Wystawienie faktury osobie fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej a rejestracja transakcji na kasie fiskalnej

Zwolnienia z obowiązku ewidencji sprzedaży na kasie fiskalnej

Od zasady prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas fiskalnych przewidziano wyjątki. Zwolnienia te określa rozporządzenie Ministra Finansów z 28 grudnia 2018 r. (dalej: rozporządzenie) w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących.  Zawarty w regulacjach katalog zwolnień określa wiele sytuacji, w których obowiązek wystawienia paragonu nie występuje. Zasadniczo, podzielić je można na dwa rodzaje: zwolnienie podmiotowe – ze względu na obrót jaki podatnik osiąga w ramach prowadzonej działalności (§3 rozporządzenia) oraz zwolnienia przedmiotowe - ze względu na rodzaj czynności opodatkowanych jakie realizuje (§2 ust. 1 w zw. z załącznikiem do rozporządzenia).

Kiedy wystawienie faktury zwalnia z obowiązku rejestracji transakcji na kasie fiskalnej

Dla niektórych czynności wskazane w § 2 ust. 2 rozporządzenia zwolnienie z obowiązku zarejestrowania transakcji przy użyciu kasy fiskalnej warunkowane jest obowiązkiem wystawienia faktury dla nabywcy. Są to wskazane  w załączniku do rozporządzenia:

• niektóre usługi krótkotrwałego zakwaterowania (z wyłączeniem usług hotelarskich i turystycznych) (poz. 20);
• wynajem i usługi zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, jeżeli świadczenie tych usług w całości zostało udokumentowane fakturą (poz. 25);
• usługi związane z obsługą rynku nieruchomości, jeżeli świadczenie tych usług w całości zostało udokumentowane fakturą (poz. 26);
• dostawa towarów i świadczenie usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, jeżeli czynności te w całości zostały udokumentowane fakturą (poz. 47).

Warunkiem zwolnienia jest w tych przypadkach udokumentowanie czynności w całości fakturą. We wskazanych sytuacjach można więc poprzestać na wystawieniu faktury – bez rejestrowania na kasie (przy założeniu, że sprzedaż nie dotyczy towarów lub usług wymienionych w § 4 rozporządzenia).

Ważne!
Zasadniczo jednak, podatnik ma obowiązek zaewidencjonowania jej w kasie rejestrującej niezależnie od faktu wystawienia faktury. Jeśli więc transakcja nie jest zwolniona z obowiązku zaewidencjonowania przy użyciu kasy fiskalnej nie ma możliwości odstąpienia od wystawienia paragonu, nawet jeśli w danym przypadku udokumentowano już sprzedaż fakturą. Wtedy, zgodnie z art. 106h ust. 1 ustawy o VAT do kopii faktury pozostającej u podatnika należy dołączyć oryginał paragonu fiskalnego. Tak więc, nabywca (konsument) uzyskuje tylko fakturę, zaś paragon pozostaje u sprzedawcy.

Faktury dotyczące sprzedaży zaewidencjonowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej, zgodnie z art. 109 ust. 3d ustawy o VAT, ujmowane są w części ewidencyjnej pliku JPK_VAT w okresie rozliczeniowym, w którym zostały wystawione, lecz nie zwiększają wartości sprzedaży oraz podatku należnego za okres, w którym zostały ujęte w ewidencji (ponieważ sprzedaż została zaewidencjonowana przy użyciu kasy rejestrującej i ujęta w raporcie fiskalnym dobowym oraz miesięcznym, w okresie rozliczeniowym w którym co do zasady powstał obowiązek podatkowy).

Kamila Gancarz, konsultant podatkowy ECDP TAX Komorniczak i Wspólnicy sp.k.