| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Odpowiedzialność za rozliczenie pracownika przez zakład pracy

Odpowiedzialność za rozliczenie pracownika przez zakład pracy

O konieczności wywiązywania się z obowiązków podatkowych muszą pamiętać wszyscy. Jednak w przypadku pracodawców i pracowników ma to szczególne znaczenie. Na pracodawcy jako płatniku ciąży nie tylko obowiązek obliczania, pobierania i wpłacania zaliczek od wynagrodzeń wypłacanych pracownikom. W szczególnych przypadkach będą oni też musieli wypełnić za niego zeznanie roczne. Na gruncie przepisów dotyczących odpowiedzialności płatnika w praktyce pojawiają się różne problemy. A powstałe na tym tle spory między fiskusem a podatnikami i płatnikami w większości przypadków muszą rozstrzygać sądy administracyjne, których wybrane orzeczenia prezentujemy.

SENTENCJA

Wynikający z przepisów kodeksu pracy, ustawy o systemie oświaty i Karty Nauczyciela status szkoły - zakładu pracy - pracodawcy przesądza o jej ustawowym obowiązku wykonywania czynności płatnika na podstawie art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Okoliczność, że czynności te wykonywała i wykonuje faktycznie inna podległa prowadzącemu szkoły jednostka organizacyjna, nie pozbawia szkoły odpowiedzialności z tytułu naruszenia ustawowych obowiązków płatnika.

Wyrok NSA z 9 czerwca 2000 r., niepublikowany

sygn. akt I SA/Lu 250/99

UZASADNIENIE

Organy podatkowe zarzuciły szkole podstawowej zaległości we wpłatach zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 1995 r. Organy wskazały, że obsługę administracyjno-ekonomiczną szkół podstawowych prowadził gminny zespół ekonomiczno-administracyjny szkół powołany decyzją kuratora oświaty i wychowania. Do jego zadań należało m.in. naliczanie, pobieranie i wpłacanie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów uzyskiwanych przez pracowników szkół. Zespół został zlikwidowany 1 stycznia 1996 r. Jego zadania przejęła samorządowa administracja placówek oświatowych, która nie jest następcą prawnym zespołu. Przed likwidacją gminny zespół obliczył, pobrał, ale nie wpłacił na rachunek zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów uzyskanych przez pracowników szkół podstawowych z terenu gminy.

W tej sytuacji organy podatkowe uznały, że za zaległe zobowiązanie odpowiada szkoła jako płatnik. W ocenie organu odwoławczego fakt, że na podstawie umów techniczne czynności związane z wypłatą nauczycielom wynagrodzeń za pracę w szkole oraz naliczaniem, pobraniem i odprowadzeniem na rachunek właściwego urzędu skarbowego zaliczek na podatek dochodowy od tych wynagrodzeń zostały powierzone innemu podmiotowi, nie spowodował zmiany stanu prawnego w kwestii dotyczącej osoby płatnika (zakładu pracy).

Zakładem pracy, a tym samym płatnikiem zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń, jest podmiot, dla którego świadczą oni pracę, a więc konkretna szkoła podstawowa. Odpowiedzialność podatkowa płatnika wypływa z ustawowo uregulowanego zakresu obowiązków polegających na obliczeniu, pobraniu i odprowadzeniu podatku i płatnik nie może się skutecznie uwolnić od tej odpowiedzialności przez scedowanie swoich obowiązków na inny podmiot.

Stanowisko organów potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, który oddalił skargę szkoły. Jak zauważył sąd, istotą sporu w sprawie pozostawała okoliczność, czy w związku z ustaloną przez prowadzącego szkoły organizacją ich pracy (dyspozycja i wypłata środków na wynagrodzenia) skarżąca była zakładem pracy dla zatrudnionych w niej nauczycieli i pracowników niebędących nauczycielami. A więc czy była płatnikiem zobowiązanym do obliczenia i pobrania zaliczki na podatek dochodowy od osób uzyskujących wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w szkole.

Jak zauważył NSA, zgodnie z art. 3 kodeksu pracy pracodawcą (w poprzedniej nomenklaturze zakładem pracy) jest jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. Dla nauczycieli, niezależnie od sposobu nawiązania z nimi stosunku pracy, pracodawcą jest szkoła, a jej dyrektor jest kierownikiem takiego pracodawcy dla zatrudnionych w szkole nauczycieli i pracowników niebędących nauczycielami. Prawidłowo więc organy podatkowe ustaliły, że szkoła, będąca zakładem pracy dla zatrudnionych w niej nauczycieli i pracowników niebędących nauczycielami, była płatnikiem zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Dla tego ustalenia bez znaczenia pozostawało skąd szkoła uzyskiwać miała środki na wynagrodzenia i zapłacenie zaległego podatku oraz jaki podmiot był prowadzącym szkoły i organizującym ich pracę. Oczywiste jest przecież, że dla zatrudnionych w szkole nauczycieli i pracowników niebędących nauczycielami to ona byłaby podmiotem - pracodawcą - zakładem pracy zobowiązanym do regulacji wszelkich należności z tytułu stosunku pracy, niezależnie od ustalonego przez prowadzącego szkołę zakresu odpowiedzialności podległych mu jednostek organizacyjnych.

W ocenie sądu status szkoły - zakładu pracy - pracodawcy przesądza o jej ustawowym obowiązku wykonywania czynności płatnika na podstawie art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Okoliczność, że czynności te wykonywała i wykonuje faktycznie inna podległa prowadzącemu szkoły jednostka organizacyjna, nie pozbawia zdaniem NSA szkoły odpowiedzialności z tytułu naruszenia ustawowych obowiązków płatnika.


OPINIA

 

JAROSŁAW BIEROŃSKI

radca prawny, doradca podatkowy, partner w zespole podatkowym Kancelarii Sołtysiński, Kawecki, Szlęzak

Artykuł 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje pobór podatku od dochodów pracowników przez dokonującego wypłat ze stosunku pracy. Kto ma jednak pobrać podatek, gdy pensję wypłaca ktoś inny niż pracodawca? NSA przyjął (wyrok z 9 czerwca 2000 r., sygn. I SA/Lu 250/1999), że wtedy płatnikiem też jest pracodawca, choćby nie wypłacał wynagrodzenia, niezależnie od przyczyn. Płatnika określa zatem prawo pracy (w tej sprawie kodeks pracy i Karta Nauczyciela).

Wyrok zgodny jest z innymi orzeczeniami NSA i jest aktualny także dla innych pracodawców, np. firm mających oddziały. Zdarza się w takiej firmie, że podatnikowi zatrudnionemu w jednym oddziale pensję wypłaca inny oddział. Każdy oddział jest odrębnym pracodawcą, a płatnicy czasem nie dociekają, który oddział zatrudnia podatnika. Popełniają błąd, gdyż w świetle wyroku NSA urząd zgłosi się po zaległy podatek do pracodawcy podatnika, a nie do oddziału, który miał tylko technicznie wypłacić pensję.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

SmartConsulting S.K.A.

SmartConsulting S.K.A. jest częścią SmartGoup Division, grupy firm powiązanych personalnie i kapitałowo.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »