REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Pracownicze Programy Kapitałowe (PPK) - czy tworzyć aktuarialne rezerwy na świadczenia pracownicze zgodnie z MSR 19, KSR 6 lub KSA 1?

dr n. mat. Paweł Kawa
aktuariusz, ekspert ds. wyceny rezerw na świadczenia pracownicze i programów menedżerskich (opcyjnych)
Halley.pl aktuariusze Sp. z o.o.
Halley.pl to innowacyjna firma, która od niemal 20 lat specjalizuje się w wycenach i analizach skomplikowanych instrumentów finansowych, jak np. opcje i rezerwy aktuarialne (pracownicze).
Pracownicze Programy Kapitałowe (PPK) - czy tworzyć aktuarialne rezerwy na świadczenia pracownicze zgodnie z MSR 19, KSR 6 lub KSA 1?
Pracownicze Programy Kapitałowe (PPK) - czy tworzyć aktuarialne rezerwy na świadczenia pracownicze zgodnie z MSR 19, KSR 6 lub KSA 1?
www.shutterstock.com

REKLAMA

REKLAMA

W związku z wprowadzeniem Ustawy o Pracowniczych Planach Kapitałowych (PPK), księgowi stanęli przed dylematem, czy należy tworzyć rezerwy na te świadczenia pracownicze zgodnie z MSR 19, KSR 6 lub KSA 1?

Pracownicze Programy Kapitałowe (PPK) - czy tworzyć aktuarialne rezerwy na świadczenia pracownicze?

Wbrew pozorom, odpowiedź wcale nie jest oczywista. Należy bowiem pamiętać, że zgodnie z Ustawą o PPK wartość wpłacanych przez pracodawcę składek na konto pracownika może być zmienna w czasie i uzależniona od stażu pracy w firmie (minimum 1,50%, a maksimum 4,00% płacy brutto miesięcznie).

REKLAMA

Autopromocja

W skrajnym przykładzie jednostka może wpłacać na PPK w pierwszych 20 latach 1,5% wynagrodzenia, a po 20 latach 4%. Sugerować by to mogło interpretację, że na zwiększone wpłaty po 20 latach pracownik pracuje już w pierwszym dwudziestoleciu.

Taka okoliczność w innych znanych przypadkach, takich jak odprawy emerytalno-rentowe, pośmiertne czy nagrody jubileuszowe nakłada obowiązek tworzenia rezerw aktuarialnych. Załączniki 1-3 i 5 do Ustawy o rachunkowości nakazują bowiem tworzenie „rezerw na świadczenia emerytalne i podobne” wskazując ją jako obowiązkową pozycję w sprawozdaniu.

Standardy MSR 19, KSR 6, KSA 1

Ustawa o rachunkowości oprócz nałożenia wymogu utworzenia rezerw na świadczenia emerytalne i podobne nie daje żadnych bardziej szczegółowych wytycznych. Odsyła ona natomiast do krajowych lub międzynarodowych standardów rachunkowości (art. 10 pkt 3 i rozdział 5).  Te standardy to:

  1. Międzynarodowy Standard Rachunkowości nr 19 (MSR 19) „Świadczenia pracownicze”.
  2. Krajowy Standard Rachunkowości nr 6 (KSR 6) „Rezerwy, bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, zobowiązania warunkowe”,

przy czym KSR 6 i tak odsyła do MSR 19 w punkcie 4.7 „(…) Jednostka przy wycenie świadczeń emerytalnych i podobnych stosuje postanowienia MSR 19 >>Świadczenia pracownicze<< (…)”.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

MSR 19 w punkcie 59 zaleca korzystanie z usług wykwalifikowanego aktuariusza, dlatego Polskie Stowarzyszanie Aktuariuszy (PSA) opracowało Krajowy Standard Aktuarialny nr 1 „Wycena zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych” (KSA 1). Standard ten zbiera wszystkie przepisy odnośnie rezerw aktuarialnych na świadczenia pracownicze i daje niejako instrukcję obsługi zarówno z tematu rachunkowości, jak i  aktuariatu, w kontekście polskiej specyfiki wyceny rezerw pracowniczych. Dodatkowo PSA wprowadziło obowiązek jego stosowania przez jego członków, czyli licencjonowanych aktuariuszy.

