| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Odpowiedzialność za rozliczenie pracownika przez zakład pracy

Odpowiedzialność za rozliczenie pracownika przez zakład pracy

O konieczności wywiązywania się z obowiązków podatkowych muszą pamiętać wszyscy. Jednak w przypadku pracodawców i pracowników ma to szczególne znaczenie. Na pracodawcy jako płatniku ciąży nie tylko obowiązek obliczania, pobierania i wpłacania zaliczek od wynagrodzeń wypłacanych pracownikom. W szczególnych przypadkach będą oni też musieli wypełnić za niego zeznanie roczne. Na gruncie przepisów dotyczących odpowiedzialności płatnika w praktyce pojawiają się różne problemy. A powstałe na tym tle spory między fiskusem a podatnikami i płatnikami w większości przypadków muszą rozstrzygać sądy administracyjne, których wybrane orzeczenia prezentujemy.

SENTENCJA

Pracodawca jako płatnik, który obowiązany jest obliczać, pobierać i odprowadzać do właściwego urzędu skarbowego w ciągu roku podatkowego zaliczki na poczet podatku dochodowego od przychodów pracowników, jakie u niego uzyskują w ramach stosunku zatrudnienia, powinien wliczać do przychodów swych pracowników także świadczenia realizowane w ramach ciążącego na pracodawcy obowiązku wynikającego z zakładowego układu zbiorowego pracy, a polegającego na częściowym pokrywaniu kosztów z tytułu opłat pracowników za przejazdy z miejsca zamieszkania do pracy i z powrotem do miejsca zamieszkania.

Wyrok SN z 24 października 2003 r., niepublikowany

sygn. akt III RN 8/03

UZASADNIENIE

Spór w sprawie dotyczył zakresu odpowiedzialności pracodawcy w związku z należnościami pracownika. Jak przypomniał Sąd Najwyższy art. 9 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm. - w brzmieniu obowiązującym w 1999 roku) jednoznacznie stanowi, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21 i zwolnionych od podatku na podstawie odrębnych przepisów. Z kolei, zgodnie z dyspozycją art. 11 ust. 1 tej ustawy, do przychodów podatnika zaliczone zostały otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. SN zauważył też, że za przychody pracownika, czyli za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartości pieniężne świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wpłat i świadczeń (...), jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. Równocześnie świadczenia pracodawcy na rzecz pracowników polegające na częściowym pokrywaniu kosztów z tytułu opłat pracowników za przejazdy z miejsca zamieszkania do pracy i z powrotem do miejsca zamieszkania nie zostały wymienione pośród wskazanych tzw. dochodów wolnych od tego podatku dochodowego. W ocenie SN oznacza to, że pracodawca jako płatnik, który obowiązany jest obliczać, pobierać i odprowadzać do właściwego urzędu skarbowego w ciągu roku podatkowego zaliczki na poczet podatku dochodowego od przychodów pracowników, jakie u niego uzyskują w ramach stosunku zatrudnienia (art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), powinien wliczać do przychodów swych pracowników także świadczenia realizowane w ramach ciążącego na pracodawcy obowiązku wynikającego z zakładowego układu zbiorowego pracy, a polegającego na częściowym pokrywaniu kosztów z tytułu opłat pracowników za przejazdy z miejsca zamieszkania do pracy i z powrotem do miejsca zamieszkania.

Dlatego za trafny SN uznał podniesiony w rewizji nadzwyczajnej zarzut, że zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego rażąco naruszył prawo. SN zwrócił uwagę na treść regulacji ustawowej, obowiązującej w tym zakresie. Zgodnie z jej treścią do przychodów pracownika zalicza się wszelkie świadczenia pieniężne lub niepieniężne, jakie uzyskuje on w ramach stosunku zatrudnienia, niezależnie od tego, jaka jest ich podstawa prawna (akt prawny generalny czy indywidualny), chyba że zostały one wyłączone lub zwolnione z tego podatku na podstawie wyraźnego przepisu. Sąd podkreślił, że wedle stanu prawnego obowiązującego w 1999 roku pośród tego rodzaju wyraźnych wyłączeń lub zwolnień od podatku dochodowego od osób fizycznych nie zostały wymienione świadczenia realizowane w ramach ciążącego na pracodawcy obowiązku wynikającego z zakładowego układu zbiorowego pracy. Jak przypomniał sąd, wyłączeń tych i zwolnień jako wyjątków od zasady powszechności opodatkowania podatkiem dochodowym nie wolno interpretować rozszerzająco. Dlatego wyrok NSA rażąco narusza prawo. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że jeżeli ze zobowiązań stron zakładowego układu zbiorowego pracy wynika, że określony rodzaj świadczenia został uznany za obowiązek pracodawcy w stosunku do pracowników podlegających temu zakładowemu układowi zbiorowemu pracy - obowiązek ten może decydować również o obowiązkach pracodawcy na gruncie prawa podatkowego. W związku z tym spółka nie miała obowiązku pobierać od pracowników zaliczek, gdyż z tego tytułu po ich stronie nie powstał przychód.


OPINIA

 

Mateusz Kobyliński

doradca podatkowy, starszy menedżer w firmie KPMG

Zakład pracy, jako płatnik, jest obowiązany obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, od osób, które uzyskują od tego zakładu przychody ze stosunku pracy. Płatnik odpowiada za podatek niepobrany lub pobrany, a niewpłacony całym swoim majątkiem. Na płatniku spoczywa także obowiązek ustalenia przychodu (dochodu) pracownika oraz prawidłowe obliczenie zaliczki na podatek. Każdy błąd w realizacji tych czynności będzie prowadzić do powstania odpowiedzialności płatnika. Płatnik nie ponosi odpowiedzialności w sytuacji, w której niedobranie podatku nastąpiło z winy podatnika, którą to winę musi ustalić organ podatkowy w prowadzonym postępowaniu podatkowym. W przypadku niedobrania podatku od stawianych podatnikowi do dyspozycji świadczeń w ramach stosunku pracy, poniesienie winy za jego niedobranie przez pracownika wydaje się jednak mało prawdopodobne. W świetle przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odpowiedzialności płatnika, z praktycznego punktu widzenia, dla płatnika bezpieczniejsze wydaje się być pobranie i wpłacenie zaliczki w zawyżonej kwocie, którą wówczas podatnik będzie mógł ewentualnie odzyskać, wykazując nadpłatę w zeznaniu podatkowym, niż jej niedobranie.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Controlling i Zarządzanie

Controlling i Zarządzanie to fachowy magazyn kierowany do profesjonalistów rachunkowości zarządczej, controllingu, analizy finansowej i sprawozdawczości zewnętrznej.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »