| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Kiedy fiskus może uznać, że podatnik wykonał czynności pozorne

Kiedy fiskus może uznać, że podatnik wykonał czynności pozorne

Jak eliminować z obrotu czynności pozorne? Co podlega ocenie organu podatkowego? Jak organ sprawdza pozorność czynności? Czy z ukrytej czynności wywodzi się skutki prawne? Kiedy organ podatkowy może wystąpić do sądu? Jakie sankcje grożą za czynności pozorne?

Pozornym oświadczeniem woli będzie oświadczenie złożone świadomie i swobodnie dla pozoru drugiej stronie, która o takim jego charakterze wie i na to się zgadza. Przy czym jednocześnie istnieje zamiar stron dotyczący wprowadzenia innych osób, w tym również organów podatkowych, w błąd co do rzekomego dokonania określonej czynności prawnej.
Pozorność oświadczeń woli może przybrać dwie formy. Pierwszą, gdy pod pozorem dokonania czynności prawnej (symulowanej) strony faktycznie nie dokonują żadnej czynności prawnej, nie zamierzają wywołać żadnych skutków prawnych. Wtedy czynność taka jest nieważna z mocy prawa. Z tym rodzajem pozorności mamy do czynienia wówczas, gdy np. strony zawierają umowę sprzedaży rzeczy, podczas gdy faktycznie ich zamiarem jest to, aby dotychczasowy właściciel rzeczy nadal dysponował prawem jej własności, tak jak to miało miejsce przed złożeniem pozornego oświadczenia woli.
Druga postać pozorności oświadczenia woli ma miejsce wtedy, gdy czynność prawna stron ma na celu ukrycie innej czynności prawnej (dyssymulowanej) – faktycznej i zamierzonej. W takim przypadku ważność ukrytej czynności ocenia się według właściwości tej czynności. Z tym drugim rodzajem pozorności będziemy mieli do czynienia na przykład w przypadku, gdy strony dla pozoru zawierają umowę darowizny, chcąc ukryć faktycznie dokonaną pomiędzy stronami umowę sprzedaży.
Odnosząc się do pozorności oświadczeń woli w prawie podatkowym, należy wskazać, że art. 199a par. 1 Ordynacji podatkowej formułuje ogólną zasadę wykładni oświadczeń woli. Jednocześnie upoważnia ograny podatkowe do ustalania, w toku postępowania podatkowego, treści czynności prawnych. Nie jest precyzyjnie określone, czy w każdym przypadku, gdy organ podatkowy, dokonując wykładni oświadczeń woli, jest obowiązany do wystąpienia do sądu powszechnego, jeżeli stwierdzi, że faktyczna treść czynności prawnej odbiega od dosłownego brzmienia złożonych oświadczeń woli. Wydaje się, że skoro art. 199a ust. 1 daje kompetencje organom podatkowym, prawo do ustalania treści czynności prawnej, to nie jest konieczne występowanie w tej sprawie do sądu cywilnego. Podobnie jest w przypadku czynności prawnych ukrytych, do których znajduje zastosowanie art. 199a par. 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że jeżeli pod pozorem dokonania czynności prawnej dokonano innej czynności prawnej, skutki podatkowe wywodzi się z tej ukrytej czynności prawnej.
Konieczność zwrócenia się przez organ podatkowy do sądu powszechnego zachodzi, jedynie gdy organ podatkowy poweźmie wątpliwość co do istnienia stosunku prawnego lub prawa. W takim wypadku organ jest zobowiązany do wystąpienia do sądu z powództwem o ustalenie, na podstawie art. 1891 k.p.c. Tak więc co do zasady organy podatkowe, dokonując w toku postępowania podatkowego oceny zgromadzonego materiału dowodowego, mają prawo i obowiązek badać, jaki był zgodny cel i zamiar stron – podatników dokonujących czynności prawnej. W przypadku ustalenia w toku postępowania, że oświadczenia woli złożone przez podatników miały charakter pozorny, organ podatkowy jest uprawniony do określenia skutków tej czynności na gruncie prawa podatkowego.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

S&P Audyt Sp. z o.o.

Podmiot uprawniony do badania sprawozdań finansowych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »