Sprzedaż mieszana i VAT według proporcji - jak rozliczać?

Czym jest sprzedaż mieszana i jakie ma konsekwencje?

Przepisy ustawy o VAT mówią, że prawo do odliczenia podatku mają VAT-owcy, ale tylko w związku ze sprzedażą opodatkowaną. Prawo to oznacza możliwość odejmowania podatku od zakupów (naliczonego) od podatku od sprzedaży (należnego), który wpłaca się do urzędu skarbowego.

U przedsiębiorców, którzy prowadzą zarówno działalność opodatkowaną, jak i zwolnioną pojawia się tzw. sprzedaż mieszana. Jest to jednoczesna sprzedaż towarów i usług zwolnionych z VAT oraz opodatkowanych VAT na zasadach ogólnych. Np. przedsiębiorca zarejestrowany do podatku VAT prowadzi jednocześnie pośrednictwo finansowe i usługi doradcze. Pierwsza z działalności jest zwolniona z podatku, a druga jest opodatkowana VAT-em na zasadach ogólnych.

Polecamy: Nowa matryca stawek VAT

Osoby prowadzące sprzedaż mieszaną muszą dzielić wydatki związane z działalnością gospodarczą na 3 grupy:

1. Zakupy wiązane tylko ze sprzedażą zwolnioną.

2. Zakupy związane tylko ze sprzedażą opodatkowaną.

3. Zakupy, które mogą służyć obu rodzajom sprzedaży.

Wydatki z pierwszej grupy nie pozwalają w ogóle rozliczać VAT, zaś z drugiej grupy pozwalają standardowo rozliczać VAT. Natomiast VAT związany z wydatkami z trzeciej grupy można rozliczać według współczynnika, który ustala się obliczając proporcję sprzedaży opodatkowanej do całości sprzedaży. Innymi słowy, trzecia grupa umożliwia odliczenie tylko tej kwoty VAT, która proporcjonalnie przypada na sprzedaż opodatkowaną.

Jak ustalić wysokość proporcji?

Proporcja wynikająca ze sprzedaży mieszanej to stosunek sprzedaży opodatkowanej do wysokości całej sprzedaży uzyskanej przez przedsiębiorcę. Aby wyjaśnić czym jest proporcja, warto posłużyć się przykładem:

Przedsiębiorca sprzedał w roku podatkowym usługi pośrednictwa finansowego (zwolnione z VAT) na kwotę 20 000 zł oraz uzyskał 30 000 zł przychodu netto z działalności opodatkowanej, na którą składały się usługi doradcze, prawa autorskie z tekstów o tematyce finansowej oraz sprzedaż powierzchni reklamowej na posiadanym serwisie www. Proporcja wynosi więc: 30 000 / 50 000 = 0,6. Oznacza to, że przedsiębiorca może w danym roku podatkowym rozliczać 60% VAT-u związanego z zakupami do celów prowadzenia sprzedaży mieszanej.

Oczywiście, rzeczywistą proporcję można obliczyć dopiero po zakończeniu roku podatkowego. Mimo tego, w trakcie roku przedsiębiorca i tak może rozliczać VAT związany ze sprzedażą mieszaną. Wówczas współczynnik określa szacunkowo. Sposób określenia szacunku zależy od tego, jak długo prowadzona jest sprzedaż mieszana oraz jaki przychód osiąga firma.

1. Ustalanie proporcji dla firm, które zaczynają działalność lub osiągają obrót do 30 000 zł rocznie

Przedsiębiorcy, którzy rozpoczynają sprzedaż mieszaną nie są w stanie określić dokładnej proporcji opierając się na jakichkolwiek danych, ponieważ jeszcze ich nie posiadają. Proporcję ustalają więc na podstawie własnego szacunku. Zastosowany współczynnik należy uzgodnić z urzędem skarbowym, któremu firma podlega jeśli chodzi o VAT i w tym celu najlepiej skontaktować się z tym urzędem.

W taki sam sposób, czyli szacunkowo, proporcję ustalają firmy, których obrót w poprzednim roku podatkowym nie przekroczył 30 000 zł.

2. Ustalenie proporcji dla firm, które kontynuują działalność i osiągają obrót powyżej 30 000 zł rocznie

Nieco inaczej jest w przypadku ustalania proporcji dla firm, które kontynuują działalność i osiągają obrót powyżej 30 000 zł rocznie. Taka firma w danym roku podatkowym stosuje taki sam współczynnik, jaki rzeczywiście uzyskała w poprzednim roku podatkowym.

Jak rozliczać VAT przy sprzedaży mieszanej?

Jak zostało wcześniej opisane, prowadzenie sprzedaży mieszanej wymaga od przedsiębiorcy odpowiedniego podziału wydatków na 3 grupy. Każda z tych grup daje inne prawa rozliczania VAT i należy je zastosować sporządzając deklarację VAT.

Wydatki dotyczące obu działalności, są tymi kosztami, których jednoznacznie nie da się przypisać do działalności opodatkowanej lub zwolnionej. Są to zazwyczaj koszty dotyczące działalności całej firmy, takie jak telefon, Internet, usługi księgowe czy wynajem biura lub gabinetu. Te wydatki rozlicza się według proporcji ustalonej zgodnie z zasadami opisanymi powyżej.

Aby prawidłowo obliczyć podatek VAT, w deklaracji wpisuje się cały wydatek, ale VAT rozlicza się tylko w części obliczonej według przyjętego współczynnika. Nie ma obowiązku wykazywania w deklaracji kwot wydatków związanych ze sprzedażą zwolnioną, która nie daje możliwości odliczenia VAT.

Warto jednak mieć świadomość, że kwota podatku VAT, co do której nie ma prawa odliczenia w związku z proporcją jest kosztem uzyskania przychodu z działalności gospodarczej. Analogicznie, wydatki związane ze sprzedażą zwolnioną, które w całości nie pozwalają na odliczenie podatku VAT, są zaliczane do kosztów w kwotach brutto.

Zapraszamy na forum o podatku VAT

Inne aspekty związane z obliczaniem rzeczywistej proporcji

Niezależnie od szacunkowego współczynnika stosowanego w ciągu roku, po zakończeniu roku podatkowego należy obliczyć właściwą proporcję udziału sprzedaży opodatkowanej w całościowej wartości sprzedaży. Obliczając proporcję trzeba wziąć pod uwagę kilka dodatkowych aspektów. W przypadku, gdy:

·  proporcja przekroczyła 98% oraz kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji w skali roku była mniejsza niż 500 zł - podatnik ma prawo uznać, że proporcja wynosi 100%;

·  proporcja nie przekroczyła 2% - podatnik może uznać, że proporcja ta wynosi 0%.

Ponadto, do obrotu z tytułu sprzedaży opodatkowanej zaliczamy nie tylko sprzedaż według stawki podstawowej, ale także sprzedaż według stawek obniżonych, czyli: 8%, 5%, 3% i 0%. Dodatkowo, do tego obrotu należy doliczyć:

·  dostawę towarów i świadczenie usług poza terytorium kraju, jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju (chodzi o faktury ze stawką „np” - nie podlega opodatkowaniu w Polsce),

·  wartość przekazanych produktów spożywczych na rzecz organizacji pożytku publicznego,

·  nieodpłatne wydanie towarów, dokumentowane fakturą wewnętrzną,

·  dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które mają bezpośredni wpływ na cenę towaru lub usługi, jeżeli zostały opodatkowane VAT-em.

Natomiast z kwoty obrotu należy wyłączyć:

·  wartość sprzedaży składników majątku firmy, także wówczas, gdy jest opodatkowana VAT-em (środki trwałe i wyposażenie, wartości niematerialne i prawne),

·  sporadyczną sprzedaż nieruchomości,

·  sporadyczne usługi ubezpieczeniowe, reasekuracyjne, udzielania kredytów, przyjmowania depozytów, obrót instrumentami finansowymi,

·  import usług.

Polecamy: VAT 2020. Komentarz

Rozliczanie VAT według proporcji wymaga rocznej korekty VAT

W danym roku wydatki związane ze sprzedażą mieszaną rozliczane są według proporcji ustalonej szacunkowo, dlatego po zakończeniu roku przedsiębiorcy mają obowiązek obliczyć faktyczny udział sprzedaży opodatkowanej w całej kwocie sprzedaży. Ten faktyczny udział decyduje o tym, jak dużą kwotę można odliczyć. Wówczas sprzedaż należy ponownie przeliczyć według nowego współczynnika, a w razie różnic skorygować kwoty odliczonego podatku. Możliwe są tutaj dwie sytuacje:

·  dopłata podatku - jeżeli faktyczna proporcja jest niższa, niż stosowana w ciągu roku,

·  nadpłata podatku - jeżeli faktyczna proporcja jest wyższa, niż stosowana w ciągu roku.

Korekty dokonuje się w deklaracji VAT-7  w pozycji 54 za pierwszy miesiąc roku lub pierwszy kwartał (dla podatników rozliczających się kwartalnie). Ewentualną nadpłatę traktuje się tak samo, jak VAT od zakupów, czyli można ją odjąć od VAT-u od sprzedaży lub wnioskować o zwrot, jeżeli VAT od sprzedaży jest od niej niższy.

Dodatkowo należy pamiętać, że roczna korekta VAT przy sprzedaży mieszanej ma też swoje konsekwencje w podatku dochodowym. Po dokonaniu korekty VAT może okazać się, że VAT związany ze sprzedażą mieszaną zaliczony do kosztów jest za wysoki lub za niski. Co za tym idzie, korekta VAT może spowodować także konieczność skorygowania kosztów lub przychodów:

·   w przypadku gdy proporcja jest większa, to kwotę skorygowanego podatku należy zaliczyć do przychodów podatkowych,

·   jeżeli proporcja jest niższa to kwotę korygowanego podatku należy zaliczyć do kosztów podatkowych.

Korekty kosztów dokonuje się w miesiącu korekty rocznej podatku VAT. Nie wymaga składania żadnych dodatkowych dokumentów do urzędu skarbowego, o ile przedsiębiorca nie złożył jeszcze zeznania rocznego PIT.

Zapraszamy na forum Księgowość

Sebastian Bobrowski, Dyrektor Finansowy inFakt