REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

VAT od taksy notarialnej - RPO dostrzega błędną praktykę notariuszy

VAT od taksy notarialnej - Rzecznik Praw Obywatelskich dostrzega błędną praktykę notariuszy
VAT od taksy notarialnej - Rzecznik Praw Obywatelskich dostrzega błędną praktykę notariuszy

REKLAMA

REKLAMA

VAT od taksy notarialnej. W odpowiedzi na zgłoszenie redakcji portalu INFOR.pl, Rzecznik Praw Obywatelskich wystosował 12 maja 2021 r. pismo do Prezesa Krajowej Rady Notarialnej. Zdaniem RPO powszechna praktyka doliczania podatku VAT od taksy notarialnej budzi poważne zaniepokojenie. Obowiązujące regulacje w zakresie wynagrodzenia notariusza mające bez wątpienia charakter gwarancyjny i ochronny przemawiają, w opinii RPO, przeciwko dopuszczalności doliczania do wynagrodzenia notariusza stawki podatku od towarów i usług. Rzecznik zaprezentował w piśmie do Prezesa KRN obszerną argumentację prawną opartą zarówno o obowiązujące przepisy, jak i orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości UE.

Notariusze doliczają VAT do taksy notarialnej - zdaniem RPO robią to niezgodnie z prawem

W wystąpieniu (z 12 maja 2021 r., znak: V.511.612.2020.KB) do Prezesa Krajowej Rady Notarialnej, Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich dr hab. Maciej Taborowski poinformował, że do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich docierają sygnały świadczące o praktyce doliczania przez notariuszy podatku od towarów i usług do taksy notarialnej. Zdaniem RPO w świetle obowiązujących w tym zakresie regulacji oraz poglądów wyrażonych przez Sąd Najwyższy praktyka ta budzi uzasadnione wątpliwości i trudno ją uznać za prawidłową.

Autopromocja

Argumentacja prawna Rzecznika Praw Obywatelskich

W myśl art. 5 § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1192), notariuszowi za dokonanie czynności notarialnych przysługuje wynagrodzenie określone na podstawie umowy ze stronami czynności, nie wyższe niż maksymalne stawki taksy notarialnej właściwe dla danej czynności. Stosownie natomiast do art. 5 § 3 Prawa o notariacie, Minister Sprawiedliwości w rozporządzeniu z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (Dz. U. 2020 r., poz. 1473, dalej „rozporządzenie w sprawie stawek”) określił maksymalne stawki wynagrodzenia notariuszy za dokonanie czynności notarialnych.

Regulacja wynagrodzenia notariuszy zawarta jest zatem w aktach różnej rangi, tj. ustawie i rozporządzeniu. Rzecznik zauważa jednak, że ani przepisy ustawy o notariacie ani rozporządzenia w sprawie stawek nie stanowią, że przy ustaleniu wynagrodzenia notariusza bierze się pod uwagę należny od tego wynagrodzenia podatek od towarów i usług ani że ustalone wynagrodzenie podlega podwyższeniu o ten podatek.

Zgodnie z art. 29a ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685, dalej: „ustawa VAT”), podstawa opodatkowania obejmuje podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku od towarów i usług.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Zdaniem RPO niezależnie zatem od tego, czy wynagrodzenie notariusza zostało ustalone w maksymalnej wysokości, to powinno zawierać doliczony już podatek od towarów i usług, ponieważ zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2019 r. poz. 178) w cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług lub podatkiem akcyzowym. Wynagrodzenie notariusza może być wszakże traktowane jak cena za dokonane przez niego czynności ponieważ brak jest normatywnych podstaw do uznawania go za należność publicznoprawną. Nie może ono uchodzić za taką tylko dlatego, że jest pobierane za czynność urzędową. Kryterium zaliczenia określonego świadczenia do puli dochodów publicznych jest określone prawem jego przeznaczenie i obligatoryjny tryb egzekwowania (uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 23 września 2009 r. sygn. akt I KZFP 7/09).
"Skoro wynagrodzenie przysługujące notariuszowi jest ceną za wykonaną usługę, to niezależnie od tego, czy jest równe maksymalnej stawce taksy, powinno uwzględniać podatek od towarów i usług. Trudno zaakceptować pogląd, że w przypadku ustalenia wynagrodzenia niższego aniżeli maksymalna stawka taksy, należy do tak ustalonego wynagrodzenia doliczyć jeszcze należny podatek od towarów i usług."
(W tym ostatnim zdaniu RPO zacytował fragment artykułu Błażeja Materny z Instytutu Studiów Podatkowych Modzelewski i Wspólnicy "
Taksa notarialna a VAT – podatek zawarty w wynagrodzeniu notariusza", opublikowanego 26 listopada 2019 r. na portalu INFOR.pl).

