| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Kiedy fiskus może uznać, że podatnik wykonał czynności pozorne

Kiedy fiskus może uznać, że podatnik wykonał czynności pozorne

Jak eliminować z obrotu czynności pozorne? Co podlega ocenie organu podatkowego? Jak organ sprawdza pozorność czynności? Czy z ukrytej czynności wywodzi się skutki prawne? Kiedy organ podatkowy może wystąpić do sądu? Jakie sankcje grożą za czynności pozorne?

Eliminowanie czynności pozornych
 
Administracja skarbowa dąży do zapobiegania lub eliminowania czynności pozornych dokonywanych przez podatników. Czynności takie mają bowiem na celu wyłącznie obchodzenie prawa i osiąganie korzyści podatkowych niemających uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Regulacje mające przeciwdziałać takim praktykom w sferze podatków zawarte są w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).
 
Kontrowersyjne prawo
 
Warto przypomnieć, że od 1 stycznia 2003 r. zaczęły obowiązywać kontrowersyjne przepisy dające organom podatkowym i organom kontroli skarbowej uprawnienia do ustalania rzeczywistych zamiarów podatników. Zgodnie z ówczesnym art. 24a Ordynacji podatkowej, organy podatkowe i organy kontroli skarbowej, dokonując ustalenia treści czynności prawnej, mogły uwzględniać zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności.
Jeżeli strony, dokonując danej czynności prawnej, ukryły inną czynność prawną, to organy podatkowe i organy kontroli skarbowej miały prawo wywodzić skutki podatkowe z ukrytej czynności prawnej.
Jeszcze większe kontrowersje wywoływały regulacje zawarte w ówczesnym art. 24b par. 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, organy podatkowe i organy kontroli skarbowej, rozstrzygając sprawy podatkowe, mogły pominąć skutki podatkowe czynności prawnych, jeżeli udowodniły, że z dokonania tych czynności nie można było oczekiwać innych istotnych korzyści niż wynikające z obniżenia wysokości zobowiązania podatkowego, zwiększenia straty, podwyższenia nadpłaty lub zwrotu podatku.
Z kolei według art. 24b par. 2, jeżeli strony, dokonując czynności prawnej, o której mowa we wspomnianym par. 1, osiągnęły zamierzony rezultat gospodarczy, dla którego odpowiednia była inna czynność lub czynności prawne, to skutki podatkowe wywodziło się z tych innych czynności prawnych.
Przepisy te okazały się na tyle kontrowersyjne, że zostały zaskarżone do Trybunału Konstytucyjnego. TK w wyroku z 11 maja 2004 r. orzekł, że art. 24b par. 1 jest niezgodny z konstytucją (sygn. akt K 4/03). Zdaniem Trybunału, nadanie organom podatkowym i kontroli skarbowej przy rozstrzyganiu sprawy podatkowej prawa do pominięcia skutków czynności prawnych, z dokonania których może dla podatnika płynąć korzyść w postaci obniżenia podatku naruszało zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego prawa. TK uznał ponadto, że art. 24 b par. 1 Ordynacji podatkowej naruszał swobodę działalności gospodarczej wyrażającej się w wolności układania swoich stosunków cywilnoprawnych.
JAK ORGAN SPRAWDZA POZORNOŚĆ CZYNNOŚCI
Organ podatkowy:
• uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli,
• jeżeli pod pozorem jednej czynności prawnej dokonano innej, to skutki podatkowe wywodzi z czynności ukrytej,
• może wystąpić do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego.
 
 
reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

LAUREN PESO POLSKA Sp. z o.o.

Specjaliści w zakresie doradztwa personalnego

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »