Zmiany w VAT od 1 kwietnia 2013 r. - wyjaśnienia Ministerstwa Finansów

Od dnia 1 kwietnia 2013 r. weszły w życie zmiany zarówno przepisów ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o VAT”, jak i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie.

Zmiany te wynikają przede wszystkim z:

1)    ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o  podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 35), zwanej dalej „ustawą zmieniającą”;

2)    rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 marca 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. poz. 362);

3)    rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 marca 2013 r. w sprawie wzorów deklaracji dla podatku od towarów i usług, określającego nowe wzory deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7₍₁₄₎, VAT-7K₍₈₎, VAT-7D₍₅₎, VAT-8_(5), VAT-9M₍₃₎ (Dz. U. poz. 394);

4)    rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 marca 2013 r. w sprawie wzoru deklaracji dla podatku od towarów i usług przedstawiciela podatkowego, określającego wzór deklaracji VAT-13₍₁₎ (Dz. U. poz. 357)_;

5)    rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie wzorów deklaracji dla podatku od towarów i usług dotyczących transakcji wewnątrzwspólnotowych w zakresie nowych środków transportu, określającego nowy wzór deklaracji dla podatku od towarów i usług przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu nowych środków transportu (VAT-10₍₄₎) oraz wzór deklaracji dla podatku od towarów i usług od wewnątrzwspólnotowej dostawy nowego środka transportu (VAT-11₍₃₎) (Dz. U. poz. 367)_;

6)    rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 marca 2013 r. w sprawie wzoru skróconej deklaracji dla podatku od towarów i usług w zakresie usług taksówek osobowych opodatkowanych w formie ryczałtu, określającego wzór deklaracji VAT-12₍₂₎ (Dz. U. poz. 356);

7)    rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 marca 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykazów towarów do celów poboru podatku od towarów i usług w imporcie (Dz. U. poz. 359);

8)    rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 marca 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wzorów: znaku informującego podróżnych o możliwości zakupu w punktach sprzedaży towarów, od których przysługuje zwrot podatku od towarów i usług, oraz stempla potwierdzającego wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej, a także określenia niezbędnych danych, które powinien zawierać dokument będący podstawą do dokonania zwrotu podatku podróżnym (Dz. U. poz. 360);

9)    rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. poz. 363).

Zmiany w VAT od 1 kwietnia 2013 r. – transakcje zagraniczne

Zmiany dotyczące nieodpłatnego przekazania towarów i usług

ZMIANA DEFINICJI TERENÓW BUDOWLANYCH I ZWOLNIENIE DLA DOSTAWY TERENÓW NIEZABUDOWANYCH INNYCH NIŻ TERENY BUDOWLANE (art. 2 pkt 33 i art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT)

Zgodnie z nową definicją przez tereny budowlane należy rozumieć tereny przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

W zależności od rodzaju inwestycji będzie to albo decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego albo decyzja o warunkach zabudowy (art. 2 pkt 33 ustawy o VAT).

Od 1 kwietnia 2013 r. zwolnieniu od podatku będą podlegały tylko te tereny niezabudowane, które nie są gruntami budowlanym. Objęcie definicją ustawową terenów budowlanych umożliwi prawidłowe stosowanie zwolnienia od podatku przy dostawie gruntów. Korzystać zatem ze zwolnienia będzie sprzedaż gruntów o charakterze przykładowo rolnym czy leśnym (art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT).

Od dnia 1 kwietnia 2013 r. sprzedaż gruntu nieobjętego planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu będzie podlegała zwolnieniu z podatku VAT. Bez znaczenia będzie pozostawała wówczas jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków lub studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

Podatnik będący właścicielem nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako grunt budowlany planuje dokonać jego dostawy. Dla tego gruntu nie został sporządzony plan zagospodarowania terenu oraz nie została dla niego wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Sprzedaż takiego gruntu będzie zatem podlegała zwolnieniu z VAT, gdyż nie jest to teren budowlany w rozumieniu definicji ustawowej.

ZMIANA DEFINICJI DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ (art. 15 ust. 2 ustawy o VAT)

Stosownie do nowego brzmienia art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Nowe brzmienie art. 15 ust. 2 ustawy o VAT jednoznacznie wskazuje, że nie jest realizowana opcja uznania za podatnika każdego, kto dokonuje określonych transakcji związanych z działalnością gospodarczą w sposób okazjonalny. Wprowadzana zmiana nie oznacza jednak, że nie jest objęty podatkiem od towarów i usług podmiot, który prowadząc działalność gospodarczą dokona w ramach tej działalności tylko jednej transakcji.

