| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > ABC > Jak rozliczać VAT metodą kasową

Jak rozliczać VAT metodą kasową

Stosowanie kasowej metody rozliczania VAT podlega szczególnym zasadom rozliczeń.

Kiedy mały podatnik odlicza VAT

Stosowanie kasowej metody rozliczania VAT wymaga również stosowania szczególnych zasad przy odliczaniu podatku naliczonego.

Mały podatnik, który rozlicza się metodą kasową, może odliczać VAT w rozliczeniu za kwartał, w którym (art. 86 ust. 16 ustawy):

• ureguluje całą należność wynikającą z otrzymanej od kontrahenta faktury dokumentującej nabyte towary i usługi,

• dokona zapłaty podatku wynikającego z dokumentu celnego, z uwzględnieniem kwot wynikających z decyzji celnych

- nie wcześniej jednak, niż z dniem otrzymania faktury lub dokumentu celnego.

Dla skutecznego dokonania odliczenia VAT konieczne jest również nabycie prawa przez nabywcę do rozporządzania towarem jak właściciel lub wykonanie usługi.

Oznacza to, że brak uregulowania należności wynikającej z faktury dokumentującej nabyte towary i usługi pozbawia podatnika prawa do tego odliczenia. Przez uregulowanie należności należy rozumieć wszelkie formy powodujące wygaśnięcie zobowiązania, np. wzajemna rekompensata, potrącenie.

Przykład

Firma Alfa rozlicza się kasową metodą od I kw. 2009 r. Część należności z faktur otrzymanych w marcu zamierza uregulować dopiero w kwietniu lub w późniejszych terminach. Nie jest uprawniona do wykazania w deklaracji za I kw. wykazanego w nich VAT podlegającego odliczeniu, mimo że posiada te dokumenty oraz otrzymała towar. Podatek naliczony wykaże dopiero w rozliczeniu za kwartał, w którym ureguluje należność z tych faktur. Jeżeli natomiast ich nie ureguluje, nie nabędzie prawa do tego odliczenia również w następnych okresach rozliczeniowych.

Takie same warunki należy spełnić przy odliczeniu VAT z faktur i dokumentów celnych otrzymanych w okresie rozliczania się metodą kasową, z których do końca jej stosowania nie odliczono kwoty podatku naliczonego. Odliczenia VAT można dokonać dopiero w rozliczeniu za okres, w którym zostanie uregulowana cała należność z faktury, albo gdy nastąpi zapłata podatku wynikającego z dokumentu celnego i decyzji określonej w art. 33 ust. 2 i 3 oraz art. 34 ustawy o VAT.

Mały podatnik rozliczający się metodą kasową nie może przenosić na następny kwartał rozliczenia podatku naliczonego.

Przykład

Firma rozlicza się metodą kasową od 2 lat. Od II kw. 2009 r. rezygnuje z tej formy rozliczania i przejdzie na zasady ogólne (za okresy miesięczne).

Z 5 faktur otrzymanych od kontrahentów w marcu nie uregulowała należności do końca miesiąca. Wykazany w nich VAT będzie mogła odliczyć dopiero w rozliczeniu za miesiąc, w którym w całości ureguluje wynikające z nich należności. W przeciwnym razie odliczenie podatku naliczonego nie będzie możliwe.

Podobnie jak przy rozliczaniu należnego VAT, ustawodawca przewidział kilka wyjątków, w których podatek naliczony podlega odliczeniu na zasadach przewidzianych dla tych czynności. Dotyczy to następujących czynności wymienionych w art. 86 ust. 10 ustawy:

• importu usług, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostawy towarów, dla której podatnikiem jest nabywca, importu towarów, gdy VAT rozliczamy w deklaracji - w tym przypadku odliczamy VAT w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu tych czynności,

• nabycia tzw. towarów i usług powszechnych (art. 19 ust. 13 pkt 1), jeżeli faktura zawiera informację, jakiego okresu dotyczy - w tym przypadku odliczamy VAT w rozliczeniu za okres, w którym przypada termin płatności,

• sporządzenia spisu z natury towarów na dzień utraty prawa (lub rezygnacji) do zwolnienia podmiotowego z VAT - w tym przypadku odliczamy VAT w rozliczeniu za okres, w którym dokonano spisu,

• stosowania w imporcie towarów procedury uproszczonej (wpis do rejestru) - w tym przypadku odliczamy VAT w rozliczeniu za okres, w którym dokonano wpisu do rejestru, pod warunkiem zapłaty podatku wykazanego w rejestrze.

Kiedy tracimy prawo do kasowego rozliczania VAT

Podatnik traci prawo do stosowania kasowej metody rozliczania VAT z chwilą utraty statusu małego podatnika. Status małego podatnika tracimy tylko w wyniku przekroczenia limitu sprzedaży uprawniającej do jego posiadania (art. 2 pkt 25). Taka sama sytuacja ma miejsce w przypadku małych podatników rozpoczynających działalność w trakcie roku (art. 104 ust. 2 ustawy).