Takie rozumienie w/w regulacji VAT potwierdza pogląd wyrażony w wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 7 listopada 2013 r. wydanym w połączonych sprawach C-249/12 i C-250/12 Corina- Hrisi Tulică v. Agenţia Naţională de Administrare Fiscală - Direcţia Generală de Soluţionare a Contestaţiilor oraz Călin Ion Plavoşin v. Direcţia Generală a Finanţelor Publice Timiş - Serviciul Soluţionare Contestaţii, Activitatea de Inspecţie Fiscală - Serviciul de Inspecţie Fiscală Timiş (teza 43). Zgodnie z nim, analogiczne z jego treścią przepisy dyrektywy należy interpretować w ten sposób, iż jeżeli cena towaru została ustalona przez strony bez żadnej wzmianki dotyczącej podatku od wartości dodanej, a dostawcą tego towaru jest podatnik, ustalona cena, w przypadku gdy dostawca nie może odzyskać od nabywcy podatku od wartości dodanej, którego żąda organ podatkowy, powinna być uznana za cenę obejmującą już ten podatek. Zapatrywanie to - zgodnie ze stanowiskiem SN wyrażonym w uchwale z dnia 7 lipca 2016 r. sygn. akt III CZP 34/16 - odnieść należy także do świadczeń, których wysokość ustalona została przez ustawodawcę, o ile ustawodawca nie sprecyzował jednocześnie, że wskazana kwota ma być podwyższona o podatek od towarów i usług.

Rzecznik powołał się także na pogląd zaprezentowany przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt III CZP 27/14, zgodnie z którym wykładnia gramatyczna przepisów dotyczących wynagrodzenia notariusza przemawia całkowicie jednoznacznie i w sposób nie budzący żadnych wątpliwości przeciwko podwyższeniu wynagrodzenia notariusza wyznaczonego przez sąd o podatek od towarów i usług. Zdaniem RPO należy domniemywać, że wolą ustawodawcy było wyczerpujące ustalenie kryteriów, od których uzależnione jest ustalenie wysokości wynagrodzenia notariusza. Skoro tak, to należy uznać za niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą przepisów regulujących wynagrodzenie notariusza.
I choć uchwała ta dotyczy notariuszy podejmujących czynności z urzędu (wyznaczonych przez sąd) to wyrażony przez SN pogląd jest (zdaniem RPO) aktualny również w odniesieniu do pozostałych notariuszy.

Podobne stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt III CZP 95/06 odnośnie do wynagrodzenia adwokackiego. Akcentując szczegółowy i wyczerpujący charakter regulacji wynagrodzenia za czynności dokonywane przez przedstawicieli takich zawodów jak adwokaci, radcowie prawni, itp. SN stwierdził, że unormowanie tego wynagrodzenia jest wyłączne i wyczerpujące, także w odniesieniu do opodatkowania usług adwokackich podatkiem od towarów i usług. Jak zauważył SN, za poglądem tym przemawia także wykładnia systemowa zewnętrzna. Tam bowiem, gdzie ustawodawca chciał umożliwić doliczenie kwoty podatku od towarów i usług do wysokości wynagrodzenia - uczynił to wyraźnie, jak w § 2 ust. 3 rozporządzeń (uchylonych z dniem 1 stycznia 2016 r.) Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu i w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

Uzasadnione zatem jest stwierdzenie, że przyjęta w polskim prawie konstytucyjna zasada wymagająca ustawowej podstawy obowiązku ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w połączeniu z regułą wyprowadzoną z art. 29a ust. 1 w zw. z ust. 6 pkt 1 ustawy VAT (podatek jest wliczony do należności za dostarczony towar lub świadczoną usługę) powoduje, iż doliczenie podatku do taksy notarialnej nie powinno być dopuszczalne bez wyraźnego upoważnienia w przepisie rangi ustawowej.

RPO prosi Prezesa Krajowej Rady Notarialnej o stanowisko

Wobec wyżej zaprezentowanej argumentacji prawnej, powszechna w zasadzie praktyka doliczania podatku VAT do taksy notarialnej budzi poważne zaniepokojenie Rzecznika. Obowiązujące regulacje w zakresie wynagrodzenia notariusza mające bez wątpienia charakter gwarancyjny i ochronny przemawiają przeciwko dopuszczalności doliczania do wynagrodzenia notariusza stawki podatku od towarów i usług.

Dlatego też, działając na podstawie art. 12 pkt 2 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz.U. z 2020 r. poz. 627) RPO zwrócił się do Prezesa Krajowej Rady Notarialnej z uprzejmą prośbą o poinformowanie, czy Krajowa Rada Notarialna wypracowała swoje stanowisko w odniesieniu do przedstawionego problemu.

Stanowisko Ministerstwa Finansów zbieżne ze zdaniem RPO. Co mogą zrobić klienci notariuszy, którym błędnie naliczono VAT?

Z informacji przekazanych Rzecznikowi przez portal INFOR.pl, który zwracał się do Ministerstwa Finansów z prośbą o zajęcie stanowiska w tej sprawie wynika, że nieuprawniona jest praktyka doliczania podatku VAT do taksy notarialnej. Według resortu finansów: „maksymalne stawki taksy notarialnej za czynności notarialne oraz maksymalne kwoty, o które może być zwiększone wynagrodzenie za dokonanie czynności notarialnych poza kancelarią notarialną zostały określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. W powyższym rozporządzeniu nie została wskazana możliwość podwyższania przez notariuszy maksymalnych stawek taksy notarialnej o podatek od towarów i usług. Wobec powyższego, MF uważa, że podatek od towarów i usług nie powinien być doliczany do wynagrodzenia ustalonego przez notariusza ze stronami czynności, lecz stanowić jego część składową.”

Stanowisko Ministerstwa Finansów w tym temacie zostało zaprezentowane w artykule MF: maksymalne stawki taksy notarialnej nie mogą być powiększane o VAT, opublikowanym na portalu INFOR.pl 20 grudnia 2019 r. Ministerstwo Finansów podtrzymało to stanowisko także w odpowiedzi na pytania redakcji portalu, przesłanych w mailu z 7 października 2020 r. W mailu tym Ministerstwo Finansów wskazało m.in., że:
"W przypadku potencjalnego występowania nieprawidłowości w sposobie ujmowania podatku VAT w wynagrodzeniach notariuszy za czynności notarialne, klienci mogą oczekiwać ustalenia właściwej kwoty wynagrodzenia uiszczonego za nabytą usługę notarialną.
Jeśli usługa została nabyta przez klienta będącego podatnikiem VAT na cele opodatkowanej działalności gospodarczej, zastosowanie znajdą właściwe przepisy ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług dotyczące wystawiania faktur korygujących (art. 106j ustawy) oraz przepisy dotyczące korygowania rozliczenia podatku VAT, odpowiednio u podatnika i u nabywcy usługi.
W przypadku obniżenia przez podatnika podstawy opodatkowania, w stosunku do podstawy określonej w wystawionej fakturze z wykazanym podatkiem, wystawca ma możliwość obniżenia podstawy opodatkowania, a nabywca ma obowiązek zmniejszenia kwoty podatku naliczonego (zob. art. 29a ust. 13 i nast. oraz art. 86 ust. 19a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług)
."