---

PODATNICY, O KTÓRYCH MOWA W ART. 16 USTAWY O VAT

Uproszczeniu uległa definicja podatnika obowiązanego do rozliczenia podatku od okazjonalnej wewnątrzwspólnotowej dostawy nowego środka transportu (zdefiniowanego w art. 2 pkt 10 ustawy o VAT).

Obecnie wyraźnie zapisano, iż dany podmiot staje się podatnikiem w sytuacji dokonania „okazjonalnej” wewnątrzwspólnotowej dostawy nowego środka transportu (jest to zmiana doprecyzowująca, w praktyce nie powodująca zmian).

ZMIANY dot. PODATKU NALICZONEGO (art. 86 ust. 2 pkt 4 ustawy o VAT)

Zmiany mają charakter doprecyzowujący i nie wprowadzają zmian merytorycznych.

Zgodnie ze zmienionym od dnia 1 kwietnia 2013 r. art. 86 ust. 2 pkt 4 ustawy o VAT kwotę podatku naliczonego stanowi kwota podatku należnego z tytułu:

• świadczenia, dla którego zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 lub 8 podatnikiem jest ich usługobiorca,
• dostawy towarów, dla której zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 lub 7 podatnikiem jest ich nabywca,
• wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, o którym mowa w art. 9,
• wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, o którym mowa w art. 11,

W wyniku zmiany doprecyzowano, że kwotę podatku naliczonego stanowić będzie również kwota podatku należnego, z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, o którym mowa w art. 9 ustawy o VAT (art. 86 ust. 2 pkt 4 lit. c) oraz wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, o którym mowa w art. 11 ustawy o VAT (art. 86 ust. 2 pkt 4 lit. d).

Przedstawiciel podatkowy - zmiany od 1 kwietnia 2013 r

ZMIANY W OGRANICZANIU PRAWA DO ODLICZANIA (art. 88 ust. 1 pkt 5 i ust. 3a ustawy o VAT)

Od dnia 1 kwietnia 2013 r. zostaną uchylone przepisy art. 88 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT, zgodnie z którymi obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, których nabycie:

• zostało udokumentowane fakturami otrzymanymi przed dniem utraty zwolnienia określonego w art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy o VAT albo przed dniem rezygnacji z tego zwolnienia, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 113 ust. 5 i 7 ustawy o VAT w brzmieniu obecnie obowiązującym.

W wyniku tej zmiany odliczenie podatku naliczonego w odniesieniu do faktur otrzymanych przed dniem utraty zwolnienia określonego w art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy o VAT albo przed dniem rezygnacji z tego zwolnienia będzie następować na zasadach ogólnych, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 113 ust. 5 i 7 ustawy o VAT w brzmieniu obecnie obowiązującym.

• nastąpiło w wyniku darowizny lub nieodpłatnego świadczenia usług.

Usunięcie tego przepisu nie powoduje zmian merytorycznych. Przepis obecnie nie ma praktycznego zastosowania, bo w sytuacjach objętych jego zakresem nie są wystawiane faktury (mogą być wystawiane faktury wewnętrzne), co uniemożliwia odliczanie podatku VAT. Poza tym umożliwienie w takich przypadkach obdarowanemu podatnikowi odliczenia podatku uiszczonego przez podatnika darczyńcę jest sprzeczne z zasadą neutralności podatku VAT. Nabywca nie ponosi w tym przypadku żadnych kosztów,
w tym nie ponosi ciężaru tego podatku, nie ma zatem uzasadnienia do odliczania przez niego podatku VAT rozliczonego przez darczyńcę.

Od dnia 1 kwietnia 2013 r. zostaną uchylone przepisy art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. b i pkt 3 ustawy o VAT, na podstawie których nie stanowią  podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy:

• sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi, w których kwota podatku wykazana na oryginale faktury lub faktury korygującej jest różna od kwoty wykazanej na kopii;
• wystawiono więcej niż jedną fakturę dokumentującą tę samą sprzedaż.

