Praca we Francji, miejsce zamieszkania w Polsce – gdzie płacić PIT

Tak stwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji podatkowej z 31 marca 2014 r.

Wykonywanie pracy za granicą

Z wnioskiem o wydanie interpretacji zwrócił się podatnik, który od połowy 2008 roku jest zatrudniony we francuskiej firmie posiadającej siedzibę we Francji i nie posiadającej siedziby ani zarządu w Polsce. Podstawą stosunku pracy jest umową o pracę. Praca wykonywana jest przez niego na terenie Francji. Czas jego pobytu na terenie Francji w trakcie wykonywania pracy nie przekracza 183 dni. Centrum jego interesów życiowych jest Polska, gdzie posiada rodzinę, mieszkanie czy konta w banku.

Od 2009 roku dochody jakie otrzymuje rodzina pochodzą tylko i wyłącznie z Francji (żona wnioskodawcy w Polsce nie podjęła żadnej pracy). W związku z tym uznał on, iż nie musi rozliczać się w Polsce, gdyż przepisy prawa wskazują, że i tak nie byłby zobowiązany do płacenia tu podatku (jako iż nie otrzymuje w Polsce żadnego dochodu). Wnioskodawca powołał się na umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartą między Polską a Republiką Francji, w której art. 15 wskazuje, że w takiej sytuacji podatek powinien być płacony wyłącznie we Francji.

W lutym 2013 roku pracodawca poinformował wnioskodawcę, że ze względu na francuskie przepisy podatkowe podatek od jego dochodów nie był we Francji pobierany. W związku z zaistniałą sytuacją pojawiło się pytanie, czy wnioskodawca musi samodzielnie zapłacić ten podatek w Polsce.

W wydanej przez siebie interpretacji przepisów prawa podatkowego polski organ podatkowy stwierdził, że taki obowiązek nie ciąży na wnioskodawcy. Organ zauważył, że na podstawie przepisów ustawy i umowy zawartej między Polską a Republiką Francuską wnioskodawca nie jest zobowiązany do wykazania w zeznaniu rocznym dochodu uzyskanego z pracy we Francji, z tego względu, że od 2009 r. nie uzyskał dochodów podlegających opodatkowaniu w Polsce.

Nieograniczony obowiązek podatkowy

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Jest to tzw. nieograniczony obowiązek podatkowy.

Przepis art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazuje na dwa warunki, od spełnienia których uzależnia się kwalifikację danej osoby jako mającej miejsce zamieszkania w Polsce – posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych na terenie RP oraz przebywanie na terenie RP dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Powyższe przesłanki są rozdzielone spójnikiem „lub”, co jest równoznaczne z tym, że wystarczy spełnienie którejkolwiek z nich, aby uznać, że osoba posiada miejsce zamieszkania w Polsce, a co za tym idzie - podlega w kraju nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli opodatkowaniu od wszystkich osiąganych dochodów.

PIT-11 w 2015 r. w formie papierowej - składany do 31 stycznia

Deklaracje PIT i CIT wyłącznie przez internet od 2015 roku

Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Centrum interesów osobistych lub gospodarczych

Przesłanka pierwsza została skonstruowana w bardzo szeroki sposób. Organ podatkowy wskazał, że przez „centrum interesów osobistych” należy rozumieć wszelkie powiązania rodzinne, tzn. ognisko domowe, aktywność społeczna, polityczna, kulturalna, obywatelska, przynależność do organizacji/klubów, uprawianie hobby itp.

Z kolei „centrum interesów gospodarczych” to przede wszystkim miejsce prowadzenia działalności zarobkowej, źródła dochodów, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, polisy ubezpieczeniowe, zaciągnięte kredyty, konta bankowe itd.

Wnioskodawca we wniosku wskazał wprost, że posiada ośrodek interesów życiowych wyłącznie w Polsce. Zatem nie ulega wątpliwości, że jest osobą mającą rezydencję podatkową w Polsce, w związku z tym w Polsce podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów.

 Stąd w tym przypadku mają zastosowanie ogólne zasady podatkowe korygowane wyłącznie treścią umów międzynarodowych w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu w myśl art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Opodatkowanie na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania

W związku z tym, iż praca świadczona jest przez wnioskodawcę na terenie Francji, zastosowanie znajdą postanowienia  umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Francuskiej w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku podpisanej w Warszawie dnia 20 czerwca1975 r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 1, poz. 50).

Zgodnie z art. 15 ust.1 tej umowy, z zastrzeżeniem postanowień artykułów 16, 18 i 19 pensje, płace i podobne wynagrodzenia, które osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie (w Polsce) osiąga z pracy najemnej, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie (w Polsce), chyba że praca wykonywana jest w drugim Umawiającym się Państwie (we Francji). Jeżeli praca jest tam wykonywana, wówczas osiągnięte za nią wynagrodzenia podlegają opodatkowaniu w tym drugim Państwie (we Francji).

Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 2 umowy polsko-francuskiej, bez względu na postanowienia ustępu 1, wynagrodzenia, jakie osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie (w Polsce) osiąga z pracy najemnej, wykonywanej na terenie drugiego Umawiającego się Państwa (we Francji), podlegają opodatkowaniu tylko w pierwszym Państwie (w Polsce), jeżeli:

a. odbiorca przebywa w drugim Państwie (we Francji) podczas jednego lub kilku okresów, nieprzekraczających łącznie 183 dni w danym roku podatkowym,

b. wynagrodzenia są wypłacane przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy, który nie ma w tym drugim Państwie (we Francji) miejsca zamieszkania lub siedziby,

c. wynagrodzenia nie są ponoszone przez zakład lub stałą placówkę, którą pracodawca posiada w drugim Państwie (we Francji).

Aby miał zastosowanie art. 15 ust. 2 ww. umowy, przesłanki określone pod lit. a, b i c muszą być spełnione łącznie. W przedmiotowej sprawie nie jest spełniona przesłanka z lit. b. Wynagrodzenie jest bowiem wypłacane przez pracodawcę, który ma we Francji miejsce zamieszkania (siedzibę).

W świetle powyższych przepisów należy stwierdzić, że wynagrodzenie otrzymywane przez Wnioskodawcę za pracę wykonywaną na terytorium Francji od 2009 r. podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 15 ust. 1 umowy, czyli we Francji i w Polsce przy zastosowaniu metody unikania podwójnego opodatkowania.

Unikanie podwójnego opodatkowania

Zgodnie z treścią art. 23 ust. 1 pkt 1) umowy, jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce osiąga dochód, który zgodnie z postanowieniami ww. umowy może być opodatkowany we Francji, to Polska zwolni taki dochód z opodatkowania, ale może przy obliczaniu podatku od pozostałej części dochodu lub majątku takiej osoby stosować stopę podatkową, która byłaby zastosowana w sytuacji, gdyby zwolniona część dochodu lub majątku nie podlegała takiemu zwolnieniu (tzw. wyłączenie podatkowe z progresją).

Zastosowanie ma wówczas art. 27 ust. 8 ustawy PIT, z zastrzeżeniem, że zasadę tę stosuje się wyłącznie w przypadku, jeżeli podatnik oprócz dochodów zwolnionych z opodatkowania na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, osiągnął inne dochody podlegające opodatkowaniu w Polsce na ogólnych zasadach albo chciał skorzystać z preferencyjnego rozliczenia rocznego np. łącznie z małżonkiem. W przeciwnym razie, podatnik nie ma obowiązku składania zeznania podatkowego w Polsce – z takim przypadkiem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.

Postanowienia umowy o pracę w żaden sposób nie uzależniają stosowania metody wyłączenia z progresją od zasad opodatkowania tego dochodu uregulowanych w ustawodawstwie tego państwa. To z wewnętrznego ustawodawstwa Francji będzie wynikał ewentualny obowiązek odprowadzania zaliczek na podatek. Nie ma bowiem możliwości wykluczenia zastosowania metody unikania podwójnego opodatkowania (metody wyłączenia z progresją) przewidzianej stosowną umową. Zatem, dochód uzyskany przez wnioskodawcę za pracę będzie w całości zwolniony z opodatkowania w Polsce niezależnie od jego opodatkowania bądź zwolnienia we Francji oraz stopnia tego zwolnienia zgodnie z wewnętrznymi przepisami obowiązującymi we Francji.

---

Tym samym to postanowienia ustawodawstwa danego państwa oraz umowy międzynarodowej o unikaniu podwójnego opodatkowania regulują obowiązki podatnika. Obowiązek opodatkowania dochodu nie zależy od woli podatnika lecz od uregulowań prawnych.

Zatem zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach  dochody wnioskodawcy z umowy o pracę wykonywanej od 2009 r. na terytorium Francji, podlegają opodatkowaniu we Francji, czyli w kraju, w którym praca jest wykonywana oraz w Polsce, gdzie wnioskodawca ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.  Jednakże w Polsce, w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania, dochód ten będzie zwolniony z opodatkowania z uwagi na postanowienia umowy polsko-francuskiej.

Oznacza to, że wnioskodawca nie jest zobowiązany do wykazania w zeznaniu rocznym w Polsce dochodu uzyskanego z pracy we Francji, z tego względu, że od 2009 r., jak wskazano we wniosku, nie uzyskał dochodów podlegających opodatkowaniu w Polsce. Wpływu nie ma na to nawet fakt, iż wnioskodawca w Polsce obciążony jest nieograniczonym obowiązkiem podatkowym.

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach podkreślił także, że obowiązek opodatkowania dochodu zależy wyłącznie od uregulowań prawnych danego państwa, a wola podatnika czy płatnika nie mają tu znaczenia.

Źródło: indywidualna interpretacja przepisów podatkowych Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 31 marca 2014 roku (sygn. IBPBII/1/415-1146/13/MCZ)