Stowarzyszenie zwolnione z VAT a kwestie wystawiania faktur

Stowarzyszenie podkreśla, iż budowa zespołu pawilonów handlowych jest w całości finansowana przez wyżej wymienionych kupców (z ich środków własnych oraz zaciąganych przez nich w bankach kredytów).

Po wykonaniu etapu robót (zgodnie z zawartą umową) wykonawca wystawia inwestorowi (Stowarzyszeniu Kupców) fakturę VAT, która powinna być w pełnej wysokości, przefakturowana przez Stowarzyszenie na poszczególnych kupców, którzy w większości są podatnikami podatku od towarów i usług. Stowarzyszenie, jako że nie jest podatnikiem VAT, może wystawić jedynie rachunek, co powoduje, iż zrzeszeni kupcy zostali pozbawieni możliwości odliczenia podatku VAT z tytułu poniesionych kosztów usługi budowlanej.

W powyższej sprawie Spółka przedstawia następujące stanowisko:

Zdaniem Stowarzyszenia, zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi podatku od towarów i usług oraz Statutem Stowarzyszenia – jako podmiot zwolniony z podatku VAT – nie może ono wystawiać faktur VAT. Stowarzyszenie może wystawiać rachunki.

Na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (...) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów, import towarów, wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Ponadto w cytowanej ustawie o VAT określono przypadki, w których czynności nieodpłatnej dostawy towarów i nieodpłatne świadczenie usług zrównano z czynnościami odpłatnymi, poddając je w ten sposób opodatkowaniu (art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy). Stowarzyszenie (osoba prawna) jest podatnikiem podatku od towarów i usług, w przypadku gdy prowadzi samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniua art. 15 ust. 1 i 2 powołanej wyżej ustawy i wykonuje czynności opodatkowane, o których mowa powyżej. Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 i poz. 10 załącznika nr 4 do ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi świadczone przez organizacje członkowskie, gdzie indziej niesklasyfikowane (wyłącznie statutowe), zaliczane do grupy PKWiU 91.

W formularzu zgłoszeniowym NIP-2 Stowarzyszenie podało, iż będzie wykonywać czynności określone w PKWiU 91, czyli usługi świadczone przez organizacje członkowskie, gdzie indziej niesklasyfikowane (wyłącznie statutowe).

Czynności realizowane przez Stowarzyszenie korzystają ze zwolnienia przedmiotowego z podatku od towarów i usług, jeżeli spełnione są następujące warunki:

– czynności polegają na świadczeniu usług zaliczanych do symbolu 91, według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług wprowadzonej Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 42, poz. 264 ze zm.) – obowiązującej dla celów podatku od towarów i usług,

– usługi te mieszczą się w zakresie działalności statutowej Stowarzyszenia, z zachowaniem warunków wymaganych przepisami ustawy z dnia 07.04.1989 r. – Prawo o stowarzyszeniu (j. t. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.).

Natomiast zgodnie z art. 106 cyt. ustawy podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16. Z powyższego wynika, iż czynności statutowe wykonywane przez Stowarzyszenie nie są opodatkowane, w związku z czym Stowarzyszenie jako podmiot przedmiotowo zwolniony z podatku VAT nie może wystawić faktury VAT.

Kwestie dotyczące dokumentów, jakimi powinny być potwierdzane zdarzenia występujące w Stowarzyszeniu, zostały uregulowane w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 54 ze zm.) podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej zgodnie z odrębnymi przepisami.

Dla jednostek niebędących spółkami handlowymi, nieprowadzących działalności gospodarczej powyższe uregulowane zostało w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 15 listopada 2001 r., stanowiącym: jednostki, o których mowa w § 1 ust. 1, prowadzą księgi rachunkowe, stosując przepisy ustawy o rachunkowości, z uwzględnieniem przepisów ust. 2–6. W myśl art. 20 ustawy o rachunkowości do ksiąg rachunkowych okresu sprawozdawczego należy wprowadzić w postaci zapisu każde zdarzenie, które nastąpiło w tym okresie sprawozdawczym. Podstawą zapisów w księgach rachunkowych są dowody księgowe stwierdzające dokonanie operacji gospodarczej, zwane dalej „dowodami źródłowymi”:

1) zewnętrzne obce – otrzymane od kontrahenta,

2) zewnętrzne własne – przekazywane w oryginale kontrahentom,

3) wewnętrzne – dotyczące operacji wewnątrz jednostki.

Stosownie do art. 21 ustawy dowód księgowy powinien zawierać co najmniej:

1) określenie rodzaju dowodu i jego numeru identyfikacyjnego,

2) określenie stron (nazwy, adresy) dokonujących operacji gospodarczej,

3) opis operacji oraz jej wartość, jeżeli jest to możliwe, określoną także w jednostkach naturalnych,

4) datę dokonania operacji, a gdy dowód został sporządzony pod inną datą – także datę sporządzenia dowodu,

5) podpis wystawcy dowodu oraz osoby, której wydano lub od której przyjęto składniki aktywów,

6) stwierdzenie sprawdzenia i zakwalifikowania dowodu do ujęcia w księgach rachunkowych przez wskazanie miesiąca oraz sposobu ujęcia w księgach rachunkowych (dekretacja, podpis osoby odpowiedzialnej za te wskazania).

Jednocześnie tutejszy organ informuje, iż nie jest uprawniony do udzielania odpowiedzi w zakresie prowadzenia działalności przez Stowarzyszenie, ponieważ powyższe zagadnienia są regulowane w ustawie – Prawo o stowarzyszeniu, i w powyższych kwestiach należy z zapytaniami zwracać się do Sądu, w którym zarejestrowane zostało Stowarzyszenie.

Powyższa interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia tego zdarzenia.

Ponadto, zgodnie z art. 14b § 3, przedmiotowa interpretacja nie jest wiążąca dla podatnika, wiąże natomiast organy podatkowe i organy kontroli skarbowej – do czasu jej zmiany lub uchylenia.