Kategorie

Czy pracownik musi wyrazić zgodę na przetwarzanie danych osobowych?

Andersen w Polsce
Andersen w Polsce tworzy zespół doświadczonych ekspertów oferujących kompleksową obsługę prawną, najwyższej klasy doradztwo podatkowe, compliance, doradztwo w zakresie cen transferowych i outsourcing księgowy.
Czy pracownik musi wyrazić zgodę na przetwarzanie danych osobowych? /fot. Shutterstock
Czy pracownik musi wyrazić zgodę na przetwarzanie danych osobowych? /fot. Shutterstock
ShutterStock
Kwestia czy pracownik musi wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych przez pracodawcę stała się kanwą rozstrzygnięcia jednego z sądów pracy. Pracownik odmówił podpisania kilku oświadczeń związanych z ochroną danych osobowych, a pracodawca z tego powodu rozwiązał z nim umowę o pracę bez wypowiedzenia.

Czy rozwiązanie umowy w tym trybie było zasadne? Z tym zagadnieniem zmierzył się Sąd Rejonowy w Toruniu. Tłem dla sprawy stał się następujący stan faktyczny. W maju 2018 r. pracodawca przygotował szereg dokumentów wdrażających RODO. Były to:

  1. Oświadczenie o zgodzie na przetwarzanie danych osobowych zawartych w aktach osobowych pracownika i innych dokumentach pracowniczych oraz systemach kadrowo-płacowych,
  2. Oświadczenie o zgodzie na funkcjonowanie w miejscu pracy monitoringu, utrwalanie wizerunku pracownika w miejscu pracy i przetwarzanie danych osobowych w tym zakresie,
  3. Oświadczenie o przestrzeganiu zasad i przepisów dotyczących ochrony danych osobowych i tajemnicy przedsiębiorstwa oraz zachowaniu ich w poufności.

Pracownik nie podpisał i nie przekazał powyższych dokumentów pracodawcy do 25 maja 2018 r. (tj. daty rozpoczęcia stosowania RODO), choć taki termin wskazał pracodawca. Następnie pracownik przebywał na zwolnieniu lekarskim, a dokumenty przekazał dopiero 28 czerwca 2018 r.

Sąd w swoich rozważaniach analizował brak złożenia przez pracownika oświadczenia oddzielnie dla każdego z dokumentów. W odniesieniu do pierwszego słusznie zauważył, że przetwarzanie niektórych danych osobowych pracowników swoją podstawę prawną znajduje w obowiązku prawnym ciążącym na pracodawcy (administratorze). Powoduje to, że zgoda na przetwarzanie tych danych byłaby bezprzedmiotowa. Brak zgody w żaden sposób nie uniemożliwia bowiem przetwarzania danych osobowych, co do których taki obowiązek wynika z przepisów prawa. Jak wskazał sąd, zgoda obejmować mogła tylko dodatkowe dane osobowe zgromadzone przez pracodawcę. Fundamentalne znaczenie dla skuteczności zgody ma jednak w świetle przepisów i motywów RODO jej dobrowolność. Trudno zaś o niej mówić, jeżeli brak wyrażenia zgody powoduje nieuzasadnione, negatywne konsekwencje dla osoby fizycznej. Z tego powodu sąd stwierdził, że rozwiązanie umowy o pracę w trybie dyscyplinarnym z uwagi na brak wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych jest działaniem oczywiście sprzecznym z prawem.

W odniesieniu do drugiego z oświadczeń (zgoda na funkcjonowanie monitoringu i przetwarzanie danych osobowych w tym zakresie) podzielić należy stwierdzenie sądu, że oczekiwanie od pracownika jego podpisania nie miało żadnego uzasadnienia. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, o monitoringu wizyjnym pracowników informuje się tylko w odpowiedni sposób, co również przekreśla cel wyrażania zgody i sens jej żądania. To nie zgoda stanowi bowiem podstawę prawną przetwarzania danych osobowych pozyskanych w ramach monitoringu.

Interesujący jest tok rozumowania zaprezentowany przez sąd w przypadku trzeciego problemu. Złożenie przez pracownika oświadczenia o zapoznaniu się i przestrzeganiu wewnętrznych regulacji zostało porównane do zawarcia umowy o zakazie konkurencji. Sąd powołał się na orzeczenia, zgodnie z którymi podejmowanie działalności konkurencyjnej może stanowić przyczynę zwolnienia dyscyplinarnego, ale sama odmowa zawarcia umowy o zakazie konkurencji prowadzić już może tylko do wypowiedzenia umowy o pracę. Przenosząc to zróżnicowanie na grunt ochrony danych osobowych sąd stwierdził, że do ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych stanowiącego podstawę zwolnienia dyscyplinarnego nie doszło. Czym innym jest bowiem niepodpisanie dokumentu, a czym innym zaś – naruszenie wewnętrznych procedur. Tylko w drugim przypadku możliwe byłoby rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Niepodpisanie dokumentu może powodować jednak powstanie stanu niebezpieczeństwa naruszenia procedur (obowiązującego prawa), co może skutkować wypowiedzeniem umowy o pracę przez pracodawcę. Jednocześnie sąd stwierdził, że w takiej sytuacji dopuszczalne jest odsunięcie pracownika od pracy bez zachowania przez niego prawa do wynagrodzenia.

Prawo pracy, PPK, sprawozdanie finansowe, RODO
Bestsellery 2019 z rabatami do – 50%
Skorzystaj >>

W rezultacie powyższego sąd zasądził od pracodawcy na rzecz pracownika odszkodowanie w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia. Wydane rozstrzygnięcie, choć nieprawomocne, w ocenie autora zasługuje na aprobatę. Nader trafne są spostrzeżenia dotyczące podstaw prawnych przetwarzania danych osobowych i braku celu wyrażania zgody, jeżeli przetwarzanie danych znajduje oparcie w przepisach prawa. Zidentyfikowanie właściwej podstawy prawnej często bywa deprecjonowane. Praktyka jednak wskazuje, że ma ono nierzadko istotne znaczenie dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania organizacji. Przynajmniej częściowo bowiem spór wynikł z błędnego określenia tychże podstaw przez pracodawcę. Żądał on wyrażenia zgody, chociaż zgoda ta nie była wymagana. Ponadto w realiach stosunku pracy często jej dobrowolne wyrażenie jest niemożliwe. Niewykluczone, że gdyby pracodawca określił prawidłowo podstawy prawne przetwarzania i nie żądał od pracownika wyrażenia zgody, także reakcja pracownika byłaby inna. Warto przy tym pamiętać, że niepodpisanie przez pracownika oświadczenia dotyczącego przestrzegania wewnętrznych regulacji nie stanowi przesłanki zwolnienia dyscyplinarnego. Pracodawca jednak co do zasady może oczekiwać złożenia takiego oświadczenia, a brak współpracy po stronie pracownika może stanowić przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę.

Wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu z 28 grudnia 2018 r., sygn. IV P 364/18 (orzeczenie nieprawomocne).

Autor: Paweł Grzembka – prawnik w KSP Legal & Tax Advice w Katowicach

BLOGI PRAWNE I PODATKOWE KSP Legal & Tax Advice

Paweł Grzembka, prawnik w KSP Legal & Tax Advice w Katowicach
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    26 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Podatek minimalny w CIT - kto zapłaci i jak będzie liczony?

    Podatek minimalny w CIT. Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (przygotowany w ramach Polskiego Ładu), przewiduje m.i. wprowadzenie nowego podatku – podatku minimalnego dla dużych korporacji. Przy czym korporacje na potrzeby podatku minimalnego rząd definiuje podobnym kluczem jak klasę średnią na potrzeby kalkulacji składki zdrowotnej.

    Ulga abolicyjna w PIT - zmiany 2021

    Ulga abolicyjna w PIT - zmiany 2021. Wejście w życie nowych przepisów ograniczających ulgę abolicyjną spowodowało, że od 1 stycznia 2021 r. polscy rezydenci podatkowi osiągający przychody w państwach, z którymi na mocy umów o unikaniu podwójnego opodatkowania stosuje się metodę proporcjonalnego odliczenia zapłacą wyższy PIT.

    Jaka inflacja w 2022 roku?

    Inflacja w 2022 roku. Rada Polityki Pieniężnej podtrzymuje strategię średniookresowego celu inflacyjnego na poziomie 2,5 proc. z symetrycznym przedziałem odchyleń +/- 1 pkt. proc. - wynika z opublikowanych przez NBP "Założeń polityki pieniężnej" na 2022 rok.

    Jak odzyskać pieniądze przelane pomyłkowo na inny rachunek bankowy?

    Pomyłkowy przelew - jak odzyskać pieniądze. Wykonując przelew bankowy należy upewnić się, czy numer rachunku odbiorcy jest właściwy. Rzecznik Finansowy ostrzega, że przelanie środków finansowych na zły numer rachunku, może skutkować całkowitą utratą pieniędzy. Jeśli jednak taki błąd nam się przydarzy, nie załamujmy się. Klienci instytucji finansowych dysponują pewnymi możliwościami prawnymi, by dochodzić zwrotu własnych pieniędzy. O szczegółach informuje Rzecznik Finansowy w przygotowanym poradniku, który powstał na bazie konkretnych spraw zgłaszanych przez klientów do biura Rzecznika Finansowego.

    Wysokość przeciętnego dochodu w gospodarstwach rolnych w 2020 r.

    Przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wyniósł w 2020 r. 3819 zł - wynika z obwieszczenia Prezesa GUS opublikowanego w Monitorze Polskim.

    Klimat i biznes: oczekiwania po publikacji raportu IPCC

    Zmiany klimatu a biznes. Opublikowany w sierpniu szósty raport Międzyrządowego Zespołu ds. Zmiany Klimatu (IPCC) jednoznacznie potwierdza, że ograniczanie emisji CO2, a tym samym postępowania globalnego ocieplenia, absolutnie nie może być odkładane w czasie. Działać trzeba natychmiast. Dokument zawiera analizę badań z zakresu nauk o klimacie i jest podsumowaniem prac osób zajmujących się badaniem zjawiska zmian klimatu. W dobie nagłych i nieprzewidywalnych zjawisk pogodowych oraz innych skutków zmian klimatu, których teraz nie jesteśmy w stanie przewidzieć, sektor biznesu powinien zewrzeć szyki i wspólnie zastanowić się nad tym, jak sprostać negatywnym konsekwencjom aktywności przemysłowej i skutecznie zapobiegać dalszej degradacji środowiska. Stawka, jak wszyscy wiemy, jest wysoka. Ten temat komentuje dr Agata Rudnicka z Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Łódzkiego.

    Ulga dla dużych rodzin - rozwiązanie potrzebne, ale czy optymalne

    Ulga dla dużych rodzin to ruch we właściwym kierunku i rozwiązanie, które było potrzebne. Ale można mieć wątpliwości, czy podobnego efektu nie da się osiągnąć w inny sposób – powiedział ekonomista prof. Marek Kośny. Ekspert podkreślał też konieczność poprawy sytuacji mieszkaniowej rodzin.

    Jak uzyskać dni wolne na opiekę nad chorym dzieckiem?

    Opieka nad chorym dzieckiem. Rozpoczynający się okres jesienny sprzyja infekcjom, zwłaszcza u najmłodszych. Pracownicy, którzy muszą zaopiekować się chorym dzieckiem, mają dwie możliwości uzyskania w tym celu dni wolnych.

    Ulga dla samotnych rodziców w PIT (1,5 tys. zł) zamiast wspólnego rozliczenia

    Ulga dla samotnych rodziców w PIT. Poprawka zgłoszona do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zastąpi wspólne rozliczanie nową ulgą dla samotnych rodziców w wysokości 1,5 tys. zł. Wiceminister rodziny Barbara Socha zapewnia, że rozwiązania przewidziane w Polskim Ładzie będą dla rodziców korzystniejsze od obecnych.

    Podatek od nieruchomości a schematy podatkowe

    Schematy podatkowe nie omijają podatku od nieruchomości. Z wydanych w tym zakresie Objaśnień podatkowych wynika bezpośrednio, że Szef KAS jest zainteresowany także tym obszarem (str. 12). Wspiera to również kształt formularza MDR-1, w którym – w części, w której należy określić transakcje/zagadnienia obejmujące schemat podatkowy – wskazano dla przykładu: zwolnienia i definicje pojęcia budowla/budynek na gruncie podatku od nieruchomości.

    Polski Ład. Zmiany podatkowe z ulgą dla dużych rodzin

    Polski Ład. Sejmowa Komisja Finansów Publicznych przyjęła zmiany w ustawach podatkowych, jakie mają zostać wprowadzone w ramach Polskiego Ładu. Wśród wprowadzonych poprawek znalazł się zapis wprowadzający ulgę dla rodzin z czworgiem lub większą liczbą dzieci.

    E-faktury ustrukturyzowane od 2022 r. Czy znikną faktury papierowe?

    E-faktury ustrukturyzowane od 2022 r.. Nadciąga rewolucja w fakturowaniu. Znane do tej pory faktury papierowe, jak i stosowane obecnie faktury elektroniczne nie będą jedynymi dopuszczalnymi formami dokumentowania transakcji. Faktury ustrukturyzowane mają być wprowadzone na zasadach dobrowolności od 1 stycznia 2022 roku.

    Polski Ład - duże rodziny bez podatku

    Polski Ład. Jesteśmy otwarci na poprawkę w Polskim Ładzie wspierającą rodziny - powiedział rzecznik rządu Piotr Müller odpowiadając na pytanie o dodatkowe wsparcie podatkowe dla dużych rodzin. Dodał, że jest pakiet kilku rozwiązań wnoszonych przez parlamentarzystów PiS, są one poważnie rozważane.

    Stałe miejsce prowadzenia działalności a obecność pracowników

    Stałe miejsca prowadzenia działalności gospodarczej dla potrzeb podatku VAT jest istotne, ponieważ determinuje miejsce (kraj), na terytorium którego usługi powinny być opodatkowane. Jest to często kwestia sporna, będąca przedmiotem orzeczeń nie tylko krajowych sądów administracyjnych, ale także Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Ulga na powrót w PIT - zmiany od 2022 roku

    Ulga na powrót w PIT. Po konsultacjach związanych z podatkową częścią Polskiego Ładu, rząd zdecydował się zmienić niektóre z jego założeń, m.in. w zakresie konstrukcji ulgi na powrót. Przypomnijmy, że w pierwotnych założeniach Polskiego Ładu ulga na powrót miała mieć konstrukcję odliczenia od podatku indywidualnie wyliczonej kwoty, która miała być ustalona na podstawie podatku należnego za poprzednie lata.

    Czy darowizna od brata jest zwolniona z podatku?

    Darowizna od brata a podatek od spadków i darowizn. Czy darowizna, którą podatnik otrzyma od brata, podlega zwolnieniu z podatku zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn?

