Darowizna, PIT - podatek dochodowy od osób fizycznych

Planowana przez rząd deregulacja podatkowa ma znieść obowiązek przesyłania pracownikom formularzy PIT-11 przez firmy. Resort finansów zakłada, że podatnicy mają dostęp do swoich dokumentów na portalu e-Urząd Skarbowy. Jak ostrzega Monika Piątkowska, doradca podatkowy z e-pity, dla części obywateli brak PIT-11 od pracodawcy całkowicie zablokuje możliwość zalogowania się do rządowego serwisu.

W rocznym zeznaniu podatkowym PIT niektórzy podatnicy mogą odliczyć ponoszone w zeszłym roku wydatki na lekarstwa. Kto może skorzystać z tego odliczenia? Jakie są zasady i limity tej ulgi? W 2026 roku obowiązuję te same zasady, co w 2025 roku i nic nie wskazuje na to by uległy zmianie w 2027 roku.

Wiele osób jest przekonanych, że darowizna od przyjaciela, partnera czy dalszego krewnego nie rodzi żadnych obowiązków wobec fiskusa. To błąd. W przypadku osób spoza najbliższej rodziny podatek może pojawić się już po przekroczeniu stosunkowo niskiego limitu, a urząd skarbowy bierze pod uwagę także wcześniejsze wpłaty z ostatnich pięciu lat. Sprawdź, kiedy trzeba zgłosić darowiznę i ile może kosztować przeoczenie tego obowiązku.

Darowiznę pieniężną dla własnego dziecka można przekazać wielokrotnie i wciąż nie zapłacić żadnego podatku. Istotne znaczenie ma jednak łączna kwota otrzymanych pieniędzy oraz dopełnienie formalności po przekroczeniu limitu. Sprawdź, jakie kwoty wolne od podatku obowiązują w 2026 roku i kiedy trzeba zgłosić darowiznę do urzędu skarbowego.

Przelew od rodziców, zgłoszenie do urzędu i „zerowa” grupa podatkowa nie zawsze wystarczą, by uniknąć podatku od darowizny. Dyrektor KIS wyjaśnił, że jeśli pieniądze trafiły bezpośrednio na konto osoby trzeciej, zwolnienie może przepaść. Sprawa dotyczy darowizny 61 tys. euro na zakup samochodu dla firmy.

Darowizna pieniężna w pierwszej linii podatkowej, czyli w ramach najbliższej rodziny, nie zawsze musi być zgłaszana do urzędu skarbowego. Dopiero po przekroczeniu kwoty limitu, zarezerwowanej dla pierwszej grupy podatkowej, taki obowiązek się pojawia. Zgłoszenie pozwala na skorzystanie ze zwolnienia podatkowego od darowizn.

W praktyce rodzinnych finansów coraz częściej pojawiają się darowizny rozłożone na raty, zapisywane w aktach notarialnych i realizowane przelewami – czasem nawet przez podmioty trzecie. To właśnie takie nietypowe konstrukcje budzą najwięcej pytań o obowiązki wobec fiskusa i konieczność składania formularza SD-Z2. Najnowsza interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej porządkuje te wątpliwości i pokazuje, kiedy skarbówka nie wymaga dodatkowych zgłoszeń, nawet przy wieloetapowym przekazywaniu pieniędzy.

Należy wprowadzić mechanizm corocznej waloryzacji kwot progów podatkowych określonych w art. 27 ust. 1 ustawy PIT np. o wskaźnik wzrostu cen. Taką propozycję zgłosiła Paulina Hennig-Kloska, Minister Klimatu i Środowiska, w piśmie do Jarosława Nenemana Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów. Jest to oficjalne stanowisko Ministra Klimatu i Środowiska odnośne rządowego projektu nowelizacji trzech ustaw podatkowych (ustawy o PIT, ustawy o CIT i ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym), która ma obowiązywać od 2027 roku.

Tylko jedna decyzja o przekazaniu ziemi w rodzinie może mieć znacznie poważniejsze skutki, niż większość rolników zakłada. W nowej interpretacji indywidualnej Dyrektor Krajowej Informacji jasno wskazuje, że nawet darowizna części gospodarstwa rolnego może prowadzić do utraty zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), jeśli nastąpi w okresie 5 lat od zakupu gruntów objętych ulgą.

Dostałeś pieniądze, mieszkanie albo spadek od najbliższej rodziny? Możesz nie zapłacić podatku, ale w wielu przypadkach trzeba dopilnować jednego ważnego obowiązku. Chodzi o formularz SD-Z2 i termin, którego przekroczenie może oznaczać utratę prawa do zwolnienia. Sprawdź, kiedy trzeba go złożyć i w jakich sytuacjach nie jest potrzebny.