Przekroczenie limitów powoduje obowiązek zmiany sposobu rozliczania VAT, począwszy od rozliczenia za miesiąc następujący po kwartale, w którym nastąpiło to przekroczenie.

Od 1 stycznia 2009 r. w takiej sytuacji podatnik może stosować:

• miesięczne rozliczanie VAT - zgodnie z art. 99 ust. 5 (zdanie pierwsze) ustawy o VAT, albo

• rozliczanie kwartalne, ale na zasadach przewidzianych dla podatników nierozliczających się metodą kasową - po uprzednim pisemnym zawiadomieniu naczelnika urzędu skarbowego, najpóźniej do 25 dnia drugiego miesiąca kwartału, za który będzie po raz pierwszy składana kwartalna deklaracja VAT na nowych zasadach.

Przykład

Firma Alfa uzyskała wartość sprzedaży na poziomie 4 053 000 zł w dniu 20 lipca 2009 r., w związku z czym utraciła status małego podatnika. Na skutek tego za III kwartał rozliczy VAT jeszcze metodą kasową. Począwszy od października 2009 r. traci prawo do jej stosowania. Może wówczas przyjąć miesięczny okres rozliczania VAT albo kwartalny na nowych zasadach wprowadzonych 1 stycznia br. Musi jednak zawiadomić urząd do 15 listopada 2009 r.

Jak zrezygnować z metody kasowej

Z kasowej metody rozliczania VAT podatnik ma również prawo zrezygnować. Może tego dokonać, ale nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy jej stosowania (art. 21 ust. 3). Powinien o tym fakcie zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego do końca kwartału, w którym stosował tę metodę rozliczania. Jest to nieco inna sytuacji niż w przypadku utraty prawa do jej stosowania. Rezygnując z metody kasowej, podatnik zachowuje w dalszym ciągu status małego podatnika aż do chwili uzyskania odpowiedniego poziomu sprzedaży, który go pozbawi tego statusu.

Rezygnacja z rozliczania VAT metodą kasową skutkuje również koniecznością zmiany rozliczania podatku na:

• miesięczny okres rozliczania VAT na zasadach ogólnych albo

• kwartalne rozliczanie VAT - bez stosowania rozliczania kasowego (art. 99 ust. 3 ustawy).

Jak odliczać VAT z faktury VAT-MP

Odrębnym regulacjom podlegają również zasady odliczania podatku naliczonego z otrzymanej faktury VAT-MP (wystawionej przez podatników rozliczających się kasowo) u podatnikówm, którzy nie stosują kasowej metody rozliczeń VAT.

Odliczenie podatku podlega pewnym ograniczeniom, które wynikają przede wszystkim ze specyfiki momentu powstania obowiązku podatkowego u ich wystawców (tj. rozliczających się metodą kasową). Termin odliczenia VAT u nabywcy pokrywa się z terminem powstania obowiązku podatkowego u sprzedawcy (wystawcy tej faktury). Każdy podatnik nierozliczający się metodą kasową odlicza VAT z faktury VAT-MP w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym (§ 18 rozporządzenia wykonawczego do ustawy):

• uregulował część należności z otrzymanej faktury na rzecz małego podatnika (odliczenie dotyczy uregulowanej należności, np. zaliczki) - w stosunku do tej części;

WAŻNE!

Od 1 grudnia 2008 r. zapłata części należności nie uprawnia do odliczenia całości VAT z faktury VAT-MP.

Przykład

Jan Kowalski 7 stycznia 2009 r. otrzymał fakturę VAT-MP o wartości netto 1000 zł, VAT 220 zł i w tym dniu zapłacił połowę ceny. Pozostałą część zapłacił 12 marca br. Składa deklaracje VAT-7. Dlatego w deklaracji za styczeń odliczy 110 zł i w deklaracji za marzec również 110 zł. Do 30 listopada br. mógłby od razu odliczyć 220 zł.

• uregulował całość należności z faktury na rzecz małego podatnika;

• przypada 90 dzień od dnia otrzymania towaru lub wykonania usługi udokumentowanych tą fakturą - w przypadkach gdy nie ureguluje należności.

Jeśli zatem nabywca do 90 dnia od dnia otrzymania towaru lub wykonania usługi nie ureguluje należności, będzie mógł odliczyć VAT nie wcześniej niż dopiero w rozliczeniu za miesiąc, w którym przypada ten dzień. Jest to jednocześnie dzień, w którym ostatecznie powstanie u wystawcy faktury obowiązek podatkowy od sprzedaży.

Zasada ta nie ma zastosowania do małych podatników stosujących kasową metodę rozliczeń. W ich przypadku odliczenie możliwe jest wyłącznie po spełnieniu warunku uregulowania należności z faktury w całości.

• art. 2 pkt 25, art. 21, art. 86 ust. 16-18, art. 99 ust. 2, 5 i 6, art. 104 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 209, poz. 1320

• § 18 rozporządzenia Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 212, poz. 1336

• § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 212, poz. 1337

Mariusz Darecki

ekspert w zakresie VAT

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Skuteczne cv

Przygotowujemy do zmiany pracy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »