Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ile w rzeczywistości wynoszą straty w dochodach z VAT?

Ile w rzeczywistości wynoszą straty w dochodach z VAT?
Ile w rzeczywistości wynoszą straty w dochodach z VAT?
Fotolia
Teraz wszyscy prześcigają się w szacowaniu kwoty jakiejś „luki” w VAT. Nawet resort finansów ponoć mówi, że jest to już 43 mld zł, choć jeszcze dwa lata temu czuł się „zbulwersowany” i „obrażony”, gdy w 2014 r. Instytut Studiów Podatkowych oszacował w raporcie na dziesięciolecie wspólnotowego VAT-u utracone dochody z tego podatku na skromną kwotę 30 mld zł (za 2013 r.).

Pewnie za chwilę się dowiemy, że jest to blisko 100 mld zł, co jest również wiarygodne jak inne tego rodzaju szacunki biznesu optymalizacyjnego, tak często cytowane przez naszych czcigodnych oficjeli. Jeżeli do „luki w VAT” zalicza ktoś „straty” w dochodach wynikające ze stosowania obniżonych stawek (0%, 5% i 8%), to nie wie co mówi i trochę szkoda czasu na polemikę. Dlaczego?

Bo gdyby ktoś wpadł na pomysł (a są tacy) podwyższenia z 5% np. do 23% stawki podatku np. na ziemniaki, jabłka i mięso, to dochody z tego podatku nie wzrosłyby lecz spadały, bo nikt nie sprzedałby z podatkiem ani jednego kilograma tych towarów. Poziom cen rynkowych wyznacza popyt, marże handlu są bardzo niskie a konkurencja dostaw nieopodatkowanych (już istniejąca) zbyt duża.

Dominuje przekonanie, że proponowanie tego rodzaju „liberalnych” nonsensów (znów podatek liniowy?) dzieje się ze zwykłej naiwności lub niewiedzy. Może. Sądzę, że przynajmniej częściowo wynika z jakichś tam „strategii politycznych”, bo a nóż widelec podchwyci ten pomysł „liberalna frakcja w PiSie” i wprowadzając takie przepisy wywoła jak najbardziej prawdziwy bunt przynajmniej części przedsiębiorców, zresztą zupełnie uzasadniony i kolejni „przeciwnicy rządu wyjdą na ulicę”. Raz się już ten scenariusz sprawdził: resort finansów opracował swój idiotyczny pomysł na jakiś „podatek handlowy”, który służył tylko skompromitowaniu rządu, co się zresztą udało, ale o tym za chwilę.

Najpierw kilka słów o przyczynach wzrostu strat w dochodach z tego podatku. Za pierwszy kwartał dochody w podatku od towarów i usług zbliżyły się do 30 mld zł, przy czym dochody w lutym i marcu były bardzo niskie (wysoki poziom w styczniu był efektem chwilowego zablokowania zwrotów). W tych dwóch miesiącach dochody wynosiły średnio po około 7 mld zł, czyli jest źle i może być jeszcze gorzej. Bo dlaczego miałoby być lepiej? Zachowano wszystkie luki a oszuści („optymalizatorzy”) zwłaszcza zagraniczni, kręcą swoje lody jak za najlepszych, liberalnych czasów. Z wyborczych zapowiedzi nie zostało nic: „instrumenty informatyczne” nikogo nie przestraszą, a reforma administracji skarbowej, oprotestowana przez wszystkie związki zawodowe w tym resorcie, może doprowadzić tylko do dalszej dezorganizacji tych służb.

Czy w tym roku – jak tak dalej pójdzie - rząd uzyska planowane dochody z tego podatku w wysokości 128 mld zł? Oczywiście nie i chyba warto uświadomić klasie politycznej, że oficjalne (wcale nieoptymistyczne) prognozy na ten rok są niewiele warte. Resort finansów od lat nie umie lub nie chce trafnie przewidywać skutków wprowadzonych przez siebie przepisów. Przypomnę, że na 2015 r. prognoza wynosiła 135 mld zł, a było ponad 10 mld zł mniej. A w tym roku? Czy jednolity plik kontrolny, wymyślony zresztą przez poprzedni rząd, zwiększy dochody budżetowe? Zapewniam, że nie, bo kontrole, które poprzedzają tylko wieloletnie spory sądowo-administracyjne, z istoty nie mogą doprowadzić do szybkiego wzrostu dochodów.  Dają one efekt prewencyjny w dłuższym okresie, a pieniądze są potrzebne już, zaraz.