Ponadto zostanie uchylony pkt 6 w art. 88 ust. 3a ustawy o VAT. Zmiana polega na usunięciu z katalogu przypadków, w których faktury i dokumenty celne nie stanowią podstawy odliczenia VAT przypadku, gdy zaświadczenie, o którym mowa w art. 86 ust. 5, zawiera informacje niezgodne ze stanem faktycznym (przepis art. 86 ust. 3a pkt 6 ustawy o VAT odwołuje się do art. 86 ust. 5, który został uchylony).

Zmiany te wynikają z konieczności uwzględnienia unijnej zasady: proporcjonalności i neutralności.

ZMIANY W ZAKRESIE UMIESZCZANIA NIP NA FAKTURACH I OFERTACH (art. 96 ust. 11 ustawy o VAT)

Od dnia 1 kwietnia 2013 r. zostanie uchylony ust. 11 w art. 96 ustawy o VAT,
który stanowi, że podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny jest obowiązany umieszczać numer identyfikacji podatkowej na fakturach oraz w ofertach.

Dane, które powinna zawierać faktura zostały określone w rozporządzeniu z dnia 28 marca 2011 r.. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 68, poz. 360, z późn. zm.).

Od dnia 1 stycznia 2014 r. zostaną kompleksowo uregulowane w dodawanym do ustawy o VAT art. 106e. Przepisy dyrektywy 2006/112/WE nie regulują kwestii umieszczenia numerów VAT w ofertach. Nie oznacza to, że podatnicy nie mogą takich numerów umieszczać w ofertach czy informacjach handlowych.

ZMIANY W ZAKRESIE KAS REJESTRUJĄCYCH (art. 111 ust. 3a pkt 8 ustawy o VAT).

Zmiany wprowadzone w art. 111 ust. 3a i ust. 6c ustawy mają charakter redakcyjny.

• Podatnik będzie zobowiązany do dokonania wydruku emitowanych przez kasę rejestrującą dokumentów i ich kopii. Zrezygnowano z określenia „na nośniku papierowym”.
• Doprecyzowano zapis dotyczący przypadków cofnięcia potwierdzenia o spełnieniu przez kasy funkcji, kryteriów i warunków technicznych wskazując, że może być ono cofnięte
  w razie wprowadzenia do obrotu kas rejestrujących niezgodnych z egzemplarzem wzorcowym kasy lub dokumentami dołączonymi do wniosku o wydanie tego potwierdzenia.

Kasy fiskalne po 1 kwietnia 2013 r.

---

PRZECHOWYWANIE DOKUMENTÓW (zmiana w art. 112 ustawy o VAT)

Zmiany wprowadzane w zakresie art. 112 ustawy o VAT mają na celu wyraźne wskazanie,
że regulacje dotyczące przechowywania przez podatników ewidencji prowadzonych dla celów rozliczania podatku oraz wszystkich dokumentów, dotyczą również dokumentów, jakimi są faktury.

ZMIANY W ZAKRESIE SZCZEGÓLNYCH PROCEDUR (art. 119 ust. 2  ustawy o VAT)

W zakresie szczególnej procedury przy świadczeniu usług turystyki zmodyfikowana została definicji marży.

Obecnie marżą jest różnica między kwotą, którą ma zapłacić nabywca usługi, a ceną nabycia przez podatnika towarów i usług od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty. Zgodnie z nowym brzmieniem przepisów marżą będzie różnica między kwotą, którą ma zapłacić nabywca usługi, a faktycznymi kosztami poniesionymi przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty.

Oznacza to, iż przy obliczaniu marży będzie uwzględniany również podatek rozliczany przez podatnika z tytułu nabycia usług od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty, dla których to usług miejscem świadczenia jest miejsce siedziby usługobiorcy.

W takiej sytuacji bowiem podatnik świadczący usługę turystyki jest obowiązany do rozliczenia podatku od takich usług. Podatek ten jest dla niego podatkiem należnym nie do odliczenia. Zatem podatek ten z uwagi na to iż jest poniesionym kosztem będzie uwzględniony przy obliczaniu marży.

Zmiany w VAT od 1 kwietnia 2013 r. - dostawy wewnątrzwspólnotowe oraz transport lotniczy

PRZEPISY PRZEJŚCIOWE (art. 11 ust. 2 ustawy zmieniającej)

W przepisie tym wprowadzono regulacje przejściowe dotyczące obniżania kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 31 grudnia 2013 r.