    Praca zdalna a obowiązek składania deklaracji CIT-ST

    Deklaracja CIT-ST a praca zdalna. Pandemia wirusa COVID-19 wymusiła na pracodawcach zmiany organizacji pracy w zakładach pracy. Gdzie tylko było to możliwe, pracownicy zostali skierowani do wykonywania pracy w formie zdalnej (home office). Było to ogromne wyzwanie logistyczne, w których dotychczas praca była świadczona głównie stacjonarnie w siedzibie pracodawcy. Zmiana sposobu świadczenia pracy przez osoby zatrudnione wpłynęła na wiele kwestii z zakresu prawa pracy, między innymi wymusiła na rządzących zajęcie się tematem uregulowania pracy zdalnej. Przepisy w tym zakresie są obecnie konsultowane w ramach Rady Dialogu Społecznego. Praca zdalna stawia przed nami jednak o wiele więcej pytań. Jednym z problemów, jaki pojawia się w nawiązaniu do tego tematu, jest obowiązek składania deklaracji CIT-ST do urzędu skarbowego w przypadku, gdy pracodawca posiada zakłady (oddziały) na terenie innej jednostki samorządu niż siedziba przedsiębiorstwa. Czy w przypadku świadczenia pracy zdalnej przez pracowników również możemy mówić o obowiązku składania deklaracji CIT-ST przez podmioty, które przed pandemią nie były do tego zobowiązane?

    Polski Ład w podatkach - jak uniknąć negatywnych zmian

    Polski Ład w podatkach. Już teraz pojawiają się różne pomysły mające na celu uniknięcie negatywnych dla podatników skutków Polskiego Ładu. Są to np.: przekształcenie w spółkę z o.o., w spółkę komandytowo-akcyjną, ucieczka za granicę, przejście na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych albo estoński CIT. Eksperci przestrzegają jednak: każdy przedsiębiorca musi indywidualnie przeanalizować, co mu się opłaca. Radzą też wstrzymać się jeszcze z decyzjami.

    Spłata zaległości jest bez VAT. Problem z korektą odliczenia

    Spłata zaległości a VAT. Kto zalega z podatkiem wobec gminy, może uregulować dług, przekazując jej własność rzeczy lub prawa majątkowego. Ale co w sytuacji, gdy wcześniej przy ich zakupie odliczył VAT naliczony?

    Polski Ład z pakietem ulg podatkowych

    Polski Ład. Już wkrótce podatnicy, po uchwaleniu projektu z dnia 28 czerwca 2021 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, będą mogli skorzystać z wybranych ulg podatkowych. Jakie muszą spełnić warunki, by móc po nie sięgnąć?

    Pośrednictwo w sprzedaży gwarancji a odliczenie VAT

    Transakcje pośrednictwa w sprzedaży rozszerzenia gwarancji. Podatnik prowadzący działalność handlową powinien ujmować w mianowniku proporcji VAT również, zwolnione z VAT, transakcje pośrednictwa w sprzedaży rozszerzenia gwarancji. Nie są one bowiem „pomocniczymi transakcjami finansowymi” - tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Zerowy PIT dla rodzin 4 plus

    Zerowy PIT. Rodzice co najmniej czwórki dzieci nie zapłacą podatku, jeśli ich wspólne dochody nie przekroczą 170 tys. zł rocznie. Taki jest najbardziej prawdopodobny wariant kolejnej poprawki klubu PiS do Polskiego Ładu - pisze "Dziennik Gazeta Prawna".

    Międzynarodowy Kongres Biur Rachunkowych już w październiku w Targach Kielce

    Spotkanie, to coś czego brakowało nam wszystkim w ostatnim czasie. A jeśli połączyć to z merytorycznymi wystąpieniami, warsztatami ze specjalistami, a także bankietem? To równanie oznacza tylko jedno – II Międzynarodowy Kongres Biur Rachunkowych! Patronem medialnym wydarzenia jest Infor.

    Usługi świadczone przez wspólnika na rzecz spółki komandytowej

    Spółka komandytowa. Organy podatkowe nie kwestionują zakupu usług doradczych od komplementariusza, o ile spełnione będą warunki uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu.

    Efekty zwalczania luki VAT

    Zwalczanie luki VAT przyczynia się do tego, że rząd może o 80 mld zł zwiększyć prognozę dochodów na rok 2021 – powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski podczas konferencji „Uczciwy VAT, zysk dla wszystkich”.