, że wybierze mniej popularny model crowdfundingu tzw. mieszany. W klasycznym scenariuszu „fanowskim” darczyńca zazwyczaj nie otrzymuje w zamian za wsparcie nic poza satysfakcją z tego, że powstanie projekt, który wspiera. A w takiej sytuacji darowizny nie podlegają VAT. Potwierdza to wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 3 marca 1994 r. w sprawie Tolsma (sygn. akt C-16/93). Trybunał, rozpatrując sprawę ulicznego muzyka, uznał, że nie świadczył on odpłatnej usługi w zamian za datki, ponieważ nie można uznać, że takie darowizny są wynagrodzeniem za jakiekolwiek zachowanie muzyka. TSUE zwrócił uwagę na brak stosunku prawnego między nim a przechodniami oraz na to, że to ci ostatni decydowali o wysokości datku i o tym, czy w ogóle zostanie on przekazany. Jeśli jednak wspomniane warunki byłyby spełnione, to wystąpiłby także VAT. Potwierdziły to także polskie sądy administracyjne, m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 listopada 2010 r. (sygn. akt I FSK 1917/09) oraz warszawski WSA w orzeczeniu z 21 grudnia 2012 r. (sygn. akt III SA/Wa 939/12). Jeśli pan Michał wybierze crowdfunding mieszany, to sytuacja będzie inna. Tu zdaniem ekspertów chodzi o sytuację podobną do przedsprzedaży, w której finansujący nabywa prawa do zakupu usługi lub towaru, który zostanie wytworzony w ramach projektu. Takie transakcje mogą być realizowane na dwojaki sposób. Po pierwsze, może chodzić o wyświadczenie po określonej cenie (równej przekazanej kwocie) usługi. Przykład: umieszczenie nazwiska darczyńcy w napisach końcowych współfinansowanego przez niego filmu. Po drugie, w grę może wchodzić sprzedaż towaru, który powstanie w wyniku realizacji projektu. W obu przypadkach wspierający przedsięwzięcie otrzyma świadczenie wzajemne. W takim modelu pomysłodawca najczęściej działać będzie jako przedsiębiorca, który powinien rozliczyć przychody z działalności gospodarczej. Jeśli spełni też definicję podatnika VAT jak i inne przesłanki określone w ustawie o tym podatku, to odpowiednio powinien naliczyć tę daninę w momencie otrzymania przedpłaty (czyli datku).

Podstawa prawna:

- Art. 7 ust. 2, art. 15 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).

Czy można darować żywność bez podatku

Przedsiębiorca – piekarz – postanowił nieodpłatnie przekazać organizacji pożytku publicznego 40 bochenków chleba. Ta wykorzystałaby podarunek w swojej działalności charytatywnej. Czy taka darowizna może być wolna od VAT? Czy przedsiębiorca może liczyć na inne preferencje z tytułu dobroczynności?

TAK

Zgodnie ze znowelizowanym art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT wolne od daniny jest przekazanie żywności na rzecz OPP na jej działalność charytatywną. Wyjątkiem jest darowizna napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,2 proc. oraz mieszanek piwa i napojów bezalkoholowych powyżej 0,5 proc. Ze zwolnienia mogą korzystać nie tylko producenci żywności, ale też sklepy i restauracje, którym wcześniej bardziej opłacało się wyrzucić żywność, niż przekazać ją w darowiźnie. Teraz mogą nie tylko skorzystać ze zwolnienia w VAT, ale też zgodnie z art. 86 ust. 8 pkt 3 ustawy odliczyć daninę związaną z zakupem żywności. Przedsiębiorca-darczyńca musi jedynie pamiętać, by zachować dokumentację potwierdzającą przekazanie jedzenia. Sama OPP powinna natomiast, zgodnie z art. 43 ust. 12a ustawy o VAT, udowodnić, że żywność faktycznie została wykorzystana na cele charytatywne. W przeciwnym razie to ona, a nie darczyńca, zapłaci należny podatek (zgodnie z art. 108 ust. 3 ustawy o VAT). Przed nowelizacją, która weszła w życie w październiku 2013 r., prawo do zwolnienia mieli tylko producenci żywności. Jeszcze wcześniej, przed 2009 r., w ogóle nie było preferencji w tym zakresie. Katalizatorem zmian stała się słynna sprawa legnickiego piekarza, któremu organy podatkowe nakazały zapłacić ponad 200 tys. zaległego VAT. Piekarz twierdził, że przekazywał chleb stołówce dla bezdomnych. Przegrał jednak przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Sąd uznał, że darowizna żywności była jedynie pretekstem do ukrywania faktycznych obrotów firmy.

500 pytań o VAT odpowiedzi na trudne pytania z interpretacjami Ministerstwa Finansów (PDF)

Warto podkreślić, że preferencje obejmują tylko darowiznę żywności i na razie nie zanosi się na ich rozszerzenie. Potwierdzili to przedstawiciele biura prasowego w odpowiedzi na pytania DGP oraz wiceminister finansów Jarosław Neneman, odpowiadając na poselską interpelację nr 34 290.

Podstawa prawna:

- Art. 43 ust. 1 pkt 16, art. 43 ust. 12a, 86 ust. 8 pkt 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).

Czy prezent o niewielkiej wartości jest opodatkowany

Przedsiębiorca postanowił nieodpłatnie przekazywać swoim kontrahentom upominki o niskiej wartości (około 10 zł). Chciał w ten sposób silniej związać ich ze swoją firmą. Czy będzie musiał rozliczać podatek od towarów i usług?

NIE

Wynika to z art. 7 ust. 3 ustawy o VAT. Przez takie prezenty o niskiej wartości rozumie się wydane jednej osobie towary albo o łącznej wartości 100 zł (jeśli wynika to z ewidencji, która pozwoli ustalić, kim był obdarowany) bądź 10 zł w innych przypadkach. Darowizna musi być też wykonana na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Limit 10 zł odnosi się do pojedynczych sztuk podarunków, co potwierdził m.in. dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 31 marca 2015 r., nr IPPP3/4512-135/15-2/RD. Przedsiębiorca będzie mógł też przekazać kontrahentom próbki towarów bez konieczności rozliczania podatku. Potwierdza to art. 7 ust. 7 ustawy o VAT. Chodzi o egzemplarz danego produktu, którego przekazanie pozwoli ocenić jego cechy i właściwości, a darowizna ma na celu promocję, a nie zaspokojenie końcowych potrzeb kontrahenta. Takie zasady potwierdzają interpretacje fiskusa, m.in. dokument katowickiej izby skarbowej z 29 lipca 2015 r., IBPP1/4512-394/15/MG. ©?

Podstawa prawna

Art. 7 ust. 2, art. 7 ust. 3, art. 7 ust. 7 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).

Mariusz Szulc

Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
KSeF wchodzi na stałe – od 2026 roku faktury tylko elektroniczne. Szczegóły ustawy już znane!

KSeF wchodzi na stałe i już od 2026 roku każda faktura będzie musiała być wystawiona elektronicznie. Nowa ustawa całkowicie zmienia zasady rozliczeń i obejmie zarówno podatników czynnych, jak i zwolnionych z VAT. To największa rewolucja w fakturowaniu od lat.

Od kwietnia 2026 r. bez KSeF nie wystawisz żadnej faktury. To prosta droga do paraliżu firmy

Od 2026 r. KSeF stanie się obowiązkiem dla wszystkich przedsiębiorców w Polsce. System zmieni sposób wystawiania faktur, obieg dokumentów i współpracę z księgowością. W zamian przewidziano m.in. szybszy zwrot VAT. Eksperci podkreślają jednak, że firmy powinny rozpocząć przygotowania już teraz – zwlekanie może skończyć się paraliżem rozliczeń.

Rewolucja w fakturach: od 2026 KSeF obowiązkowy dla wszystkich! Firmy mają mniej czasu, niż myślą

Mamy już ustawę wprowadzającą obowiązkowy Krajowy System e-Faktur. Od lutego 2026 r. część przedsiębiorców straci możliwość wystawiania tradycyjnych faktur, a od kwietnia – wszyscy podatnicy VAT będą musieli korzystać wyłącznie z KSeF. Eksperci ostrzegają: realnego czasu na wdrożenie jest dużo mniej, niż się wydaje.

Rewolucja w interpretacjach podatkowych? Rząd planuje centralizację i zmiany w Ordynacji podatkowej – co to oznacza dla podatników i samorządów?

Rząd szykuje zmiany w Ordynacji podatkowej, które mają ułatwić dostęp do interpretacji podatkowych i uporządkować ich publikację. Zamiast rozproszenia na setkach stron samorządowych, wszystkie dokumenty trafią do jednej centralnej bazy – systemu EUREKA, co ma zwiększyć przejrzystość i przewidywalność prawa podatkowego.

REKLAMA

Krajowy System e-Faktur (KSeF). Prezydent podpisał ustawę

Prezydent Karol Nawrocki podpisał w środę zmianę ustawy o VAT, wprowadzającą Krajowy System e-Faktur (KSeF) - poinformowała kancelaria prezydenta. Co to oznacza dla firm?

Nierozwiązany problem ziemi po PGR-ach: czy minister Krajewski uratuje miejsca pracy i gospodarstwa indywidualne?

Nierozwiązane od lat kwestie zagospodarowania dzierżawionej ziemi państwowej powracają dziś z ogromną siłą. Na decyzje ministerstwa rolnictwa czekają zarówno pracownicy spółek gospodarujących na gruntach po dawnych PGR-ach, jak i rolnicy indywidualni, którzy chcą powiększać swoje gospodarstwa. W tle stoją dramatyczne obawy o przyszłość setek osób zatrudnionych w spółkach oraz widmo likwidacji stad bydła.

Dobra wiadomość dla rolników! Prezydent podpisał ustawę o przechowywaniu nawozów naturalnych – zmiany wejdą w życie błyskawicznie

Prezydent RP podpisał ustawę przygotowaną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która wprowadza istotne zmiany dla rolników w zakresie przechowywania nawozów naturalnych. Nowe przepisy wydłużają terminy dostosowania gospodarstw, upraszczają procedury budowlane i zapewniają dodatkowe wsparcie administracyjne.

Pracujący studenci, a ubezpieczenie w ZUS. Umowy o pracę, o dzieło i zlecenia - składki i świadczenia

Nie tylko latem wielu studentów podejmuje pracę, na podstawie kilku rodzajów umów. Różnią się one obowiązkiem odprowadzania składek a co za tym idzie, również prawem do świadczeń. Wyjaśniamy jakie umowy są podpisywane i jak są oskładkowane.

REKLAMA

Rekord: Ponad 1,24 mln cudzoziemców pracuje legalnie w Polsce i płaci składki do ZUS

Na koniec I półrocza 2025 r. liczba cudzoziemców legalnie pracujących i objętych ubezpieczeniami społecznymi w ZUS przekroczyła 1,24 mln osób. W województwie kujawsko-pomorskim było ich ponad 48,3 tys.W porównaniu z końcem 2024 roku wzrost odnotowano zarówno w skali kraju, jak i w regionie - informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.

Działalność nierejestrowana w 2025 roku - własny biznes bez składek ZUS i formalności [limit]. Kiedy rejestracja firmy jest już konieczna i jak to zrobić?

Rozpoczęcie działalności gospodarczej w Polsce może wydawać się skomplikowane – zwłaszcza dla osób, które dopiero testują swój pomysł na biznes. Dlatego działalność nierejestrowana (zwana też nieewidencjonowaną) to atrakcyjna forma dla początkujących przedsiębiorców. Jednak wraz z rozwojem działalności pojawia się pytanie: czy to już czas, by przejść na zarejestrowaną firmę? Przedstawiamy, kiedy warto podjąć ten krok, jakie są jego konsekwencje oraz jak się do tego przygotować.

REKLAMA