Kto powinien zapłacić podatek VAT od remanentu likwidacyjnego

Jeżeli podatnik VAT będący osobą fizyczną likwiduje działalność, to powinien wywiązać się z obowiązków, jakie przewidziano w przepisach podatkowych. Regulacje związane z opodatkowaniem przy likwidacji działalności spółki i zaprzestaniu działalności przez osobę fizyczną zawarte są w art. 14 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 z późn. zm., nazywanej dalej ustawą o VAT).

Towary do opodatkowania

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów, w przypadku:

1) rozwiązania spółki cywilnej lub handlowej niemającej osobowości prawnej;

2) zaprzestania przez podatnika, o którym mowa w art. 15, będącego osobą fizyczną wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, obowiązanego, na podstawie art. 96 ust. 6 do zgłoszenia zaprzestania działalności naczelnikowi urzędu skarbowego.

We wspomnianym art. 15 ustawy mowa jest o tym, że podatnikami są m.in. osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na jej cel lub rezultat.

Warto pamiętać, że przepisu art. 14 ust. 1 nie stosuje się do podatników zwolnionych od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9. Ta istotna regulacja zawarta jest w art. 14 ust. 1 ustawy o VAT.

Dziesięć miesięcy

Przepis art. 14 ust. 1 ma zastosowanie odpowiednio, w przypadku gdy podatnik, o którym mowa w art. 15, będący osobą fizyczną, nie wykonywał czyn- ności podlegających opodatkowaniu co najmniej przez dziesięć miesięcy. Wynika to z art. 14 ust. 3 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 14 ust. 4, przepisy zawarte we wspomnianych ust. 1 i 3 stosuje się do towarów, w stosunku do których przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W ciągu 14 dni

W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3, podatnicy są zobowiązani sporządzić spis z natury towarów na dzień rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu (zwany dalej spisem z natury).

Podatnicy powinni:

- sporządzić spis z natury w terminie 14 dni, licząc od dnia rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, oraz

- zawiadomić o dokonanym spisie z natury, o ustalonej wartości i o kwocie podatku należnego naczelnika urzędu skarbowego w terminie siedmiu dni, licząc od dnia zakończenia tego spisu.

Ta ważna regulacja zawarta jest w art. 14 ust. 5 ustawy o VAT.

Obowiązek podatkowy

Obowiązek podatkowy w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 1, powstaje w dniu, w którym powinien być sporządzony spis z natury, nie później jednak niż 14 dnia, licząc od dnia rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Wynika to z art. 14 ust. 6 ustawy o VAT.

Dostawa towarów dokonywana przez byłych wspólników spółek, o których mowa w ust. 1 pkt 1, której przedmiotem są towary objęte spisem z natury, podlega zwolnieniu od podatku przez okres 12 miesięcy od dnia, o którym mowa w ust. 6, pod warunkiem rozliczenia podatku od towarów objętych spisem z natury. Zgodne jest to z art. 14 ust. 7 ustawy o VAT.

Podstawa opodatkowania

Istotne unormowania zawarte są również w art. 14 ust. 8 ustawy o VAT. Wynika z nich, że podstawą opodatkowania jest wartość towarów podlegających spisowi z natury, ustalona zgodnie z art. 29 ust. 10. A wynika z niego, że w przypadku dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2, podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów, a gdy cena nabycia nie istnieje, koszt wytworzenia określony w momencie dostawy tych towarów.

Zgodnie zaś ze wspomnianym art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, przez dostawę towarów rozumie się również przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem - jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.

Chodzi w szczególności o:

- przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

- wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny.

Warto jeszcze przypomnieć regulacje art. 14 ust. 9 ustawy o VAT. Otóż w przypadku, gdy w rozliczeniu podatku za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 6, kwota podatku naliczonego jest wyższa od kwoty podatku należnego, podatnikowi przysługuje prawo zwrotu z urzędu skarbowego różnicy podatku. Przepisy art. 87 ust. 2 ustawy o VAT stosuje się odpowiednio.

Odesłanie do innych przepisów ustawy o VAT znajduje się również w art. 14 ust. 10. Zgodnie z tymi regulacjami do rozliczenia podatku od towarów objętych spisem z natury stosuje się odpowiednio przepisy art. 99 ustawy o VAT.

DLA KOGO ZWOLNIENIE OD PODATKU

Zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 10 000 euro. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku. Wynika to z art. 113 ust. 1 ustawy o VAT.

Podatnik rozpoczynający wykonywanie czynności w trakcie roku podatkowego jest zwolniony od podatku, jeżeli przewidywana przez podatnika wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży, kwoty określonej m.in. we wspomnianym ust. 1. Zgodne jest to z art. 113 ust. 9 ustawy o VAT.

PRZYKŁAD TRZEBA UWZGLĘDNIĆ KASĘ FISKALNĄ

Podatnik jest osobą fizyczną wykonującą samodzielnie działalność gospodarczą (jest więc podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT). Zaprzestał wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Ma kasę fiskalną. W momencie nabycia tej kasy przysługiwało mu prawo odliczenia podatku naliczonego, zawartego w cenie jej nabycia. Zatem kasa ta powinna być ujęta przez podatnika w spisie z natury na dzień likwidacji działalności gospodarczej według ceny jej nabycia. Nieistotna jest przy tym rynkowa wartość towaru, o którym mowa w art. 14 ustawy o VAT. Jednocześnie przepisy nie zabraniają sprzedaży kasy rejestrującej. Oczywiście brak jest możliwości ufiskalnienia używanej kasy rejestrującej przez innego podatnika. Jednak brak zapotrzebowania na elementy kasy rejestrującej bądź samej kasy rejestrującej nie może skutkować brakiem odprowadzenia podatku należnego od kasy rejestrującej pozostającej na stanie majątkowym w dniu likwidacji działalności gospodarczej zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT (patrz wyjaśnienia Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu, nr PP/443-10/07/ TE, z 26 stycznia 2007 r.).

KRZYSZTOF TOMASZEWSKI

krzysztof.tomaszewski@infor.pl

PODSTAWA PRAWNA

- Art. 14, 15, 29 ust. 10, 87 ust. 2, 99 i 113 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).