Ustawa o zatorach płatniczych podpisana przez Prezydenta - zmiany w PIT i CIT

Problem zatorów płatniczych

Ministerstwo Finansów podnosiło w uzasadnieniu do wprowadzanych zmian, iż jedną z głównych przyczyn niemożliwości wykorzystania potencjały rozwojowego sektora małych i średnich przedsiębiorców są problemy z płynnością finansową, które wynikają m.in. z zatorów płatniczych.

Zatory płatnicze definiowane są jako „nieterminowe wywiązywanie się z odroczonych płatności”.

Drugim zjawiskiem jakie się pojawiało w obrocie gospodarczym jest stosowanie zbyt długich i niczym nie uzasadnionych terminów płatności za dostarczane towary czy wykonane usługi.

Skutkiem tego jest powstawanie łańcucha zatorów płatniczych w łańcuchu dostaw, co wpływa negatywnie na kondycję przedsiębiorstw, a także na wzrost kosztów prowadzenia działalności z uwagi na fakt poszukiwania alternatywnych źródeł finansowania działalności gospodarczej.

Polecamy: CIT 2019. Komentarz

Polecamy: PIT 2019. Komentarz

Zmiany w PIT i CIT od 2020 roku

W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych dodano art. 26i (i odpowiednio w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych - art. 18f), w którym wskazuje się, iż podstawa opodatkowania:

1) może być zmniejszona o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, która nie została uregulowana lub zbyta, przy czym zmniejszenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie;

2) podlega zwiększeniu o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania do zapłaty świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, które nie zostało uregulowane, przy czym zwiększenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie.

Tym samym dłużnicy będą zobowiązani do dokonanie korekty podstawy obliczenia podatku odpowiednio w zakresie kosztów uzyskania przychodu o wartość zobowiązania do zapłaty, zaś w przypadku wierzycieli będą oni uprawnieni do dokonanie korekty podstawy opodatkowania o kwotę nieuregulowanej wierzytelności.

Zmniejszenia lub odpowiednio zwiększenia dokonuje się, jeżeli do dnia złożenia zeznania podatkowego zobowiązanie/wierzytelność nie zostało/a uregulowane.

Istotnym faktem jest, iż przepisów nie stosuje się do transakcji handlowych dokonywanych między podmiotami powiązanymi w rozumieniu przepisów ustaw dochodowych.

Możliwość odliczenia w kolejnych latach podatkowych

Zastosowanie ulgi przewiduje także możliwość odliczenia jeżeli wartość zmniejszenia podstawy opodatkowania  jest wyższa od tej podstawy, zmniejszenia podstawy opodatkowania o nieodliczoną wartość dokonuje się w kolejnych latach podatkowych, nie dłużej jednak niż przez okres 3 lat, licząc od końca roku podatkowego, za który powstało prawo do zmniejszenia. Zmniejszenia podstawy opodatkowania w kolejnych latach dokonuje się, jeżeli wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta.

Zaliczki na podatek dochodowy, a konieczność dokonanie korekty

Dochód stanowiący podstawę obliczenia zaliczki:

1)     może być zmniejszony o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, która nie została uregulowana lub zbyta, przy czym zmniejszenia dokonuje się począwszy od okresu rozliczeniowego, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie, do okresu, w którym wierzytelność została uregulowana lub zbyta;

2)     podlega zwiększeniu o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania do zapłaty świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, które nie zostało uregulowane, przy czym zwiększenia dochodu stanowiącego podstawę obliczenia zaliczki dokonuje się począwszy od okresu rozliczeniowego, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie, do okresu, w którym zobowiązanie zostanie uregulowane.

Zmniejszenia/zwiększenia dokonuje się, jeżeli do dnia terminu płatności zaliczki wierzytelność/zobowiązanie nie została/o uregulowana/e lub zbyta/e.

Dodatkowe warunki korekty podstawy obliczenia podatku

1) dłużnik na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego dzień złożenia zeznania podatkowego nie jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;

2)     od daty wystawienia faktury (rachunku) lub zawarcia umowy dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym została wystawiona faktura (rachunek) lub została zawarta umowa, a w przypadku, gdy rok kalendarzowy, w którym wystawiono fakturę (rachunek) jest inny niż rok kalendarzowy, w którym zawarto umowę – gdy nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego późniejszej z tych czynności;

3)     transakcja handlowa zawarta jest w ramach działalności wierzyciela oraz działalności dłużnika, z których dochody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Jak liczyć okres upływu terminu zapłaty?

Zgodnie z zapisami znowelizowanych ustaw podatkowych okres 90 dni liczy się począwszy od pierwszego dnia następującego po określonym na fakturze (rachunku) lub w umowie upływie terminu do uregulowania zobowiązania.

Należy jednakże pamiętać, iż przepisy ustawy o zatorach płatniczych m.in. chronią również sektor MŚP wprowadzając ustawowy obowiązek stosowania, maksymalnego 60-dniowego terminu zapłaty w transakcjach w których wierzycielem jest MŚP, a dłużnikiem duży przedsiębiorca pod rygorem nieważności zapisu umownego przewidującego dłuższy termin zapłaty.

Jeżeli termin zapłaty określono na fakturze (rachunku) lub w umowie z naruszeniem przepisów ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, przez termin zapłaty rozumie się termin określony zgodnie z przepisami tej ustawy.

Co w przypadku kiedy wierzytelność zostanie uregulowana?

W przypadku gdy po roku podatkowym, za który dokonano zwiększenia zmniejszenia podstawy obliczenia podatku dochodowego, zobowiązanie zostanie uregulowane, podatnik zmniejsza podstawę opodatkowania lub zwiększa stratę w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym zobowiązanie zostało uregulowane. Jeżeli wartość zmniejszenia podstawy opodatkowania jest wyższa od tej podstawy, zmniejszenia podstawy opodatkowania o nieodliczoną wartość dokonuje się w kolejnych latach podatkowych, nie dłużej jednak niż przez okres 3 lat, licząc od końca roku podatkowego, za który powstało prawo do zmniejszenia.

W przypadku dokonanych korekt stanowiących podstawę obliczenia zaliczki na podatek dochodowy podatnik, który dokonał zmniejszenia dochodu stanowiącego podstawę obliczenia zaliczki na podstawie obowiązany jest do zwiększenia dochodu stanowiącego podstawę obliczenia zaliczki w okresie rozliczeniowym roku podatkowego, w którym wierzytelność została uregulowana lub zbyta.

Podatnik, który dokonał zwiększenia dochodu stanowiącego podstawę obliczenia zaliczki zmniejsza dochód stanowiący podstawę obliczenia zaliczki w okresie rozliczeniowym roku podatkowego, w którym zobowiązanie zostało uregulowane.

Ustawa z 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych