Podatek od spadków i darowizn 2023 - wyższe kwoty wolne od 1 lipca

Wyższe kwoty wolne w podatku od spadków i darowizn od 1 lipca 2023 r.

Omawiana nowelizacja zmienia także przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn. W szczególności art. 9 ust. 1 tej ustawy otrzymał następujące brzmienie:

1. Opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej w okresie 5 lat, począwszy od dnia 1 lipca 2023 r. oraz w każdym kolejnym okresie 5 lat:
1) 36 120 zł od jednej osoby lub 108 360 zł od wielu osób - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
2) 27 090 zł od jednej osoby lub 81 270 zł od wielu osób - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
3) 18 060 zł od jednej osoby lub 54 180 zł od wielu osób - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

Ponadto nowelizacja ta zmieniła także zdanie pierwsze art. 9 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, które otrzymało następujące brzmienie:

Jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz w pięcioletnim okresie, o którym mowa w ust. 1, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas w tym okresie.

Bez zmian natomiast pozostały kolejne zdania art. 9 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.

Konsekwencją tych zmian są także poniższe modyfikacje treści art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn:

 - w ust. 1 w pkt 2 wyrazy "w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych" zastąpione zostały wyrazami "pięcioletnim okresie, o którym mowa w art. 9 ust. 1";
- w ust. 4 w pkt 1 wyrazy "w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych" zastąpione zostały wyrazami "pięcioletnim okresie, o którym mowa w art. 9 ust. 1";

Jakie są aktualne kwoty wolne od podatku od spadków i darowizn?

Aktualnie (do 30 czerwca 2023 r.) w podatku od spadków i darowizn obowiązują następujące kwoty wolne od podatku (tj. kwoty czystej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych niepodlegające opodatkowaniu):

10 434 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej,
7 878 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej,
5 308 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

Więcej na temat kwot wolnych od podatku, skal i stawek podatkowych w podatku od spadków i darowizn: Podatek od spadków i darowizn - nowe kwoty wolne od podatku i nowe skale podatkowe od 13 października 2022 r.

Podatek od spadków i darowizn - grupy podatkowe

Warto przypomnieć przy tej okazji, że wysokość podatku od spadków i darowizn, a także kwotę wolną od podatku ustala się (zgodnie z art. 14 ustawy o podatku od spadków i darowizn) w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do grupy podatkowej następuje w zależności od stopnia pokrewieństwa lub powinowactwa obdarowanego wobec darczyńcy.

W ustawie o podatku od spadków i darowizn mamy co do zasady trzy grupy podatkowe, do których zalicza się (zgodnie z art. 14 ust. 3 ww. ustawy) :

Grupa I – małżonka, zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki itd.), wstępnych (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie, itd.), pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;

Grupa II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;

Grupa III – innych nabywców.

Omawiana nowelizacja ma co do zasady wejść w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia ale zmienione przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn wejdą w życie 1 lipca 2023 r.

Z Sejmu nowelizacja ta zostanie teraz przekazana do dalszych prac legislacyjnych w Senacie.

Źródło: Komisyjny projekt ustawy o zmianie ustaw w celu likwidowania zbędnych barier administracyjnych i prawnych - przebieg procedury legislacyjnej w Sejmie

oprac. Paweł Huczko