A jaka jest struktura strat w dochodach budżetowych, które można odzyskać? Kwotę strat, która wynosiła w zeszłym roku ponad 33 mld zł, trzeba podzielić na trzy części:

1)     straty wynikające z wyłudzeń zwrotów, w tym w wyniku przestępstw karuzelowych – ok. 14 mld zł,

2)      straty wynikające z luk podatkowych, które powstały w latach 2009-1014 – ok. 11 mld zł,

3)      straty w wyniku unikania opodatkowania, obrotu bezfakturowego, zwykłych błędów lub niewiedzy – ok. 8 mld.

Oczywiście kwoty te wynikają z dość skomplikowanych szacunków, których metodologię muszę w tym zakresie pominąć. Są również potencjalnie obciążone skutkami założeń, które nie zawsze dają się w pełni zweryfikować. Ważne jest to, że największym problemem są wyłudzenia zwrotów i luki(1) i 2)); te pierwsze wynikają nie tylko z fikcyjnych transakcji w obrocie wewnątrzwspólnotowym, ale również z upowszechnienia stawki 0% w obrocie krajowym (tzw. odwrotne obciążenie).

Największą luką, świadomie stworzoną pod dyktando lobbystów w latach 2011-2015, jest załącznik 11 do ustawy, gdzie zlikwidowano opodatkowanie tym podatkiem całych branż. Komitet wyborczy Prawa i Sprawiedliwości zapowiedział likwidację tych patologii,  ale nie docenił siły lobbingu i roli resortu finansów, którzy potrafił storpedować wszystkie pozytywne inicjatywy. Dochody budżetowe będą więc spadać, bo jak dotąd nie zrobiono nic, aby zlikwidować przyczynę tego zjawiska, którą  jest (głównie) stan prawa materialnego, umożliwiający lub legalizujący te zjawiska.

Witold Modzelewski

Profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Instytut Studiów Podatkowych

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Spółki. W jakiej formie prowadzić biznes
Spółki. W jakiej formie prowadzić biznes
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek od spadków i darowizn
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Podatkowi od spadków i darowizn nie podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
    spadku
    darowizny
    odpłatnego zniesienia współwłasności
    zasiedzenia
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Wspólne rozliczenia podatkowe samotnych rodziców z dziećmi przywrócone
    Procedowana ustawa o podatku PIT od osób fizycznych przywraca możliwość wspólnego rozliczania się samotnych rodziców z dziećmi – powiedziała 20 maja 2022 r. wiceminister rodziny i polityki społecznej Barbara Socha.
    Pekao SA: spirala płacowo-cenowa się rozkręca
    Płace w sektorze przedsiębiorstw przyspieszyły w kwietniu z 12,4 do 14 proc. rok do roku, to oznacza rozkręcanie się spirali płacowo-inflacyjnej - ocenili analitycy Pekao SA, odnosząc się do piątkowych danych GUS.
    Stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej podatnika VAT - kontrolowana spółka zagraniczna
    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: “TSUE”) 7 kwietnia 2022 r. zajął się kolejny raz problemem stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej (en: “fixed establishment”, dalej: “FE”) przy okazji sprawy C-333/20 zainicjowanej przez rumuński sąd apelacyjny wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
    Kredyt przedsiębiorcy we franku szwajcarskim. Przedsiębiorca-frankowicz też może wygrać w sądzie
    Do tej pory to głównie konsumenci walczyli w sądach z bankami o uwolnienie się od kredytów w CHF i odzyskanie pieniędzy. Działo się tak dlatego, że szeroko komentowane orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) dotyczyły przede wszystkim spraw konsumenckich i wydawane były na podstawie przepisów, które dotyczyły relacji konsument – przedsiębiorca. Wydawać by się mogło, że frankowy przedsiębiorca nie może kwestionować ważności swojej umowy, jednak jest zupełnie inaczej co potwierdza decyzja Sądu Najwyższego!
    Grupy VAT możliwe od 1 stycznia 2023 r.
    Grupy VAT będzie można zawiązywać od 1 stycznia 2023 roku, a nie – jak to miało być pierwotnie – od 1 lipca 2022 roku. Nowelizacja Polskiego Ładu po poprawkach senackich ponownie trafia do Sejmu. Czym są grupy VAT i jakie korzyści lub ryzyka niosą dla przedsiębiorców?
    Zakupy w zagranicznych sklepach internetowych – podatki, cło, reklamacje. Jak wybrać uczciwego sprzedawcę na eBay lub Aliexpress?
    Jak bezpiecznie kupować w zagranicznym sklepie internetowym? Prowizje, grzywny, a nawet długi – zakupy w zagranicznych sklepach internetowych mogą być droższe niż myślisz! Kiedy zakupy za granicą mogą się skończyć grzywną od Urzędu Celno-Skarbowego? Uwaga na przewalutowanie i prowizje – przez nie cena może wzrosnąć! Jak wybrać uczciwego sprzedawcę na eBay lub Aliexpress?
    Darowizny na rzecz uchodźców zwolnione z VAT
    Zmianie uległy przepisy dotyczące stosowania obniżonych stawek podatku od towarów i usług. Obowiązuje zerowa stawka VAT od darowizn na rzecz uchodźców. Osoby udzielające pomocy uchodźcom z Ukrainy mogą korzystać z zerowego VAT dla nieodpłatnych dostaw towarów i świadczenia usług. Zwolnienie z VAT w tym zakresie ma obowiązywać do 30 czerwca br.
    VAT od umów długoterminowych - jak rozliczać
    Ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT wymaga prawidłowego określenia chwili dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi. W przypadku czynności długoterminowych, gdy obowiązek podatkowy powstaje na zasadach ogólnych, największy problem stwarza ustalenie momentu wykonania usługi. Spory wywołuje odpowiedź na pytanie, które usługi możemy uznać za wykonane z końcem okresów rozliczeniowych, gdy są ustalane. Natomiast gdy nie mamy określonych okresów rozliczeniowych, powstaje pytanie, czy umowa długoterminowa jest wykonana z dniem jej zawarcia czy zakończenia. Obecnie organy zajmują niekorzystne dla podatników stanowisko.
    Semeniuk: trwają rozmowy z sektorem bankowym na temat kredytów o stałym oprocentowaniu
    Rozmawiamy z sektorem bankowym o możliwości wprowadzenia stałego oprocentowania kredytów. Chcemy wyjść z takim pakietem, nasz resort jest za to odpowiedzialny – powiedziała w czwartek wiceminister rozwoju Olga Semeniuk
    Waloryzacja składek na kontach ubezpieczonych w ZUS o ponad 9 proc. w czerwcu 2022 r.
    W czerwcu 2022 r. stan kont osób ubezpieczonych w ZUS, gdzie gromadzone są informacje o składkach na ubezpieczenie emerytalne, wzrośnie o 9,33 proc. Przełoży się to bezpośrednio na wysokość przyszłej emerytury – poinformowała PAP prezes ZUS prof. Gertruda Uścińska. Osobie, która zgromadziła na koncie w ZUS 450 tys. zł, dopiszemy prawie 42 tys. zł – wskazała przykładowo prezes ZUS.
    Co zmieniło się w podatku u źródła (WHT) od 1 stycznia 2022 r.? Mechanizm „Pay and Refund”
    Ostatnia duża nowelizacja przepisów o podatku u źródła została uchwalona w październiku ubiegłego roku, a jej przepisy weszły w życie z dniem 1 stycznia 2022 r. Mimo w znacznej mierze słusznej krytyki, z jaką spotkał się sztandarowy projekt rządu pod hasłem „Polski Ład”, zmiany w zakresie WHT w większości należy ocenić pozytywnie. W 2022 roku wraca konstrukcja „Pay and Refund” (zawieszona w 2019 roku na 3 lata), ale w zmienionej formie.
    Webinarium 26 maja: Dywidenda za 2021 rok a podatek u źródła. Jak się przygotować do wypłaty?
    Serdecznie zapraszamy 26 maja 2022 r. o godz. 10:00 na webinarium dotyczące najlepszych praktyk przy wypłacie dywidend. Wiele spółek obecnie zamyka sprawozdania finansowe i planuje wypłaty dywidend do udziałowców. Z naszych obserwacji wynika, że kwestia podatku u źródła od dywidend to zagadnienie, które nadal budzi sporo wątpliwości wśród płatników. Infor.pl jest patronem medialnym tego wydarzenia.
    Zaliczki na podatek dochodowy (PIT) – zmiany od 1 lipca 2022 r. i od 1 stycznia 2023 r.
    Zmienią się przepisy dotyczące zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) w tym m.in. kwota zmniejszająca miesięczne zaliczki, czy zasady stosowania przez płatników kwoty wolnej od podatku. Zmiany te przewiduje rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o PIT oraz niektórych innych ustaw (tzw. Polski Ład 2.0), który został 12 maja 2022 r. uchwalony przez Sejm i trafił do prac legislacyjnych w Senacie. Część tych zmian wejdzie w życie 1 lipca 2022 r. a część dopiero od 1 stycznia 2023 r. Jak liczyć zaliczki na PIT od 1 lipca 2022 r.? Co zmieni się od 2023 roku?
    Jak inwestować w akcje? Porady dla początkujących
    Inwestowanie w akcje to temat – rzeka, którego wyczerpać się nie da. Z jednej strony taka aktywność nie jest oficjalnie formą hazardu jednak od strony psychologicznej takie skojarzenie jest uzasadnione. Żadna wiedza ekonomiczna nie gwarantuje zysku lub uniknięcia straty. Jednak jeśli zastosujemy podstawowe zasady rozsądku, to pojawi się możliwość pewnego urozmaicenia oraz emocji analogicznych do wygrywania na loterii, oczywiście na mniejszą skalę. Najważniejsze jest traktowanie jak punktu odniesienia pewnego pojęcia z zakresu nauk społecznych – „dające się zaakceptować ryzyko”.
    Płatności online w sklepie internetowym i ich rola w prowadzeniu e-biznesu
    Metody płatności w sklepach internetowych stanowią ważny czynnik przy podejmowa-niu decyzji o zakupach. Kupujący najchętniej finalizują transakcje sposobami, które zna-ją i darzą zaufaniem. Gdy nie ma ich w ofercie sprzedawcy, mogą nawet rezygnować z zakupu, porzucając koszyk z wybranymi towarami.
    Kredyty hipoteczne o stałej stopie procentowej - 53 proc. kredytów udzielonych w PKO BP w marcu
    W I kwartale 2022 roku udział w sprzedaży przez PKO BP kredytów hipotecznych ze stałą stopą procentową osiągnął poziom 38 proc., a w samym marcu udział ten wynosił 53 proc. - podał 19 maja bank. Tego samego dnia wiceminister rozwoju Olga Semeniuk poinformowała, że trwają rozmowy z sektorem bankowym o możliwości wprowadzenia stałego oprocentowania kredytów.
    KO: proponujemy wprowadzenie obligacji NBP
    Proponujemy wprowadzenie obligacji detalicznych NBP, oprocentowanych tak jak stopa inflacji - mówili w środę posłowie KO: Katarzyna Lubnauer i Dariusz Rosati. Ich zdaniem dzięki temu przestanie spadać wartość oszczędności obywateli, a banki będą zmuszone do podniesienia oprocentowania lokat
    Zmiana zasad poboru zaliczek PIT od 1 lipca 2022 r.
