REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy kary za nieterminowe wykonanie usług są kosztami uzyskania przychodu?

Katarzyna Broniszewska

REKLAMA

Spółka świadczy usługi transportu i konwojowaniu pieniędzy, a także zasilania bankomatów w gotówkę. Umowa z kontrahentem przewiduje kary umowne z powodu nieterminowego wywiązania się z umowy. Czy takie kary można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu?

Na przedsiębiorcy ciąży obowiązek zachowania należytej staranności w wykonywaniu działalności i podjęcia czynności, których celem jest uniknięcie lub zapobieżenie przeszkodom w jej wykonywaniu.

W przypadku firm transportowych chodzi przykładowo o dokonywanie regularnych przeglądów technicznych używanego środka transportu, czerpanie informacji dotyczących stanu dróg lub sytuacji atmosferycznej itp..

Mimo to, podmiot wykonujący tego typu usługi narażony jest na niewykonanie swojego zobowiązania w terminie z powodu niezależnych i niezawinionych od niego czynników, do których można zaliczyć m.in. warunki pogodowe, warunki drogowe, klęski żywiołowe, awarie i inne.

Kara umowna za niedochowanie terminu

Autopromocja

KSeF. Jak przygotować się do wystawiania e-faktur

Kup książkę:

KSeF. Jak przygotować się do wystawiania e-faktur + plakat KSeF. Krok po kroku

Umowa może przewidywać, że w wyniku nieterminowego wykonania zobowiązania przez przedsiębiorcę, zostanie nałożona na niego kara umowna.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Instytucja kary umownej uregulowana jest w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) - w art. od 483 – 485. Jest zastrzeżeniem w umowie, przewidującym, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy.

W omawianym przypadku, podstawą kary będzie nieterminowość w świadczeniu usług a nie ich wadliwość.

Autopromocja

Gorące tematy dla biur rachunkowych. SLIM VAT 3, KSeF, praca zdalna

Kup książkę:

Gorące tematy dla biur rachunkowych. SLIM VAT 3, KSeF, praca zdalna - Poradnik Gazety Prawnej

Klient w takiej sytuacji obciąża przedsiębiorcę tzw. notami. Przedstawiając zasadność ich przyznania, dostarcza także załącznik ze szczegółowym omówieniem elementów, z których dana kwota się składa.

Terminowość jest jednym z kluczowych czynników w świadczeniu usług tego rodzaju zatem klientowi zależy na umieszczeniu w umowie zapisu przewidującego możliwość nałożenia kary umownej i obciążenia notą. Przedsiębiorca zazwyczaj pokrywa należności wynikające z takiej noty, ponieważ dąży do tego, aby zyskać lub zachować status wiarygodnego partnera.

Autopromocja

KSEF: wystawianie faktur ustrukturyzowanych

Kto i kiedy musi wystawić fakturę ustrukturyzowaną? Co należy mieć, aby móc wystawić fakturę ustrukturyzowaną? Kary za naruszenie obowiązków w zakresie wystawiania faktur ustrukturyzowanych. Te oraz inne zagadnienia poruszone zostaną podczas tego webinarium.

Webinarium: KSEF: wystawianie faktur ustrukturyzowanych + certyfikat gwarantowany

Zgodnie z indywidualną interpretacją podatkową Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 4 stycznia 2011 r. (nr IPPB3/423-732/10-2/GJ), zapłacone kary za nieterminowe wykonanie usługi będą stanowiły koszty uzyskania przychodu.

Na podstawie art. 15 ust.1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 Nr 54, poz. 654 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Przepis art. 16 ust.1 ustawy o CIT wymienia sytuacje, które nie są zaliczane do kosztów uzyskania przychodu. W punkcie 22) tego artykuły mowa jest o karach umownych i odszkodowaniach z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz o zwłoce w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoce w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług.

Zatem ustawodawca nie wymienia jako jednej z kategorii kar umownych wyłączonych z kosztów uzyskania przychodu, sytuacji nieterminowego wykonania usługi - opóźnienia w jej realizacji.

Kary takie będą stanowiły koszt uzyskania przychodu z tytułu wykonywania usług konwojowania, dostarczania/odbioru wartości pieniężnych, zasilania bankomatów.

Polecamy: Kara umowna zapłacona za nieterminowe wykonanie umowy jako koszt uzyskania przychodu.

Opóźnienia a zwłoka

Należy rozróżnić pojęcie zwłoki i opóźnienia.
Zwłoka (opóźnienie kwalifikowane) dotyczy sytuacji nieterminowego wykonania zobowiązania z przyczyn zależnych od dłużnika, za które ponosi odpowiedzialność.
Opóźnienie (opóźnienie zwykłe) to niewykonanie zobowiązania z powodów niezależnych od dłużnika.

Zgodnie ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 26 maja 2010 roku o sygnaturze I SA/Go 149/10:
”Strata będąca konsekwencją prowadzenia działalności gospodarczej może stanowić koszt uzyskania przychodu, o ile jest normalnym następstwem prowadzonej działalności, a podatnikowi nie będzie można przypisać winy przy jej powstaniu, to jest wtedy gdy podatnik nie mógł przewidzieć powstania szkody, ani też jej zapobiec. Każdorazowo będzie wymagało to przeprowadzenia szczegółowej analizy sytuacji, jaka poprzedziła powstanie straty, a zwłaszcza ocenę, czy podatnik zachował należytą staranność, tj. ogólnie przyjętą w stosunkach danego rodzaju, przeciwdziałając ewentualnemu wystąpieniu uszczerbku w swoim majątku.” 

Jeżeli zobowiązanie nie byłoby wykonane terminowo z powodu zwłoki (czyli działania bez należytej staranności, nieracjonalnego, na które dany podmiot ma wpływ), zapłaty z tytułu kary umownej nie można będzie zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu.
Byłoby to sprzeczne z istotą umów zagrożonych karami. Nie należy oczekiwać, że odpowiedzialność za zaniedbania podatnika weźmie na siebie Skarb Państwa i poniesie za niego część ciężarów podatkowych.

W ustawie o PIT jest tak samo

Na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych zastosowanie w takiej sytuacji ma art. 23 ust.1 pkt 19) ustawy o PIT: „Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad lub zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług.”

Jednak nie wszystkie wydatki poniesione poza katalogiem sytuacji wymienionych w art. 23 ust.1 pkt 19) będą (na zasadzie a contrario) zaliczane do kosztów uzyskania przychodów.

W wyroku z 7 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (sygnatura sprawy I SA/Kr 1628/08) podkreślił, że kosztami uzyskania przychodu będę wydatki, które łącznie spełniają następujące warunki:

• pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z przychodem lub źródłem przychodu i są poniesione w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu,
• nie znajdują się na liście kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów, wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
• są właściwie udokumentowane.

Zgodnie z indywidualną interpretacją Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 03.01.2011 roku (nr IBPBI/2/423-1303/10/BG) ciężar udowodnienia
- prawidłowego udokumentowania wydatku (stosownie do rodzaju prowadzonej księgi podatkowej),
- wykazania związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy poniesionym wydatkiem a uzyskaniem przychodu,
- celowości i zasadności poniesionego kosztu z punktu widzenia prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej,
- zachowania należytej staranności w zapobieganiu powstania szkody
spoczywa na podmiocie, na którego nałożono karę umowną (w opisywanej sytuacji na przedsiębiorcy świadczącym usługi transportu i konwojowania pieniędzy).

Rozliczenie kosztów uzyskania przychodów w czasie

Od dłuższego czasu w polskich podatkach dochodowych (zarówno w CIT, jak i PIT) funkcjonuje podział kosztów na pośrednie i bezpośrednie koszty uzyskania przychodów. Ustawodawca nie zdefiniował wprost tych pojęć, jednak orzecznictwo już dawno wypracowało stosowne definicje.

Znajdziemy je np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010 roku (sygnatura sprawy I SA/Wr 1234/10):

Koszty bezpośrednie to takie, które są ściśle związane z określonymi przychodami, można przypisać im konkretne przychody w danym czasie.

Koszty pośrednie (koszty uzyskania przychodów inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami) to takie, którym skutkują wzrostem jakości, liczby świadczonych usług, są racjonalnie uzasadnione ale nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiągniętych przychodach; ogólne koszty funkcjonowania jednostki.

Polecamy: Koszty uzyskania przychodów bezpośrednie i pośrednie

Rozróżnienie to wpływa na sposób ustalenia momentu zaliczenia danego wydatku do kosztów uzyskania przychodu. Kary umowne nałożone z tytułu nieterminowego wykonania zobowiązania w skutek opóźnienia zaliczane są do pośrednich kosztów uzyskania przychodu.

Zgodnie z art. 15 ust. 4d Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z dnia 15 lutego 1992 roku (Dz.U.00.54.654) koszty pośrednie są potrącane w dacie ich poniesienia. Datą poniesienia kosztu jest dzień, w którym ujęto koszt w księgach rachunkowych na podstawie otrzymanej faktury lub rachunku (art. 15 ust. 4e z zastrzeżeniem ust. 4a i 4f-h ). Oznacza to, że dla celów podatkowych koszt ten należy rozpoznać na podstawie zapisów w księgach podatkowych (Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223 ze zm.).

Moment potrącenia kosztu był przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (wyrok z 18 maja 2010 roku, sygn. II FSK 942/09).

Więcej na ten temat w artykule Czy prawo bilansowe ma wpływ na ustalenie momentu potrącenia kosztu

Jeżeli nie jest możliwe ustalenie, jaka część kosztów dotyczy danego roku podatkowego, ponieważ koszty przekraczają ten okres, należy uznać, że stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

Sumę wypłaconą z tytułu kary umownej będzie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu w dniu jej poniesienia tj. ujęcia w księgach rachunkowych przedsiębiorstwa na podstawie otrzymanej noty obciążeniowej, która dokumentuje wysokość poniesionej kary.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Zatrudnienie i płace w sektorze przedsiębiorstw. Co pokazują dane GUS z sierpnia?

    GUS zaprezentował dane o zatrudnieniu i płacach w sektorze przedsiębiorstw w sierpniu 2023 roku. Jakie tendy pokazują najnowsze dane?

    Korekta zgłoszenia celnego wywozowego w przypadku obniżki/podwyżki cen towaru po wywozie towaru

    Korekta zgłoszenia wywozowego będzie miała wpływ na rozliczenie VATu w przedsiębiorstwie, więc warto dochować należytej staranności i mylić się jak najmniej. W przypadku pomyłki w trakcie wywozu może się tak zdarzyć, że towaru umieścimy za dużo, za mało lub w ogóle pomylimy towar i wyślemy nie to co było zamówione. Zdarza się również tak, że odprawimy towar zamówiony przez klienta, ale nie na tych dokumentach co powinniśmy. Ścieżki postępowania w takich sytuacjach są podobne i niestety długotrwałe.

    Fundacja rodzinna jako family office

    Od połowy maja 2023 r. przedsiębiorcy mogą korzystać z rozwiązania, na które środowisko czekało ponad trzy dekady, czyli z fundacji rodzinnej na prawie polskim. Większość komentarzy dotyczy fundacji rodzinnej jako wehikułu sukcesyjnego. Jest to rzeczywiście najczęstszy powód, dla którego fundacje są powoływane, czyli budowanie biznesu na pokolenia. Tymczasem można spojrzeć na fundację w szerszej perspektywie. Jedną z nich jest wykorzystanie fundacji jako rozwiązania o charakterze family office.

    Faktura ustrukturyzowana nie jest dokumentem handlowym

    Faktura ustrukturyzowana nie nadaje się do roli dokumentu handlowego ze wszystkich możliwych powodów. Można usiłować nadać tej fakturze charakter dokumentu handlowego, ale wymaga to wielu dodatkowych działań prawnych – pisze profesor Witold Modzelewski.

    Kary za przestępstwa gospodarcze od 1 października. Nawet 25 lat za łapownictwo

    Kary za przestępstwa gospodarcze managerów w firmach, znane jako przestępstwa białych kołnierzyków (z ang. white collar crimes), od 1 października 2023 r. ulegną zaostrzeniu. Za przyjęcie korzyści majątkowej lub osobistej w związku z piastowaniem kierowniczego stanowiska grozić będzie nawet do 25 lat pozbawienia wolności. Dotychczas za taki czyn można było trafić do więzienia na 8 lat.

    Ulga mieszkaniowa w PIT 2023 – pieniądze ze sprzedaży mieszkania można wydać na spłatę udziału byłego małżonka w nieruchomości przyznanej w wyniku rozwodu

    18 września 2023 r. Szef KAS zmienił interpretację indywidualną wydaną we wrześniu 2022 r. przez Dyrektora KIS i uznał, że podatniczka,  która przeznaczyła środki uzyskane ze sprzedaży mieszkania należącego do jej majątku odrębnego na spłatę udziału byłego męża w nieruchomości przyznanej jej na podstawie ugody sądowej zawartej po rozwodzie ma prawo do skorzystania z ulgi mieszkaniowej, o której mowa w art. 21 ust.1 pkt 131 ustawy o PIT. Zmiana stanowiska oznacza, że podatnicy którzy znajdą się w analogicznej sytuacji nie powinni płacić PIT z tytułu dokonanej sprzedaży nieruchomości. 

    Jednolita rejestracja VAT w ramach pakietu ViDA. Przedsiębiorcy popierają to rozwiązanie

    Na ten rok zapowiadane jest uchwalenie ostatecznego kształtu pakietu VAT w epoce cyfrowej (VAT in Digital Age – ViDA), który zakłada dalsze usprawnienie unijnego systemu podatku od wartości dodanej (VAT). Przyjęcie pakietu wiąże się ze znaczącymi zmianami w systemie rozliczenia VAT na terenie UE dla przedsiębiorców prowadzących sprzedaż wewnątrzwspólnotową. Krajowa Izba Gospodarcza dostrzega potrzebę poprawy otoczenia prawnego na poziomie unijnym, popierając projekt rozwiązań modernizujących system VAT oraz promujących gospodarkę cyfrową, zaproponowanych w ramach pakietu ViDA.

    Mikrorachunek podatkowy. Co musisz wiedzieć jako podatnik?

    W świecie podatków i opłat, mikrorachunek podatkowy stał się ważnym narzędziem dla podatników w Polsce. Ale co to dokładnie jest i jak działa? Oto, co musisz wiedzieć o mikrorachunku podatkowym.

    "Nie płacę, bo nie pracuję, bo inflacja, bo mam za daleko do banku…" Jak tłumaczymy niepłacenie długów?

    „Nie płacę, bo mam za daleko do banku, a boję się wchodzić na konto przez Internet”, „Nie płacę, bo nie pracuję”, „Nie płacę, bo inflacja…” – to tylko część z obszernego repertuaru wymówek dłużników, z którymi każdego dnia mierzą się negocjatorzy firmy windykacyjnej Kaczmarski Inkasso. Działają na zlecenie wierzycieli – banków, firm pożyczkowych, operatorów telekomunikacyjnych, dostawców prądu, gazu i telewizji. Według danych Krajowego Rejestru Długów zaległości finansowe konsumentów wynoszą obecnie 45 mld zł.

    Soboń: Deklaracje podatkowe przedsiębiorców (PIT, VAT, akcyzowa) będą wypełniane przed skarbówkę

    Deklaracje podatkowe przedsiębiorców (PIT i VAT, a potem deklaracja akcyzowa) będą wypełniana przez administrację skarbową - zapowiedział w środę 20 września 2023 r. wiceminister finansów Artur Soboń. 

    REKLAMA