Do dnia pisania niniejszego artykułu ani KSA 1, ani żaden z innych aktów regulacyjnych MSR 19, KSR 6 i UoR nie odniósł się do tematu rezerw na PPK.

Podsumowując: należy zanalizować tylko MSR 19, bo wszystkie akty regulacyjne do niego odsyłają i same nie wprowadzają żadnych regulacji szczegółowych w naszym temacie.

Klasyfikacja MSR 19

MSR 19 klasyfikuje świadczenia na pięć podstawowych kategorii, od których zależy metodologia szacowania rezerw pracowniczych i obowiązków sprawozdawczych:

  1. krótkoterminowe świadczenia pracownicze świadczenia, które w całości podlegają rozliczeniu przed upływem dwunastu miesięcy od zakończenia okresu sprawozdawczego (wynagrodzenia, urlopy, premie itp.),
  2. świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy zwolnienia grupowe, odprawy z powodu likwidacji miejsca pracy itp.
  3. świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia – odprawy emerytalne, rentowe, pośmiertne, ekwiwalenty/deputaty węglowe, ener­getyczne dla byłych pracowników itp. – występuje tu podpodział:
    1. program określonych składek – program świadczeń po okresie zatrudnienia, na mocy których jednostka wpłaca składki w ustalonej wysokości do odrębnego podmiotu i nie ciąży na niej prawny ani zwyczajowo oczekiwany obowiązek zapłacenia dodatkowych składek, jeśli fundusz nie będzie posiadał aktywów w wysokości wystarczającej do zapłaty wszystkich świadczeń pracowniczych, dotyczących pracy wykonanej przez pracownika w okresie bieżącym i w okresach ubiegłych,
    2. program określonych świadczeń - programy świadczeń po okresie zatrudnienia inne niż programy określonych składek.
  4. inne długoterminowe świadczenia pracowniczenagrody jubileuszowe, dodatki stażowe i inne świadczenia z tytułu długiego stażu pracy Do tej kategorii wpada wszystko, co nie wpadło do powyższych kategorii, ponieważ zgodnie z MSR 19 pkt 8: Inne długoterminowe świadczenia pracownicze to wszystkie świadczenia pracownicze inne niż krótkoterminowe świadczenia pracownicze, świadczenia po okresie zatrudnienia i świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy.

Z powyższego widać, że PPK mogą być jedynie klasyfikowane jako program określonych składek lub inne długoterminowe świadczenia pracownicze.

Świadczenie po okresie zatrudnienia - program określonych składek

Klasyfikacja świadczeń PPK jako „Świadczenie po okresie zatrudnienia - program określonych składek” jest najbardziej pociągająca, jeśli chodzi o wygodę, dlatego że dla niej zgodnie z punktem MSR 19 pkt 50 nie jest wymagane tworzenie rezerw na świadczenia pracownicze.

Jeśli czytać MSR 19 literalnie, to są jednak dwie przeszkody do przyjęcia takiej kategorii:

  1. W przypadku mężczyzn wypłata następuje jeszcze w trakcie zatrudnienia, bo w wieku 60 lat.
  2. W przypadku obu płci można skorzystać ze zgromadzonych pieniędzy przed ukończeniem 60 lat, np. :
  • jako „pożyczkę” na zakup nieruchomości
  • bezzwrotnie, za to z istotnymi potrąceniami
  • bezzwrotnie w przypadku poważnego zachorowania [skorzystanie z tej opcji może być też równoznaczne z zakończeniem zatrudnienia].

REKLAMA

Natomiast, jeśli potraktujemy zdarzenia opisane w punkcie drugim jako rzadkie i zaniedbywalne, to zostaje nam punkt 1, z którego wynikałoby, że świadczenie dla kobiet powinno być inaczej klasyfikowane niż świadczenie dla mężczyzn i podlega innym zasadom ujęcia.  Wydaje się, że taki podział na dwa podświadczenia prowadziłby do nadmiernej komplikacji w praktycznym ujmowaniu tych świadczeń.

Kłóciłoby się to również z zasadą „wiernej prezentacji”, zakładającą, że informacja finansowa powinna przedstawiać przede wszystkim rzeczywistą istotę zjawiska.  Art. 4 ust. 2 Ustawy o rachunkowości mówi bowiem, że „zdarzenia, w tym operacje gospodarcze, ujmuje się w księgach rachunkowych i wykazuje w sprawozdaniu finansowym zgodnie z ich treścią ekonomiczną”, a tu mielibyśmy w zasadzie identyczne zobowiązanie pracodawcy wobec pracowniczki oraz pracownika płatności składek na PPK, skutkujące zupełnie innym ujęciem.

Zwróćmy jeszcze uwagę, że w ostatnim zdaniu MSR 19 pkt 50 jest potencjalna furtka, że składka za dany okres może być rozliczona później:

Rachunkowość programów określonych składek jest prosta, ponieważ obowiązek jednostki sprawozdawczej za każdy okres jest ustalany na podstawie kwot składek do wniesienia za dany okres. W rezultacie nie ma konieczności przyjmowania żadnych założeń aktuarialnych, aby ustalić obowiązek lub koszty, i nie ma możliwości powstania zysków lub strat aktuarialnych. Ponadto obowiązki są ustalane bez uwzględ­nienia dyskonta, z wyjątkiem sytuacji, gdy nie przewiduje się ich pełnego rozliczenia przed upływem dwunastu miesięcy od zakończenia rocznego okresu sprawozdawczego, w którym pracownicy wykonywali związaną z nimi pracę.

Dla naszego przykładu można się zastanowić, czy większe składki płatne po 20 latach nie częściowo takimi odroczonymi płatnościami za wcześniejszy okres. Jednak przy takiej interpretacji powstawałyby straty i zyski aktuarialne, czemu powyższy punkt jawnie zaprzecza.

Inne długoterminowe świadczenia pracownicze

Jeśli postawimy na ortodoksyjne czytanie MSR 19, to zostaje nam ta kategoria i w związku punkt 155 MSR 19:

155 Przy ujmowaniu i wycenie nadwyżki lub niedoboru w programie innych długoterminowych świadczeń pracowniczych, jednostka stosuje przepisy paragrafów 56-98 oraz 113–115. Ujmując i wyce­niając ewentualne prawo do rekompensaty, jednostka powinna stosować paragrafy 116–119.

[Uwaga: literówka w oficjalnym tłumaczeniu została poprawiona przez autora].

Jednak wszystkie te paragrafy dotyczą świadczeń po okresie zatrudnienia - programu określonych świadczeń i nakazują tworzenie rezerw pracowniczych aktuarialną metodologią Prognozowanych Uprawnień Jednostkowych (ang. Projected Unit Credit).

W przypadku PPK nie mamy jednak do czynienia z określonym świadczeniem a określoną składką. Wydaje się, że autorzy MSR 19 nie przewidzieli innych długoterminowych świadczeń pracowniczych, w których zdefiniowana jest składka, a byłoby to proste do naprawy dodając w punkcie 155 MSR 19 również paragraf 50 do listy.

Konkluzja

Twórcy MSR 19 (ani krajowych przepisów o rachunkowości) nie przewidzieli takiego typu świadczenia, jakimi są PPK i nie podlegają one wprost w żadne przepisy.

Naszym zdaniem jedynym rozwiązaniem, które nie powoduje konfliktu z pozostałymi przepisami, ale i zdrowym rozsądkiem, jest nietworzenie aktuarialnych rezerw pracowniczych na Pracownicze Plany Kapitałowe.

dr n. mat. Paweł Kawa, aktuariusz, nr licencji 0189, Halley.pl aktuariusze Sp. z o.o., www.halley.pl

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Składka zdrowotna 2025: Projekt kompromisowy, zamiast projektu MF

Jeżeli w najbliższym czasie nie będzie ostatecznego projektu Ministerstwa Finansów i Ministerstwa Zdrowia dotyczącego składki zdrowotnej, to PSL ma przygotowany kompromisowy projekt. W Sejmie mógłby liczyć na głosy ponad 400 posłów. Takiego zdania jest wicepremier, prezes PSL Władysław Kosiniak-Kamysz.

Wynajem mieszkania a VAT. Czy czynsz ze spółdzielni wlicza się do podstawy opodatkowania?