Paweł Huczko

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

Komentarze(30)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • lolek
    2021-05-14 11:54:16
    Taksa notarialna, nie licząc kosmetycznych nowelizacji, w zasadzie jest bez zmian od co najmniej kilkunastu lat, a o ile w przypadku umów np. sprzedaży czy darowizny można ją wyliczać na podstawie wartości nieruchomości (a że te drożeją z czasem, to i maksymalna taksa rośnie), o tyle są pewne opłaty stałe niezależne od wartości przedmiotu. I tak teraz np. za łączne sporządzenie protokołu dziedziczenia i aktu poświadczenia dziedziczenia notariusz może pobrać MAKSYMALNIE 150 zł (a nieraz jest to pracochłonne zadanie, zwłaszcza w przypadku wielu spadkobierców, poza tym często trzeba jeszcze sporządzić i wysłać zawiadomienie do Sądu Wieczystoksięgowego o zmianie właściciela nieruchomości, za które nie można pobrać wynagrodzenia), a za testament np. - maksymalnie 50 zł. Po uwzględnieniu zmian postulowanych przez RPO, za testament będzie można wziąć netto ok. 40 zł, a za czynności związane z poświadczeniem dziedziczenia - ok. 120 zł. Bez komentarza.
    3
    pokażodpowiedzi (5)
  • hehe
    2021-05-14 13:40:26
    najlepsi to są zawsze pośrednicy, targują się u notariusza o każdą złotówkę, że niby dla klienta, a później od tej samej osoby inkasują czasami nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych za pseudo pośrednictwo...
    2
    pokażodpowiedzi (1)
  • ehhh
    2021-05-14 12:38:33
    obecne stawki notariuszy nie są zbyt wygórowane, ale patrząc co się dzieje na rynku to Polacy targują się nawet o taksę za poświadczenie podpisu która wynosi 20 zł.
    2
    pokażodpowiedzi (1)
  • kora
    2021-05-14 10:38:04
    Kolejna prowokacja RPO? Tym razem dotycząca notariuszy, dla których taksa notarialna istnieje od 1991 r., kiedy nikomu nie śniło się, aby VAT-em objąć ten szacowny zawód. Chodzi o kolejne zamieszanie polityczne ( bo dotyka klientów notariatu) przy słabnących notowaniach opozycji.
    3
    pokażodpowiedzi (1)
  • Jan
    2021-05-15 12:22:01
    RPO to powinien się zając wątpliwymi działaniami pośredników, którzy podsuwają umowy na wyłączość i domagają się po 2% od każdej ze stron, nawet jeżeli ktoś nie ma ochoty ma korzystanie z usług. Notariusz wziął ode mnie 500 zł a przygłupi pośrednik 3500 zł
    2
    pokażodpowiedzi (1)
  • xx
    2021-05-18 18:46:31
    Skąd pomysł, żeby doliczać VAT do czegoś, co pod niego nie podlega? Czyżby chodziło o to, że notariusz inaczej nie miałby od czego odliczyć VAT od swojego samochodu w leasingu?
    2
  • Rasta🤟
    2021-05-20 08:36:02
    Ni niestety ,jeżeli ktoś jest nieudolny to potrzebuje pośrednika, wystarczy zasięgnąć wiedzy w internecie a opłaty notarialne juz dawno zostały ustalone na poziomie Sądów tylko kancelarie notarialne wykorzystują niewiedzę ludzką, przykro ale za niewiedzę trzeba płacić.
    3
    pokażodpowiedzi (1)
  • vacik
    2021-08-18 12:09:13
    Notariusz powinien zarabiać 20 zł za godzinę + VAT. I ani grosza więcej.
    2
    pokażodpowiedzi (1)
  • notar
    2021-05-15 17:59:06
    Tylko tobie nie mają s postępują jak przestępcy finansowi. Kasta nowych przestępców
    0
  • Aldona
    2022-07-31 10:09:49
    Jeśli o mnie chodzi to trafiłam na świetną kancelarię notarialną w Tczewie - notariusz Cejrowska 100 % profesjonalna. Pomoc w zasadzie od ręki.
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Kontrole kadr i ewidencji kierowców w firmie transportowej. Na co zwracają uwagę ITD, PIP, ZUS i inni kontolerzy?

Prawidłowe rozliczenie kierowców z dobrze prowadzonymi kadrami zapewniają nie tylko optymalizację kosztów, ale przede wszystkim bezpieczeństwo firmy transportowej. Tutaj nie ma równania z jedną niewiadomą. A kontrole ITD i PIP potwierdzają, że pomiędzy kadrami i rozliczeniami kierowców musi istnieć sprzężenie zwrotne.

W pierwszym kwartale 2024 roku poziom inflacji wyniósł 2,8% r/r. Ceny wzrosły w niemal wszystkich grupach towarów i usług

W pierwszym kwartale 2024 roku poziom inflacji wyniósł 2,8% r/r. Ceny wzrosły w niemal wszystkich grupach towarów i usług – z wyjątkiem transportu.

Rada Fiskalna zacznie obradować w 2026 roku. "Pracujemy nad projektem Rady Fiskalnej. Premier Donald Tusk mówił o tym w expose" - poinformował minister finansów Andrzej Domański

Rada Fiskalna zacznie obradować w 2026 roku, a projekt jej funkcjonowania zostanie przedstawiony w bieżącym roku - poinformował minister finansów Andrzej Domański. Nowa instytucja rządowa ma składać się z neutralnych członków, którzy będą opiniowali wydatki budżetu państwa.

Na czym polega prowadzenie dokumentacji pracowniczej? Jak przechowywać akta osobowe pracowników?

Na czym polega prowadzenie dokumentacji pracowniczej? Jak przechowywać akta osobowe pracowników? Co obejmuje dokumentacja w sprawach związanych ze stosunkiem pracy?

Największy jednorazowy przelew z UE. Wpłynęło 27 mld zł płatności z KPO

Minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz poinformowała, że płatność z pierwszego wniosku, złożonego w grudniu ub.r., dotyczącego środków z Krajowego Planu Odbudowy (KPO), w wysokości 27 mld zł trafiła dziś do Polski.

Związek Autorów i Producentów Audiowizualnych Stowarzyszenia Filmowców Polskich odniósł się do kwestii "tantiem od internetu"

Związek Autorów i Producentów Audiowizualnych Stowarzyszenia Filmowców Polskich odniósł się do artykułu "Tantiemy od internetu - nadchodzi nowy parapodatek! Przedsiębiorcy są zaniepokojeni", wskazując m.in., że "nazywanie tantiem z internetu dla twórców filmowych nowym parapodatkiem jest zabiegiem absolutnie nieuprawnionym".

Podatek od nieruchomości od mieszkania na wynajem. Jaka stawka? 33,10 zł czy 1,15 zł za 1 m2?

Właściciele mieszkań przeznaczonych na wynajem nie mają pewności, ile powinien wynosić podatek od nieruchomości od takiego mieszkania. To bardzo ważna kwestia, bo mówimy o dwóch stawkach, które mogą mieć zastosowanie. W większości gmin, pierwsza taka stawka wynosi obecnie 33,10 zł za 1 metr kwadratowy, a druga - 1,15 zł za 1 metr kwadratowy. Różnica jest zatem ogromna. Dlaczego podatek od nieruchomości w kontekście wynajmu mieszkań jest problematyczny?

KSeF od 2025 roku? Będzie można wystawić normalną fakturę i dopiero potem wysłać do KSeF. prof. Modzelewski: podstawowy błąd naprawiony, reszta absurdów pozostała

Autorzy projektu nowelizacji przepisów, które miały z dniem 1 lipca br. narzucić podatnikom VAT obowiązek wystawiania tzw. faktur ustrukturyzowanych w KSeF, nieco przejrzeli na oczy i dostrzegli podstawowy błąd swojej koncepcji – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski. 

"DGP": Urzędy skarbowe nie nałożyły dotąd na żadne przedsiębiorstwo kary za nieprzesłanie adresu strony internetowej ze strategią podatkową

Urzędy skarbowe nie nałożyły dotąd na żadne przedsiębiorstwo kary za nieprzesłanie adresu strony internetowej ze strategią podatkową - poinformował "DGP" resort finansów, pisze w poniedziałkowym wydaniu gazeta, która pyta, czy wszyscy tak dobrze wypełniają ten obowiązek, czy nikt tego nie sprawdza.

ZUS wstrzymał zasiłki chorobowe na kwotę ponad 29 mln złotych. Polacy wciąż oszukują

Polacy wciąż oszukują. W ubiegłym roku ZUS wstrzymał zasiłki chorobowe na kwotę ponad 29 mln złotych. ZUS coraz częściej kontroluje zwolnienia lekarskie.

REKLAMA