REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Porada Infor.pl

Czy kary za nieterminowe wykonanie usług są kosztami uzyskania przychodu?

Katarzyna Broniszewska
Czy kary za nieterminowe wykonanie usług są kosztami uzyskania przychodu?
Czy kary za nieterminowe wykonanie usług są kosztami uzyskania przychodu?

REKLAMA

REKLAMA

Spółka świadczy usługi transportu i konwojowaniu pieniędzy, a także zasilania bankomatów w gotówkę. Umowa z kontrahentem przewiduje kary umowne z powodu nieterminowego wywiązania się z umowy. Czy takie kary można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu?

Na przedsiębiorcy ciąży obowiązek zachowania należytej staranności w wykonywaniu działalności i podjęcia czynności, których celem jest uniknięcie lub zapobieżenie przeszkodom w jej wykonywaniu.

Autopromocja

W przypadku firm transportowych chodzi przykładowo o dokonywanie regularnych przeglądów technicznych używanego środka transportu, czerpanie informacji dotyczących stanu dróg lub sytuacji atmosferycznej itp..

Mimo to, podmiot wykonujący tego typu usługi narażony jest na niewykonanie swojego zobowiązania w terminie z powodu niezależnych i niezawinionych od niego czynników, do których można zaliczyć m.in. warunki pogodowe, warunki drogowe, klęski żywiołowe, awarie i inne.

Kara umowna za niedochowanie terminu

Umowa może przewidywać, że w wyniku nieterminowego wykonania zobowiązania przez przedsiębiorcę, zostanie nałożona na niego kara umowna.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Instytucja kary umownej uregulowana jest w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) - w art. od 483 – 485. Jest zastrzeżeniem w umowie, przewidującym, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy.

W omawianym przypadku, podstawą kary będzie nieterminowość w świadczeniu usług a nie ich wadliwość.

Klient w takiej sytuacji obciąża przedsiębiorcę tzw. notami. Przedstawiając zasadność ich przyznania, dostarcza także załącznik ze szczegółowym omówieniem elementów, z których dana kwota się składa.

Terminowość jest jednym z kluczowych czynników w świadczeniu usług tego rodzaju zatem klientowi zależy na umieszczeniu w umowie zapisu przewidującego możliwość nałożenia kary umownej i obciążenia notą. Przedsiębiorca zazwyczaj pokrywa należności wynikające z takiej noty, ponieważ dąży do tego, aby zyskać lub zachować status wiarygodnego partnera.

Zgodnie z indywidualną interpretacją podatkową Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 4 stycznia 2011 r. (nr IPPB3/423-732/10-2/GJ), zapłacone kary za nieterminowe wykonanie usługi będą stanowiły koszty uzyskania przychodu.

Na podstawie art. 15 ust.1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 Nr 54, poz. 654 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Przepis art. 16 ust.1 ustawy o CIT wymienia sytuacje, które nie są zaliczane do kosztów uzyskania przychodu. W punkcie 22) tego artykuły mowa jest o karach umownych i odszkodowaniach z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz o zwłoce w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoce w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług.

Zatem ustawodawca nie wymienia jako jednej z kategorii kar umownych wyłączonych z kosztów uzyskania przychodu, sytuacji nieterminowego wykonania usługi - opóźnienia w jej realizacji.

Kary takie będą stanowiły koszt uzyskania przychodu z tytułu wykonywania usług konwojowania, dostarczania/odbioru wartości pieniężnych, zasilania bankomatów.

Polecamy: Kara umowna zapłacona za nieterminowe wykonanie umowy jako koszt uzyskania przychodu.

Opóźnienia a zwłoka

Należy rozróżnić pojęcie zwłoki i opóźnienia.
Zwłoka (opóźnienie kwalifikowane) dotyczy sytuacji nieterminowego wykonania zobowiązania z przyczyn zależnych od dłużnika, za które ponosi odpowiedzialność.
Opóźnienie (opóźnienie zwykłe) to niewykonanie zobowiązania z powodów niezależnych od dłużnika.

Zgodnie ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 26 maja 2010 roku o sygnaturze I SA/Go 149/10:
”Strata będąca konsekwencją prowadzenia działalności gospodarczej może stanowić koszt uzyskania przychodu, o ile jest normalnym następstwem prowadzonej działalności, a podatnikowi nie będzie można przypisać winy przy jej powstaniu, to jest wtedy gdy podatnik nie mógł przewidzieć powstania szkody, ani też jej zapobiec. Każdorazowo będzie wymagało to przeprowadzenia szczegółowej analizy sytuacji, jaka poprzedziła powstanie straty, a zwłaszcza ocenę, czy podatnik zachował należytą staranność, tj. ogólnie przyjętą w stosunkach danego rodzaju, przeciwdziałając ewentualnemu wystąpieniu uszczerbku w swoim majątku.” 