Wiele osób wynajmuje swoje mieszkania, także spółdzielcze. Powstaje w tym przypadku pytanie, czy czynsze ze spółdzielni należy wliczać do podstawy opodatkowania VAT z tytułu najmu nieruchomości. 

Mały ZUS Plus przegrywa w sądzie. To jest bardzo ważny wyrok dla przedsiębiorców

Mały ZUS Plus - jak długo powinna trwać przerwa, po upływie której przedsiębiorca może ponownie skorzystać z niższych składek? Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim wydał pierwszy wyrok w tej sprawie, który jest korzystny dla przedsiębiorców.

Czy przygotowania do KSeF poszły na marne? Co dalej z wdrożeniami w firmach?

Firmy, które przygotowały się na pierwotny termin wejścia w życie obligatoryjnego Krajowego Systemu e-Faktur, poniosły już związane z tym koszty. Pojawiają się więc pytania, czy powinny zaplanować w budżetach nowe wydatki, aby dostosować procesy i systemy do kolejnych zmian w KSeF. Czy dotychczasowe wdrożenia poszły na marne?

REKLAMA

Nowości w KSeF: faktury papierowe, konsumenckie, złożone załączniki. Konsultacje Ministerstwa Finansów

W dniu 18 lipca 2024 r. w Ministerstwie Finansów przy ul. Świętokrzyskiej 12 odbyło się kolejne spotkanie konsultacyjne dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur zorganizowane przez Ministerstwo Finansów i Krajową Administrację Skarbową. Przedstawiciele MF podsumowali dotychczasowe prekonsultacje zmian w zakresie obowiązkowego KSeF. Eksperci Ministerstwa Finansów zaprezentowali też propozycje rozwiązań biznesowych tj. wymianę środowiska KSeF na docelowe, wdrożenie załączników i aktualizację struktury e-faktury,  a także planowane rozwiązania i nowe funkcjonalności KSeF.

Nowe dane o wynagrodzeniach Polaków. GUS odsłania karty

GUS opublikował dane dotyczące przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czerwcu 2024 r. Przeciętna płaca wyniosła 8144,83 zł. Wzrost okazał się niższy od prognozowanego przez ekspertów. Mamy też nowe statystyki dotyczące zatrudnienia.

Podatek od nieruchomości od obiektów sportowych. Będą zmiany od 2025 roku. Czy podatek obejmie place zabaw?

W ramach analiz opublikowanego projektu zmian w podatku od nieruchomości, chwilę uwagi należy poświęcić obiektom sportowym. Jako że standardowo ich wartość nie należy do niskich, ewentualne ruchy w tym zakresie, mogą generować istotne skutki podatkowe. Aczkolwiek, akurat w tym obszarze, MF zaproponował też trochę korzyści. Niekorzyści też.

Większe sumy gwarancyjne w OC posiadaczy pojazdów i rolników. Jednolity formularz zaświadczeń o przebiegu ubezpieczenia. Rząd przyjął projekt nowelizacji

W dniu 16 lipca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy, która ma dostosować polskie prawo do unijnych przepisów dotyczących ubezpieczenia OC za szkody, które powstały w związku z ruchem pojazdów mechanicznych. Projekt ten przewiduje m.in. zwiększenie minimalnych sum gwarancyjnych w ubezpieczeniu OC posiadaczy pojazdów mechanicznych a także rolników. Czy w związku z tymi zmianami wzrosną ceny polis OC?

REKLAMA

Drastyczne podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe. Najwięcej na płyn do e-papierosów, aż o 75 proc.

Rząd chce wprowadzić drastyczne podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe. Ich skala ma być kilkukrotnie większa, niż zakładała mapa akcyzowa. Już w 20225 r. akcyza na wyroby tytoniowe ma wzrosnąć: o 25 proc. na papierosy, o 38 proc. na tytoń do palenia oraz o 50 proc. na wkłady do podgrzewaczy tytoniu. Będzie podwyżka również płynów do e-papierosów, na które w 2025 r. akcyza wzrośnie aż o 75 proc.

Zakup sprzętu IT? Czasem lepiej wynająć. Na czym polega DaaS?

Na czym polega model biznesowy Device as a Service (DaaS)? Komu i kiedy się opłaca? Co sprawia, że jest to rosnący trend nie tylko w polskich firmach?

REKLAMA