Koszty usług niematerialnych zakupionych od podmiotów powiązanych a koszty w CIT

Minister poinformował, że jego zdaniem (a także zdaniem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej) jeżeli podmiot powiązany nabywa usługę od podmiotu niepowiązanego, którą refakturuje na inny podmiot powiązany, to ta usługa jest traktowana przez ten inny podmiot powiązany jako usługa nabyta od podmiotu powiązanego. A zatem ten „ostatni podmiot” (inny podmiot powiązany) nie jest podatnikiem, który refakturuje koszty usług, lecz jest podmiotem, na którego refakturowane są te koszty. Stąd przepis art. 15e ust. 11 pkt 2 ustawy o CIT nie znajduje zastosowania w tym przypadku.

Przepis art. 15e ust. 11 pkt 2 ustawy o CIT znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji, w której podatnik, działając we własnym imieniu, lecz na rzecz podmiotu powiązanego, nabywa usługę, której koszt następnie refakturuje na ten podmiot powiązany.

Takie stanowisko zostało zaprezentowane m.in. w interpretacji indywidualnej nr 0114-KDIP2- 2.4010.455.2018.1.AG i zostało potwierdzone wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt III Sa/Wa 88/19.

Dodatkowo (jako przykłady interpretacji wydanych w tym temacie) Dyrektor KIS wskazał następujące interpretacje indywidualne: 0114-KDIP2- 2.4010.231.2019.2.AG, 0114-KDIP2-2.4010.34.2019.1.AG, 0114-KDIP2 .4010.347.2018.2.SO. Powyższe stanowisko zostało zaprezentowane także w interpretacji indywidualnej zmienionej przez Szefa KAS z dnia 27 lutego 2019 r. nr DPP13.8221.99.2018.CPXJ (projekt zmiany tej interpretacji był opiniowany przez Departament Podatków Dochodowych Ministerstwa Finansów).

Polecamy: Monitor Księgowego – prenumerata

Polecamy: INFORLEX Księgowość i Kadry

Dyrektor KIS wskazał również, że w zakresie kosztów, które polski podatnik ponosi na rzecz podmiotu powiązanego celem świadczenia usług na rzecz innego podmiotu powiązanego i które wchodzą do bazy kosztowej będącej podstawą do określenia wynagrodzenia polskiego podmiotu za świadczenie usług (np. centrum usług wspólnych), Dyrektor KIS każdą sprawę rozpatruje indywidualnie i poddaje ocenie charakter świadczonych usług i sposób powiązania z wytworzeniem lub nabyciem przez podatnika towaru lub świadczeniem usługi. W interpretacjach wskazywano, że w przypadkach stwierdzenia takiego powiązania, koszty tych usług będą korzystały z wyłączenia z ograniczenia na podstawie art. 15e ust. 11 pkt 1 ustawy CIT. Jako przykładowe interpretacje w tym zakresie Dyrektor KIS wskazał następujące interpretacje: 0114 -KDIP2-2.4010.180.2019.2.AM, 0114-KDIP2-2.4010.35.2019.1.AG, 0114- KDIP2-.4010.584.2018.2.AG.

Minister Finansów podkreślił, że Dyrektor KIS w wydawanych interpretacjach indywidualnych prezentuje stanowisko zgodne z zamieszczonymi na stronie Ministerstwa Finansów wyjaśnieniami do art. 15e ustawy o CIT.

Ponadto Minister wskazał, że w zeznaniach podatkowych składanych przez podatników podatku dochodowego od osób prawnych za 2018 r. została wyodrębniona pozycja dotyczącą kosztów wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15e ustawy CIT. Pozycję tę wykazało 1,2 tys. podatników tego podatku na łączną kwotę 7,5 mld zł. Z tej grupy podatników podatek należny wykazało 0,7 tys. podatników w łącznej wysokości 4,7 mld zł. Łączna wysokość kosztów wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów (art. 15e ustawy CIT) dotycząca podatników, u których w zeznaniu podatkowym za 2018 r. wystąpił podatek wyniosła 6,7 mld zł. Szacuje się, że wzrost podatku należnego za 2018 r. w porównaniu do 2017 r. z tytułu wyłączenia przedmiotowych kosztów z kosztów uzyskania przychodów wyniósł 1,2 mld zł.

W imieniu Ministra Finansów odpowiedzi udzielił Tomasz Robaczyński, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity z dnia 10 maja 2019 r.: Dz.U. z 2019 r., poz. 865, ostatnia zmiana: Dz.U. z 2019 r., poz. 2473):

Art. 15e.  1. Podatnicy są obowiązani wyłączyć z kosztów uzyskania przychodów koszty:
1) usług doradczych, badania rynku, usług reklamowych, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, ubezpieczeń, gwarancji i poręczeń oraz świadczeń o podobnym charakterze,
2) wszelkiego rodzaju opłat i należności za korzystanie lub prawo do korzystania z praw lub wartości, o których mowa w art. 16b ust. 1 pkt 4–7,
3) przeniesienia ryzyka niewypłacalności dłużnika z tytułu pożyczek, innych niż udzielonych przez banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, w tym w ramach zobowiązań wynikających z pochodnych instrumentów finansowych oraz świadczeń o podobnym charakterze

– poniesione bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotów powiązanych w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 lub podmiotów mających miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju wymienionym w przepisach wydanych na podstawie art. 11j ust. 2, w części, w jakiej koszty te łącznie w roku podatkowym przekraczają 5% kwoty odpowiadającej nadwyżce sumy przychodów ze wszystkich źródeł przychodów pomniejszonych o przychody z tytułu odsetek nad sumą kosztów uzyskania przychodów pomniejszonych o wartość zaliczonych w roku podatkowym do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16a–16m, i odsetek.

2. W przypadku banków, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej i instytucji finansowych w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe limit, o którym mowa w ust. 1, ustala się bez pomniejszania przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów odpowiednio o przychody z tytułu odsetek oraz koszty z tytułu odsetek.

3. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do spółek wchodzących w skład podatkowej grupy kapitałowej.

4. Do przychodów i kosztów, o których mowa w ust. 1, przepis art. 7 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

5. W celu wyliczenia limitu, o którym mowa w ust. 1, sumę kosztów uzyskania przychodów oraz kwotę odsetek, o których mowa w tym przepisie, oblicza się bez uwzględnienia pomniejszeń wynikających z zastosowania ust. 1 oraz art. 15c ust. 1.

6. Przez koszty poniesione przez podatnika, o których mowa w ust. 1, rozumie się również koszty przypisane podatnikowi zgodnie z art. 5.

7. Kwotę kosztów wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów na podstawie ust. 1 uwzględnia się w danym źródle przychodów proporcjonalnie do wysokości kosztów, o których mowa w ust. 1, poniesionych w ramach danego źródła przychodów.

8. W przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2, prowadzących działalność poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład przy obliczaniu kwoty, o której mowa w ust. 1, uwzględnia się odpisy amortyzacyjne oraz przychody i koszty, w tym koszty finansowania dłużnego, przypisane do tego zagranicznego zakładu.

9. Kwota kosztów, o których mowa w ust. 1, nieodliczona w danym roku podatkowym podlega odliczeniu w kolejnych 5 latach podatkowych, zgodnie z zasadami określonymi w ust. 1–8 i 10–15 oraz w ramach obowiązujących w danym roku limitów wynikających z tych przepisów.

10. Za koszty poniesione pośrednio na rzecz podmiotów, o których mowa w ust. 1, uważa się koszty poniesione na rzecz podmiotu niepowiązanego w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 3 z podatnikiem, jeżeli rzeczywistym właścicielem należności z tytułów, o których mowa w ust. 1, lub jej części jest podmiot powiązany w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 z podatnikiem lub podmiot mający miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju wymienionym w przepisach wydanych na podstawie art. 11j ust. 2.

11. Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania do:
1) kosztów usług, opłat i należności, o których mowa w ust. 1, zaliczanych do kosztów uzyskania przychodów bezpośrednio związanych z wytworzeniem lub nabyciem przez podatnika towaru lub świadczeniem usługi;
2) kosztów usług, o których mowa w art. 8 ust. 2a ustawy o podatku od towarów i usług;
3) usług ubezpieczenia świadczonych przez podmioty, o których mowa w art. 15c ust. 16 pkt 6 i 7;
4) gwarancji i poręczeń udzielonych przez podmioty, o których mowa w art. 15c ust. 16 pkt 1–3, 6 i 7.

12. Przepis ust. 1 stosuje się do nadwyżki wartości kosztów wskazanych w tym przepisie, z wyłączeniem kosztów, o których mowa w ust. 11, przekraczającej w roku podatkowym łącznie kwotę 3 000 000 zł. Jeżeli rok podatkowy podatnika jest dłuższy albo krótszy niż 12 miesięcy, kwotę tego progu oblicza się, mnożąc kwotę 250 000 zł przez liczbę rozpoczętych miesięcy roku podatkowego podatnika.

13. W przypadku podatkowej grupy kapitałowej kwota wskazana w ust. 12 odnosi się do każdej spółki tworzącej taką grupę.

14. Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania do kosztów poniesionych przez spółkę tworzącą podatkową grupę kapitałową na rzecz innych spółek z tej podatkowej grupy kapitałowej.

15. Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania do kosztów usług, opłat i należności, o których mowa w ust. 1, w zakresie, w jakim:

1) uprzednie porozumienie cenowe, o którym mowa w art. 11a ust. 1 pkt 7, obejmuje prawidłowość kalkulacji wynagrodzenia za te usługi, opłaty i należności w okresie, którego to porozumienie dotyczy, lub

2) porozumienie podatkowe, o którym mowa w art. 20zb pkt 2 Ordynacji podatkowej, obejmuje prawidłowość kalkulacji wynagrodzenia za te usługi, opłaty i należności w okresie, którego to porozumienie dotyczy.

16. (uchylony)