Jeżeli zobowiązanie nie byłoby wykonane terminowo z powodu zwłoki (czyli działania bez należytej staranności, nieracjonalnego, na które dany podmiot ma wpływ), zapłaty z tytułu kary umownej nie można będzie zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu.
Byłoby to sprzeczne z istotą umów zagrożonych karami. Nie należy oczekiwać, że odpowiedzialność za zaniedbania podatnika weźmie na siebie Skarb Państwa i poniesie za niego część ciężarów podatkowych.

W ustawie o PIT jest tak samo

Na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych zastosowanie w takiej sytuacji ma art. 23 ust.1 pkt 19) ustawy o PIT: „Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad lub zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług.”

Jednak nie wszystkie wydatki poniesione poza katalogiem sytuacji wymienionych w art. 23 ust.1 pkt 19) będą (na zasadzie a contrario) zaliczane do kosztów uzyskania przychodów.

W wyroku z 7 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (sygnatura sprawy I SA/Kr 1628/08) podkreślił, że kosztami uzyskania przychodu będę wydatki, które łącznie spełniają następujące warunki:

• pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z przychodem lub źródłem przychodu i są poniesione w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu,
• nie znajdują się na liście kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów, wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
• są właściwie udokumentowane.

Zgodnie z indywidualną interpretacją Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 03.01.2011 roku (nr IBPBI/2/423-1303/10/BG) ciężar udowodnienia
- prawidłowego udokumentowania wydatku (stosownie do rodzaju prowadzonej księgi podatkowej),
- wykazania związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy poniesionym wydatkiem a uzyskaniem przychodu,
- celowości i zasadności poniesionego kosztu z punktu widzenia prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej,
- zachowania należytej staranności w zapobieganiu powstania szkody
spoczywa na podmiocie, na którego nałożono karę umowną (w opisywanej sytuacji na przedsiębiorcy świadczącym usługi transportu i konwojowania pieniędzy).

Rozliczenie kosztów uzyskania przychodów w czasie

Od dłuższego czasu w polskich podatkach dochodowych (zarówno w CIT, jak i PIT) funkcjonuje podział kosztów na pośrednie i bezpośrednie koszty uzyskania przychodów. Ustawodawca nie zdefiniował wprost tych pojęć, jednak orzecznictwo już dawno wypracowało stosowne definicje.

Znajdziemy je np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010 roku (sygnatura sprawy I SA/Wr 1234/10):

Koszty bezpośrednie to takie, które są ściśle związane z określonymi przychodami, można przypisać im konkretne przychody w danym czasie.

Koszty pośrednie (koszty uzyskania przychodów inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami) to takie, którym skutkują wzrostem jakości, liczby świadczonych usług, są racjonalnie uzasadnione ale nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiągniętych przychodach; ogólne koszty funkcjonowania jednostki.

Polecamy: Koszty uzyskania przychodów bezpośrednie i pośrednie

Rozróżnienie to wpływa na sposób ustalenia momentu zaliczenia danego wydatku do kosztów uzyskania przychodu. Kary umowne nałożone z tytułu nieterminowego wykonania zobowiązania w skutek opóźnienia zaliczane są do pośrednich kosztów uzyskania przychodu.

Zgodnie z art. 15 ust. 4d Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z dnia 15 lutego 1992 roku (Dz.U.00.54.654) koszty pośrednie są potrącane w dacie ich poniesienia. Datą poniesienia kosztu jest dzień, w którym ujęto koszt w księgach rachunkowych na podstawie otrzymanej faktury lub rachunku (art. 15 ust. 4e z zastrzeżeniem ust. 4a i 4f-h ). Oznacza to, że dla celów podatkowych koszt ten należy rozpoznać na podstawie zapisów w księgach podatkowych (Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223 ze zm.).

Moment potrącenia kosztu był przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (wyrok z 18 maja 2010 roku, sygn. II FSK 942/09).

Więcej na ten temat w artykule Czy prawo bilansowe ma wpływ na ustalenie momentu potrącenia kosztu

Jeżeli nie jest możliwe ustalenie, jaka część kosztów dotyczy danego roku podatkowego, ponieważ koszty przekraczają ten okres, należy uznać, że stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

Sumę wypłaconą z tytułu kary umownej będzie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu w dniu jej poniesienia tj. ujęcia w księgach rachunkowych przedsiębiorstwa na podstawie otrzymanej noty obciążeniowej, która dokumentuje wysokość poniesionej kary.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Nowelizacja ustawy o rachunkowości podpisana. Zmiany dotyczą głównie dużych firm

    Duże firmy będą miały obowiązek firmy obowiązku ujawniania informacji o zapłaconym podatku dochodowym oraz innych informacji w podziale na poszczególne kraje.

    Księgowy nie uwzględnił w rozliczeniach prawie 190 faktur na samochody, czyli dlaczego warto mieć wysokie OC

    Jakie ubezpieczenia OC najczęściej wybierają księgowi i księgowe? Co w ramach polisy przejmuje ubezpieczyciel? Jakie pomyłki bywają najbardziej kosztowne? 

    Fundacja rodzinna nie dla spółki cywilnej

    Fundacja rodzinna może przystępować jedynie do spółek prawa handlowego, które są podatnikami CIT. Natomiast spółka cywilna jest podatnikiem PIT, a nie CIT, a więc nie spełnia wskazanego kryterium. W konsekwencji nie może zostać uznana jako podmiot o podobnym charakterze do spółek prawa handlowego.

    Kwestionowanie kredytów opartych o WIBOR. Jakie argumenty można podnieść przed sądem?

    Niezadowoleni kredytobiorcy coraz częściej kwestionują umowy oparte o wskaźnik referencyjny WIBOR. Okazuje się, że argumentów w oparciu o które można kwestionować WIBOR w umowach kredytowych jest całkiem sporo.  

    Zmiany w zamówieniach publicznych - wprowadzenie certyfikacji wykonawców od 2025 roku. Na początku certyfikacja obejmie wyłącznie zamówienia na roboty budowlane

    Certyfikacja wykonawców w systemie zamówień publicznych, która wejdzie w życie od 2025 roku, ma zapewniać wykonawcom możliwość uzyskania certyfikatu potwierdzającego, że wobec danego wykonawcy nie zachodzą objęte zakresem certyfikacji podstawy wykluczenia z postępowania o udzielenie zamówienia, lub że posiada on zdolności i zasoby (np. określone doświadczenie, wykwalifikowaną kadrę) na poziomie wskazanym w certyfikacie, które będzie wykorzystywał do potwierdzania spełniania warunków udziału w postępowaniu.

    Dochody podatkowe budżetu państwa wyniosły 131,4 mld zł. MF podało dane za I kwartał 2024 roku

    Dochody podatkowe budżetu państwa w I kwartale 2024 roku wyniosły 131,4 mld zł i były wyższe w stosunku do wykonania z ubiegłego roku o około 22,2 mld zł (tj. 20,3%) - informuje Ministerstwo Finansów.

    Rodzice tracą prawo do ulgi na dziecko po podwyżkach. Ich pensje przebijają limit dochodów z … 2013 r.

    PIT za 2023 rok: Rodzice po podwyżkach zarabiają za dużo. I wypadają z ulgi na dziecko.  

    Jaka inflacja w Polsce w 2024 roku? W marcu najniższa, w grudniu najwyższa. Średnio ok. 3,5 proc. Stopy procentowe spadną najwcześniej w listopadzie [prognozy ekonomistów]

    Ceny towarów i usług konsumpcyjnych w marcu 2024 r. wzrosły rdr o 2,0 proc., a w porównaniu z poprzednim miesiącem wzrosły o 0,2 proc. - podał 15 kwietnia Główny Urząd Statystyczny. Niestety w kolejnych miesiącach nastąpi szybszy wzrost cen żywności i paliw - prognozują ekonomiści. Na koniec roku inflacja ma osiągąć ok. 4,5-4,8 proc. rdr. A średnio w 2024 roku ok. 3,5% rdr.

    Kontrole kadr i ewidencji kierowców w firmie transportowej. Na co zwracają uwagę ITD, PIP, ZUS i inni kontolerzy?

    Prawidłowe rozliczenie kierowców z dobrze prowadzonymi kadrami zapewniają nie tylko optymalizację kosztów, ale przede wszystkim bezpieczeństwo firmy transportowej. Tutaj nie ma równania z jedną niewiadomą. A kontrole ITD i PIP potwierdzają, że pomiędzy kadrami i rozliczeniami kierowców musi istnieć sprzężenie zwrotne.

    W pierwszym kwartale 2024 roku poziom inflacji wyniósł 2,8% r/r. Ceny wzrosły w niemal wszystkich grupach towarów i usług

    W pierwszym kwartale 2024 roku poziom inflacji wyniósł 2,8% r/r. Ceny wzrosły w niemal wszystkich grupach towarów i usług – z wyjątkiem transportu.

    REKLAMA