Darowizna pieniędzy od babci lub dziadka może być całkowicie zwolniona z podatku od spadków i darowizn, ale tylko po spełnieniu określonych warunków. Wnuki należą do I grupy podatkowej, a kwota wolna od podatku wynosi obecnie 36 120 zł w ciągu 5 lat od jednej osoby. Po przekroczeniu tego limitu konieczne może być zgłoszenie darowizny do urzędu skarbowego i odpowiednie udokumentowanie przekazania pieniędzy.

Rodzice (lub opiekunowie prawni) odliczający ulgę na dziecko w podatku dochodowym często są zaskoczeni informacją, że możliwość skorzystania z tego odliczenia ogranicza limit ich dochodów nie tylko w przypadku, gdy mają jedno dziecko. Także gdy mają np. dwoje dzieci, jedno z ich dzieci jest małoletnie (czyli uprawnia do ulgi) a drugie np. ukończyło 25. rok życia (czyli nie uprawnia do odliczenia ulgi prorodzinnej). Dotyczy to też sytuacji gdy dziecko po ukończeniu 18 roku życia (a przed ukończeniem 25. rok życia) przestało uczyć się lub studiować. Te zasady dotyczą zarówno roku 2026 jak i poprzednich: 2025 r., 2024 r., 2023 r. i 2022 r.

Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) a także płacący ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, którzy wspierają finansowo swoją parafię lub inne podmioty kościelne, mają prawo odliczyć te darowizny od swojego dochodu (albo przychodu) przed opodatkowaniem. Pozwala to zapłacić niższy podatek dochodowy za rok, w którym została przekazana darowizna. Warto wiedzieć, że są dwie oddzielne ulgi kościelne – jedna nie ma żadnego limitu, a druga jest ograniczona limitem 6% dochodu. Jakie darowizny można odliczyć? Omówione w artykule zasady dotyczą zarówno rozliczenia za 2025 rok jak i poprzednich lat. Zasady tych odliczeń nie zmieniły się również w 2026 roku.

W dniu 21 sierpnia 2026 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt ustawy (UD458), który zakłada istotne zmiany w podatkach dochodowych oraz ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych. Większość nowych przepisów miałaby wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Projekt jest obecnie na etapie konsultacji publicznych, dlatego jego ostateczny kształt może się jeszcze zmienić.

Darowizna od brata lub siostry może być całkowicie zwolniona z podatku, ale w przypadku pieniędzy przekazanych z majątku wspólnego pojawia się ważne pytanie: kto właściwie jest darczyńcą? Dyrektor KIS właśnie rozwiał te wątpliwości. Okazuje się, że zgoda małżonka brata nie oznacza, że staje się on współdarczyńcą. Trzeba jednak dopilnować kilku formalności, by nie stracić zwolnienia.

Darowizna od rodzeństwa może wynosić nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych i nadal być całkowicie zwolniona z podatku. Jest jednak jeden warunek, o którym wiele osób zapomina. Najnowsza interpretacja Krajowej Informacji Skarbowej pokazuje, czy zgoda małżonka darczyńcy zmienia sytuację podatkową i jakie formalności trzeba spełnić, aby fiskus nie zakwestionował zwolnienia.

Rodzina chciała po prostu przekazać matce pieniądze po zmarłym ojcu. Problem pojawił się w chwili, gdy środki wypłacono w gotówce. Najnowsza interpretacja Dyrektora KIS pokazuje jasno: bez przelewu lub wpłaty na konto zwolnienie z podatku przepada – nawet między najbliższą rodziną.

Zdecydowana większość podatników PIT, czyli podatku dochodowego od osób fizycznych oblicza swój podatek wg skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 ustawy o PIT. Ta skala podatkowa określa stawki opodatkowania dochodów podatników, progi podatkowe, kwotę wolną od podatku i kwotę zmniejszającą podatek.

Wydatki na różne rzeczy, urządzenia, czy nawet roboty budowlane ułatwiające życie niepełnosprawnym można odliczyć w PIT. Brzmi to trochę nieprawdopodobnie ale wynika wprost z przepisów ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych (ustawa o PIT). Ta ulga podatkowa przeznaczona dla osób z niepełnosprawnościami (ale także osób utrzymujących osoby niepełnosprawne) jest potocznie nazywana ulgą rehabilitacyjną. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej od lat w swoich urzędowych interpretacjach podatkowych wskazuje jakie przedmioty i urządzenia – w jakich konkretnych sytuacjach i pod jakimi warunkami – można odliczyć w ramach tej ulgi. W tym artykule zajmiemy się w szczególności wydatkami na adaptacje i wyposażenie mieszkań lub domów mieszkalnych dla potrzeb wynikających z niepełnosprawności.

Sądy administracyjne uznają, że przekazanie darowizny bezpośrednio na rachunek wierzyciela obdarowanego – np. dewelopera – nie powinno pozbawiać prawa do zwolnienia podatkowego dla najbliższej rodziny. Rzecznik Praw Obywatelskich krytykuje praktykę fiskusa i apeluje o zmianę podejścia, wskazując, że obecna interpretacja prowadzi do nierównego traktowania podatników.

Od początku obowiązywania ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, t.j od 1992 r., progi podatkowe były waloryzowane corocznie. Przerwa nastąpiła w latach 2002 – 2006, a następnie od 2009 r. do 2021 r. Ostatnia waloryzacja miała miejsce w 2022 r. Od tamtego czasu przeciętne wynagrodzenie brutto wg danych GUS wzrosło o 12,8% w 2023 r., 14,3% w 2024 r. oraz o ok. 9% w 2025 roku. Oznacza to, że brak waloryzacji progów podatkowych powoduje, że coraz więcej osób przekracza drugi próg podatkowy – a więc płaci wyższy podatek dochodowy.

W ramach tzw. ulgi termomodernizacyjnej można odliczyć od dochodu (w podatku dochodowym od osób fizycznych - PIT) lub przychodu (w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych) do 53 000 zł. Do takiego odliczenia mają prawo podatnicy PIT i osoby płacące ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, którzy są właścicielami domów jednorodzinnych. Co ciekawe małżonkowie, którzy są współwłaścicielami domu jednorodzinnego mogą w sumie odliczyć 106 000 zł, bowiem każdemu z nich przysługuje odliczenie w maksymalnej wysokości 53 000 zł. Odliczyć można wydatki poniesione na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w domu jednorodzinnym. Jakie konkretnie wydatki można odliczyć w ramach ulgi termomodernizacyjnej? Jak rozliczyć ulgę termomodernizacyjną? Zasady ulgi termomodernizacyjnej obowiązujące nie zmieniły się zasadniczo od 2023 roku. Z tym wyjątkiem, że od 2025 roku nie można odliczyć wydatków na zakup i montaż kotłów olejowych, kotłów gazowych, zbiorników na gaz lub olej oraz z tytułu poniesienia kosztów przyłącza do sieci gazowej. Ale od 2025 r. można odliczyć wydatki na zakup i montaż mikroinstalacji wiatrowej, magazynu energii oraz magazynu ciepła. Od 2025 roku przepisy dot. tej ulgi nie uległy zmianie.

W dniu 30 czerwca 2025 r. Minister Finansów wydał objaśnienia podatkowe odnośnie form wsparcia przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Objaśnienie te dotyczą rozwiązań podatkowych (ulga termomodernizacyjna i zwolnienie podatkowe), które wspierają przedsięwzięcie termomodernizacyjne na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej „ustawa PIT”), oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (dalej „ustawa o ryczałcie”). Objaśnienia zawierają ogólne wyjaśnienia przepisów prawa podatkowego oraz uwzględniają stan prawny obowiązujący na dzień 1 stycznia 2025 r. Objaśnienia podatkowe są wydawane przez ministra finansów na podstawie art. 14a § 1 pkt 2 ustawy – Ordynacja podatkowa z urzędu w celu zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego przez organy podatkowe. Warto w szczególności zwrócić uwagę na zmieniony wykaz wydatków uprawniających do odliczenia w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Walorem tych objaśnień są także liczne przykłady wyjaśniające treść przepisów. Publikujemy poniżej pełną treść tych objaśnień. Objaśnienia są aktualne także w 2026 roku, bo nie uległy zmianie przedmiotowe przepisy.

Zwolnienie z podatku od darowizn staje się kluczowym punktem sporu wokół ustawy o statusie osoby najbliższej. Katarzyna Kotula podkreśla, że nie zgodzi się na jego usunięcie, mimo sprzeciwu prezydenta Karola Nawrockiego wobec całego projektu.

W ostatnich tygodniach, szczególnie po spektakularnej zbiórce na Fundację Cancer Fighters, powróciła dyskusja o gotowości firm do wpłacania wysokich darowizn na cele społeczne i charytatywne. Wraz z nią pojawiło się też pytanie, które w praktyce dotyczy znacznie szerszego obszaru niż same przelewy: jak firmy powinny dziś zarządzać finansami, żeby nie tylko działać odpowiedzialnie społecznie, ale też być przygotowane na rosnącą transparentność i potencjalne kontrole przepływów.