    Nowelizacja Polskiego Ładu ma wejść w życie 1 lipca 2022 r. Zmianie ulegną między innymi zasady poboru zaliczek na podatek dochodowy PIT. Co czeka podatników?
    Wyksięgowanie zaległych należności z ksiąg rachunkowych - podstawy i praktyka, odpisy aktualizacyjne, skutki podatkowe
    W życiu rachunkowym przedsiębiorstwa jest kilka bardzo ważnych dat. Na pewno są nimi zakończenie roku podatkowego, termin zamknięcia księgi przychodów i rozchodów oraz termin złożenia zeznania rocznego za dany rok podatkowy. Najczęściej to w tych momentach podatnicy i przedsiębiorcy mają więcej do czynienia z księgowymi czy biurami rachunkowymi. Jednym z elementów porządkowania dokumentacji i ksiąg może być konieczność wyksięgowania zaległych należności z ksiąg rachunkowych.
    Wskaźnik WIRD oparty na stopach depozytów overnight
    Wskaźnik WIRD, który mógłby zastąpić WIBOR, jest oparty na oprocentowaniu depozytów overnight. Takie wskaźniki zwykle są niższe od stawek opartych na rynku międzybankowym – powiedział w środę PAP prezes GPW Benchmark Zbigniew Minda.
    Roczne rozliczenie CIT za 2021 rok do 30 czerwca
    Ministerstwo Finansów przypomina, że do 30 czerwca 2022 r. został przedłużony czas na rozliczenie rocznego podatku CIT za 2021 r. Dotyczy to wszystkich podatników podatku dochodowego od osób prawnych, w tym podatników opodatkowanych ryczałtem od dochodów spółek.
    Inwestycje giełdowe a podatki. Jakich informacji podatkowych oczekiwać od domu maklerskiego inwestując w Polsce i za granicą?
    Szybko następujące zmiany oraz szybko zmieniające się warunki ekonomiczne coraz częściej skłaniają nas do szukania nowych form inwestowania. Jedną z takich form jest inwestowanie w instrumenty finansowe, takie jak akcje, fundusze inwestycyjne czy ETF-y. Z reguły inwestujemy na Giełdzie Papierów Wartościowych, ale w ostatnim czasie daje się zauważyć rosnące zainteresowanie inwestycjami również na giełdach zagranicznych, w zagraniczne papiery wartościowe. Jednakże z inwestycjami wiążą się także obowiązki podatkowe. O ile dość jasno są one określone w przypadku inwestycji na polskiej giełdzie, o tyle obowiązki podatkowe, związane z inwestowaniem na giełdzie zagranicznej, wciąż budzą wiele wątpliwości. Termin na składanie deklaracji podatkowych w 2022 r., co do zasady, już minął. W tym kontekście można zatem, na spokojnie, przeanalizować najciekawsze aspekty związane z wystawianiem (bądź niewystawianiem) informacji PIT-8C przez polskich płatników, dot. zagranicznych papierów wartościowych oraz zagranicznych otwartych funduszy inwestycyjnych.
    Kary umowne a PIT
    Kary umowne, w odróżnieniu od odszkodowań, stanowią przychód z innych źródeł i są objęte PIT. Przekonał się o tym podatnik, którego sprawa zakończyła się ostatecznie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie (wyrok NSA z dnia 29 marca 2022 r. sygn. II FSK 1822/19).
    WIRD, WIRF, WRR - GPW Benchmark rozpoczyna publiczne konsultacje nowych wskaźników stopy procentowej
    18 maja 2022 r. GPW Benchmark SA, spółka zależna Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA, która jest Administratorem wskaźników WIBOR i WIBID, opublikowała dokument konsultacyjny dotyczący nowych transakcyjnych wskaźników referencyjnych stopy procentowej, które mogą zastąpić dotychczasowe wskaźniki. GPW Benchmark SA przygotowała propozycję trzech indeksów dla rynku stopy procentowej. Są to: Warszawski Indeks Rynku Finansowego – WIRF, Warszawski Indeks Rynku Depozytowego - WIRD oraz Warsaw Repo Rate - WRR. Konsultacje publiczne odnośnie tych wskaźników potrwają do początku czerwca 2022 r. Wyniki konsultacji mają zostać opublikowane na stronie internetowej GPW Bechmark w połowie czerwca br.
    Prezenty dla kontrahentów spoza UE - rozliczenie VAT
    Prowadzimy działalność gospodarczą w zakresie produkcji i montażu systemów alarmowych, antywłamaniowych. Nasza działalność jest opodatkowana VAT. Ponieważ współpracujemy w ramach działalności z producentami podzespołów z Chin i Japonii, zakupiliśmy prezenty, które zamierzamy przekazać naszym kontrahentom spoza UE. Czy takie przekazanie należy opodatkować VAT? Czy mamy prawo do odliczenia podatku naliczonego zapłaconego przy nabyciu prezentów?