| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Zmiany dla podatników PIT w 2011 r.

Zmiany dla podatników PIT w 2011 r.

Nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 25 listopada 2010 r. wprowadza istotne zmiany zarówno dla przedsiębiorców, jak i dla podatników osiągających przychody w ramach pozostałych źródeł. W przypadku przedsiębiorców na szczególną uwagę zasługują zmiany dotyczące spółek osobowych. Warto również wspomnieć, że sama nowelizacja jest dotknięta wadą legislacyjną, ponieważ ustawodawca pominął przy jej tworzeniu jedną z poprzednich nowelizacji. Stąd nowelizacja wprowadza do art. 5a pkt 24, kiedy art. 5a u.p.d.o.f. ma już tych punktów 25. Nie można jednak liczyć na to, żeby tego typu wady legislacyjne uchyliły obowiązywanie całej nowelizacji.

Wystąpienie i likwidacja spółki osobowej

W poprzednim stanie prawnym istniały wątpliwości interpretacyjne dotyczące podatkowych skutków likwidacji spółki osobowej czy wystąpienia wspólnika z takiej spółki. W wyroku z 7 października 2004 r. (sygn. akt FSK 594/04) NSA podkreślał: „(...) zyski osiągane przez spółkę niebędącą osobą prawną, w czasie jej trwania, były na bieżąco uwzględniane u wspólników zgodnie z art. 8 PIT. Zdaniem sądu prowadzi to do wniosku, że zyski wypłacone przy likwidacji spółki lub przy wystąpieniu wspólnika ze spółki nie podlegają już opodatkowaniu”.

Jednak w orzecznictwie spotykane było również stanowisko, że środki uzyskane przez wspólnika przy wystąpieniu ze spółki osobowej stanowią dla wspólnika przysporzenie majątkowe podlegające opodatkowaniu, jeżeli wypłacona nadwyżka majątkowa obejmowałaby dochód, który w okresie prowadzenia działalności w formie spółki osobowej nie był opodatkowany podatkiem dochodowym (tak m.in. wyrok WSA w Bydgoszczy z 14 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 257/09). Sądy nie wskazywały jednak na sposób ustalenia takiego dochodu. W efekcie tych rozbieżności mocą nowelizacji wprowadzono przepisy, które w sposób wyraźny określają sposób opodatkowania wspólników w przypadku zakończenia działalności spółki osobowej lub wystąpienia wspólnika z takiej spółki. Zgodnie z nimi przychodem z działalności gospodarczej są:

1) środki pieniężne otrzymane przez wspólnika spółki osobowej z tytułu wystąpienia z takiej spółki (art. 14 ust. 2 pkt 16 u.p.d.o.f.) –  dochodem z tytułu wystąpienia wspólnika ze spółki osobowej w przypadku otrzymania środków pieniężnych jest różnica między przychodem z tego tytułu a wydatkami na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w takiej spółce (art. 24 ust. 3c u.p.d.o.f.);

2) przychody z odpłatnego zbycia składników majątku otrzymanych w związku z likwidacją spółki osobowej lub wystąpieniem wspólnika z takiej spółki (art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b u.p.d.o.f.) – dochodem z odpłatnego zbycia innych niż środki pieniężne składników majątku otrzymanych przez wspólnika spółki osobowej z tytułu wystąpienia z takiej spółki lub z tytułu jej likwidacji jest różnica między przychodem uzyskanym z ich odpłatnego zbycia a wydatkami poniesionymi na ich nabycie lub wytworzenie, niezliczonymi w jakiejkolwiek formie do kosztów uzyskania przychodów przez wspólnika lub spółkę (art. 24 ust. 3d u.p.d.o.f.).

Do przychodów z działalności gospodarczej nie zalicza się natomiast:

1) środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki osobowej z tytułu likwidacji takiej spółki,

2) środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki osobowej z tytułu wystąpienia z takiej spółki, w części odpowiadającej uzyskanej przed wystąpieniem przez wspólnika nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w tej spółce,

3) przychodów z odpłatnego zbycia składników majątku otrzymanych w związku z likwidacją spółki osobowej lub wystąpieniem wspólnika z takiej spółki – jeżeli od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła likwidacja spółki osobowej lub nastąpiło wystąpienie wspólnika z takiej spółki, do dnia ich odpłatnego zbycia upłynęło sześć lat i odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej.

