Zwolnienie z VAT wymaga spełnienia warunków

JAKI PROBLEM ROZSTRZYGNĄŁ URZĄD

Spółka dokonała we wrześniu 2006 roku zakupu od osoby fizycznej budynku mieszkalno-usługowego. Spółka nie wprowadziła budynku do ewidencji środka trwałego ani nie ponosiła wydatków na jego ulepszenie. Jak powinna być opodatkowana VAT dostawa (sprzedaż) takiego budynku wraz z prawem wieczystego użytkowania gruntu?

ODPOWIEDŹ URZĘDU

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.; dalej ustawa o VAT) podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Towarami w myśl ustawy o VAT są rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Przez towary używane dla celów zwolnienia od podatku od towarów i usług rozumie się: budynki, budowle i ich części - jeżeli od końca roku, w którym zakończono budowę tych obiektów, minęło co najmniej pięć lat, oraz pozostałe towary, z wyjątkiem gruntów, których okres używania przez podatnika dokonującego ich dostawy wyniósł co najmniej pół roku.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT zwalnia się od podatku dostawę towarów używanych, z zastrzeżeniem pkt 10, pod warunkiem, że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Zwolnienie dotyczy również używanych budynków, budowli i ich części, będących przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze.

Z kolei zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT zwalnia się od podatku dostawę obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyjątkiem obiektów i ich części, które mają być zasiedlone lub zamieszkane po raz pierwszy. Zwolnienie nie dotyczy części budynków przeznaczonych na cele inne niż mieszkaniowe.

Jednak w art. 43 ust. 6 ustawy o VAT postanowiono, że wskazanego zwolnienia nie stosuje się do dostawy towarów w postaci budynków, budowli i ich części - jeżeli przed wprowadzeniem ich do ewidencji środków trwałych lub w trakcie użytkowania wydatki poniesione przez podatnika na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30 proc. wartości początkowej, a podatnik: miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych wydatków, użytkował te towary w okresie krótszym niż pięć lat w celu wykonania czynności opodatkowanych.

Zbycie prawa wieczystego użytkowania gruntu nie stanowi dostawy towarów, lecz jest świadczeniem usług na rzecz innego podmiotu. Tak więc co do zasady zbycie prawa wieczystego użytkowania gruntu podlega opodatkowaniu VAT według podstawowej stawki w wysokości 22 proc. Od tej reguły przewidziano wyjątek zawarty w par. 8 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia ministra finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 97, poz. 970 z późn. zm.), zgodnie z którym zwalnia się od podatku zbycie prawa wieczystego użytkowania gruntu, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, jeżeli budynki te lub budowle albo ich części są zwolnione od podatku lub opodatkowane stawką podatku w wysokości 0 proc.

Zatem, jeśli spółka zamierza dokonać dostawy (sprzedaży) budynku mieszkalno-usługowego, który nie podlegał następnie przebudowie (ulepszeniu), to sprzedaż ta podlega zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, gdyż od czasu jego budowy minęło więcej niż pięć lat, a także w stosunku do tego budynku nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.

Ewa Matyszewska