Zgodnie z tym przepisem w okresie od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w odniesieniu do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostawy towarów oraz świadczenia usług, dla których podatnikiem jest nabywca towarów lub usług, powstaje w rozliczeniu za okres, o którym mowa w art. 86 ust. 10 pkt 2 ustawy zmienianej pod warunkiem uwzględnienia przez podatnika kwoty podatku należnego z tytułu tych transakcji w deklaracji podatkowej, w której jest on obowiązany rozliczyć podatek należny z tego tytułu.

Rozwiązanie to powinno przyczynić się do rzetelnego (terminowego) wykazywania przez podatników tego rodzaju transakcji; szczególnie dotyczy to wymogu uwzględnienia podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów jako warunku do skorzystania z prawa do odliczenia.

POZOSTAŁE ZMIANY (Zmiany w § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług)

Od 1 kwietnia 2013 r. doprecyzowany zostanie moment, w jakim podatnik powinien posiadać określone przepisami dokumenty, aby móc zastosować 0% stawkę podatku VAT do dostaw towarów lub świadczenia usług na rzecz m.in. instytucji UE, organizacji międzynarodowych, misji dyplomatycznych i sił zbrojnych NATO posiadających siedzibę lub przedstawicielstwo w innym państwie członkowskim niż Polska.

Zastosowanie stawki podatku w wysokości 0% będzie możliwe jeżeli podatnik będzie posiadać odpowiednie dokumenty przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy (tj. okres, w którym obowiązany jest wykazać podatek z tytułu sprzedaży).

Nieodpłatne przekazanie towarów i usług w VAT 2013

DEKLARACJE VAT

Od dnia 1 kwietnia 2013 r. będą obowiązywać nowe wzory deklaracji dla podatku VAT:

• VAT-7₍₁₄₎, VAT-7K₍₈₎, VAT-7D₍₅₎, VAT-8_(5), VAT-9M_(3).

Nowe wzory deklaracji w stosunku do poprzednio obowiązujących wzorów zawierają jedynie zmiany o charakterze technicznym powodujące zmianę numeracji poszczególnych pól.

Nowe wzory:

• VAT-7₍₁₄₎, VAT-8₍₅₎ i VAT-9M₍₃₎ stosuje się począwszy od rozliczenia za kwiecień 2013 r.,
• VAT-7K₍₈₎, VAT-7D₍₅₎ stosuje się począwszy od rozliczenia za II kwartał 2013 r.

Uwaga! Nie dłużej niż do rozliczenia za ostatni okres rozliczeniowy 2013 r., z wyjątkiem okresów rozliczeniowych, w których podatnik koryguje podstawę opodatkowania oraz kwotę podatku należnego na podstawie art. 89a ustawy lub dokonuje zwiększenia podatku naliczonego na podstawie art. 89b ust. 4 ustawy, mogą być stosowane wzory deklaracji VAT-7₍₁₂₎, VAT-7K₍₆₎ i VAT-7D_(3).

• VAT-13_(1).

Do składania ww. deklaracji będą zobowiązani przedstawiciele podatkowi ustanowieni przez podatników nieposiadających siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, którzy będą dokonywali na terytorium kraju wyłącznie importu towarów, których miejscem przeznaczenia jest terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju i wywóz z terytorium kraju dokonywany będzie przez importera tych towarów w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.

Wzór deklaracji VAT-13₍₁₎ obowiązuje od rozliczenia za kwiecień 2013 r.

• VAT-10₍₄₎ i VAT-11₍₃₎

Nowe wzory deklaracji w stosunku do poprzednio obowiązujących wzorów zawierają jedynie zmiany o charakterze technicznym.

• VAT-12₍₂₎

Wzór ten w stosunku do poprzednio obowiązującego wzoru zawiera jedynie zmiany o charakterze technicznym.

Nowy wzór deklaracji VAT-12₍₂₎ stosuje się od rozliczenia za kwiecień 2013 r. Nie dłużej niż do rozliczenia za ostatni okres rozliczeniowy 2013 r. może być stosowany wzór deklaracji VAT-12_(1).

Nowe deklaracje VAT od kwietnia 2013 - VAT-10, VAT-11, VAT-12 i VAT-13

Źródło: Ministerstwo Finansów