W związku z wprowadzeniem ww. rozwiązań zostało uchylone zwolnienie od podatku, które dotyczyło przychodów otrzymanych w związku ze zwrotem wkładu w spółce osobowej do wysokości wkładu wniesionego do spółki (art. 21 ust. 1 pkt 50 u.p.d.o.f.). Już w tym momencie można powiedzieć, że stopień skomplikowania tych przepisów będzie w praktyce powodował wiele problemów z prawidłowym rozliczeniem wspólnika występującego ze spółki osobowej.


PRZYKŁAD

Wspólnik spółki jawnej występuje ze spółki 30 czerwca 2011 r. Na dzień wystąpienia wspólnik otrzymał tytułem spłaty kwotę 400 000 zł. Środki pieniężne otrzymane przez wspólnika z tytułu wystąpienia ze spółki osobowej są przychodem z działalności gospodarczej (art. 14 ust. 2 pkt 16 u.p.d.o.f.). Do przychodów z tego tytułu nie zalicza się jednak środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika z tytułu wystąpienia ze spółki osobowej, w części odpowiadającej uzyskanej przed wystąpieniem przez wspólnika nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w tej spółce (art. 14 ust. 3 pkt 11 u.p.d.o.f.). Co to oznacza w praktyce? Załóżmy, że wspólnik był wspólnikiem spółki w okresie od 1 stycznia 2000 r. do 30 czerwca 2011 r. W tym czasie jego dochód z działalności gospodarczej (nadwyżka przychodów nad kosztami) wynosił 700 000 zł. Wspólnik nie dokonywał w tym czasie wypłat z tytułu udziału kapitałowego w spółce jawnej, o którym mowa w art. 50 k.s.h. Dokonywał natomiast wypłat z tytułu udziału w zysku spółki, o którym mowa w art. 51 i 52 k.s.h. Wartość wypłat tytułu udziału w zysku wyniosła przez wszystkie lata udziału w spółce 500 000 zł. Jak w takim przypadku ustalić przychód występującego wspólnika. Istnieją dwa warianty interpretacji:

1. Jeżeli uznać, że w przepisie art. 14 ust. 3 pkt 11 u.p.d.o.f.mowa jest o udziale w kapitale spółki, to w takim przypadku przychód wspólnika z tytułu otrzymania spłaty ze spółki nie powstałby, ponieważ wartość otrzymanej spłaty (400 000 zł) jest mniejsza od wartości jego dochodów uzyskanych z działalności prowadzonej w formie spółki (700 000 zł);

2. Jeżeli uznać, że w przepisie art. 14 ust. 3 pkt 11 u.p.d.o.f. mowa jest o udziale w zysku spółki, to przychód wspólnika wyniósłby 200 000 zł = 400 000 zł – (700 000 zł – 500 000 zł). Należy przy tym pamiętać, że nie jest to jeszcze dochód wspólnika. Dochodem z tytułu wystąpienia wspólnika ze spółki osobowej w przypadku otrzymania środków pieniężnych jest bowiem różnica między przychodem z tego tytułu, a wydatkami na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w takiej spółce (art. 24 ust. 3c u.p.d.o.f.). Załóżmy, że wspólnik swój udział w spółce objął w 2000 r. za kwotę 50 000 zł. W takim przypadku dochód wspólnika wyniósłby 150 000 zł = 200 000 zł – 50 000 zł. Dochód ten należy opodatkować w ramach dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej


W praktyce jednak prawidłowe ustalenie takiego dochodu będzie trudne jeszcze z innego powodu, mianowicie z powodu dowodów. Trudno się spodziewać, żeby przy spółkach funkcjonujących przez wiele lat skompletowano całą dokumentację, która pozwoli na precyzyjne określenie takich wartości jak dochód z działalności za wszystkie te lata, a szczególnie wartości wypłat z udziału w spółce. Przypomnijmy, że przedawnienie zobowiązań podatkowych następuje w terminie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zapłaty podatku (art. 70 § 1 ordynacji podatkowej). Należy się więc liczyć, że trudno będzie skompletować dokumenty spółki sprzed tego okresu.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Małgorzata Słomka

Doradca podatkowy nr wpisu 09900, prawnik, zatrudniona w Instytucie Studiów Podatkowych na stanowisku konsultanta podatkowego

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »