Remanent w firmie po likwidacji działalności gospodarczej

Podatki 2019

Zasady sporządzania remanentu (spisu z natury) związanego z zakończeniem działalności gospodarczej zależne są od rodzaju podatku - inne dla podatku dochodowego od osób fizycznych (dalej: PIT), inne dla podatku zryczałtowanego (dalej: PPE).

Kto ma obowiązek sporządzenia remanentu?

PIT oraz PPE

Zarówno w odniesieniu do podatku dochodowego od osób fizycznych, jak i podatku zryczałtowanego, do sporządzenia spisu z natury zobowiązani SA podatnicy, którzy prowadzili działalność gospodarczą oraz osoby fizyczne prowadzące działalność w formie spółki niebędącej osobą prawną, tzn. wspólnicy spółek cywilnych, jawnych.

Polecamy: Monitor Księgowego – prenumerata

VAT

W odniesieniu do podatku VAT, do sporządzenia remanentu zobowiązani są przedsiębiorcy zarejestrowani jako czynni podatnicy podatku VAT, którzy mieli prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony.

Kiedy należy sporządzić remanent?

PIT oraz PPE

Spisu z natury należy dokonać na dzień zaprzestania prowadzenia działalności lub likwidacji spółki, w ciągu 7 dni od zakończenie działalności.

VAT

Spisu z natury należy dokonać w ciągu 14 dni od dnia zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.

Remanent nie jest trudny - czyli jak przygotować spis z natury

Polecamy: INFORLEX Księgowość i Kadry

Co należy wykazać w remanencie (składniki remanentu)?

PIT

Zamknięcie działalności gospodarczej, dla celów podatku dochodowego, wymaga stworzenia dwóch spisów, a mianowicie:

• spisu składników majątku;
• remanentu towarów handlowych, który prowadzący KPIR sporządzali również na dzień 31-12 oraz 01-01.

Zgodnie z art. 24 ust. 3a ustawy PIT definiującym obowiązek sporządzenia wykazu składników majątku w przypadku zamknięcia działalności gospodarczej, w wykazie ujęte powinny zostać wszystkie towary, wyposażenie, środki trwałe oraz  składniki majątku nie wpisane do rejestrów, które pozostają w firmie w momencie likwidacji.

W wykazie składników majątku należy uwzględnić co najmniej:

• liczbę porządkową;
• nazwę składnika majątku;
• datę nabycia składnika majątku;
• kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku i kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów;
• wartość początkową;
• przyjętą metodę amortyzacji;
• sumę odpisów amortyzacyjnych;
• wysokość środków pieniężnych, które zostały wypłacone wspólnikom za udział w spółce niebędącej osobą prawną na dzień likwidacji.

Rozporządzenie w sprawie prowadzenia KPiR obliguje przedsiębiorcę do tego, aby na dzień likwidacji działalności sporządził spis z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów.

Wpis do KPiR odnoszący się do spisu powinien stanowić ostatnią pozycję księgi i zostać wprowadzony w dacie likwidacji działalności gospodarczej.

PPE

Na dzień likwidacji działalności konieczne jest sporządzenie spisu zawierającego wykaz towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków. Spis z natury powinien stanowić ostatnią pozycję Ewidencji przychodów, przy czym jego wartość nie wpływa na sumę przychodów wynikającą z Ewidencji, ani na kwotę zryczałtowanego podatku w rozliczeniu rocznym.

Spisem z natury objęte powinny zostać również rzeczowe składniki majątku firmy, stanowiące jej wyposażenie, ale które nie są środkami trwałymi.

Remanent powinien zostać wprowadzony do ewidencji według poszczególnych rodzajów składników spisu bądź w jednej pozycji (sumie), jednak pod warunkiem, że na podstawie spisu zostało sporządzone odrębne szczegółowe zestawienie poszczególnych jego składników.

VAT

Dla przedsiębiorców, którzy prowadzili działalność gospodarczą opodatkowaną VAT-em, w ramach rozliczeń z Urzędem Skarbowym, muszą sporządzić remanent likwidacyjny. W spisie z natury sporządzanym na dzień zaprzestania działalności, wykazać należy wszystkie towary, od których VAT został odliczony, a które na dzień likwidacji znajdowały się w firmie.

Pojęcie „towaru” jest tu rozumiane zgodnie z definicją art. 14 ustawy o VAT, czyli jako rzeczowe składniki majątku - towary handlowe, wyposażenie i środki trwałe. W praktyce będą to wszystkie zakupy, od których przysługiwało odliczenie VAT, bez względu na to, czy z tego prawa podatnik skorzystał, czy nie.

Kwotę wynikającą z remanentu należy uwzględnić w ostatniej składanej deklaracji VAT-7/VAT-7K, w pozycji 33 wersji 14 VAT-7, oraz wersji 7 VAT-7K.

Likwidacja działalności gospodarczej - obowiązki podatnika (PIT, karta podatkowa, ryczałt, pkpir)

Zawiadomienie Urzędu Skarbowego

Remanent w KPIR inny niż na 01-01 oraz 31-12

Jeśli sporządzenie spisu jest konieczne w innym terminie niż:

• 1 stycznia;
• 31 grudnia;
• dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej,

przedsiębiorca ma obowiązek pisemnego zawiadomienia o tym fakcie właściwego naczelnika urzędu skarbowego najpóźniej na 7 dni przed datą sporządzenia takiego spisu.

PIT oraz PPE

Spisu z natury nie składa się w Urzędzie Skarbowym, należy przechowywać go wraz z pozostałą dokumentacją księgową.

VAT

Spisu z natury z wykazanymi składnikami nie składa się w Urzędzie Skarbowym, obowiązkowego jest jednak dołączenie informacji o dokonanym spisie z natury do deklaracji podatkowej składanej za okres obejmujący dzień rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Informacja taka powinna zawierać ustaloną na podstawie spisu wartość i kwotę podatku należnego.

Remanent nakazowy

Jeśli Naczelnik Urzędu Skarbowego wyśle do podatnika pismo w sprawie konieczności sporządzenia spisu  w terminie innym niż ustawowy, jego przygotowanie jest obowiązkowe i wiąże się z rozliczeniem dochodu z uwzględnieniem różnic inwentaryzacyjnych w trakcie trwania roku.

Dobrowolna inwentaryzacja

Przedsiębiorca może sporządzić spis z natury poza terminami ustawowymi z własnej inicjatywy. Jest to opłacalne z punktu widzenia rozliczenia zaliczki, w przypadku gdy cały towar z remanentu początkowego został wysprzedany i firma nie ma na stanie towarów. Dzięki takiemu śródrocznemu remanentowi, bieżący dochód firmy zostaje urealniony, a malejąc - dzięki różnicom inwentaryzacyjnym - obniża również wartość podatku.

Wycena

Zarówno dla PIT jak i dla PPE składniki majątku i towary wykazać należy w spisie w cenach nabycia.

Remanent w Księdze Przychodów i Rozchodów

Terminem, w którym należy dokonać wyceny spisu jest 14 dni od zakończenia spisu . Materiały i towary handlowe, które zostały ujęte w spisie z natury wycenia się według cen zakupu lub nabycia, albo według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, jeśli są one niższe od cen zakupu lub nabycia.

W ramach remanentu, w Księdze Przychodów i Rozchodów należy dokonać podsumowania wprowadzonych zapisów, a następnie ująć w rozliczeniu dochodu różnice remanentowe. Do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu zakończenia działalności gospodarczej, należy wpłacić w Urzędzie Skarbowym podatek od powstałego dochodu.

Oczywiście dochód czy też wykazaną stratę z działalności trzeba również rozliczyć w zeznaniu rocznym składanym do 30-04 roku kolejnego po roku rozliczeniowym.

W przypadku podatku od towarów i usług wartość remanentu określana jest według cen rynkowych, a podstawę opodatkowania ustala się zgodnie wartością rynkową pomniejszoną o kwotę podatku.

Przechowywanie dokumentacji

Dokumentację księgowo-podatkową firmy należy przechowywać przez okres 5-ciu lat od zakończenia roku, w którym nastąpiło rozliczenie podatku. W związku z tym, że podatek dochodowy jest rozliczany do końca kwietnia roku następnego, to okres 5-ciu lat liczony jest dopiero od końca tego roku.

Sprzedaż składników majątku po likwidacji działalności

W związku z tym, że podatek VAT został rozliczony remanentem likwidacyjnym. sprzedaż składników majątku po zamknięciu działalności gospodarczej pozostaje bez wpływu na ten podatek.

Inaczej jest w przypadku podatku dochodowego. Tutaj sprzedaż wykazanych w spisie składników majątku po likwidacji firmy podlega pod opodatkowanie przychodu z działalności gospodarczej przez okres 6 lat, licząc od pierwszego dnia miesiąca liczonego od miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła likwidacja, do dnia odpłatnego zbycia składnika majątku.

W celu ustalenia dochodu lub straty ze sprzedaży składników majątku, od przychodu ze zbycia odejmuje się wydatki poniesione na nabycie tych składników, które uprzednio nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodu.

W podatku zryczałtowanym podatek od sprzedaży należy wykazać na podobnych zasadach. Różnica wiąże się z tym, że przychód ze sprzedaży nie będzie pomniejszony o poniesione koszty, niezaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

---

Ponowne założenie działalności gospodarczej

PIT

Ponowne wykorzystanie przez przedsiębiorcę składników majątku sprawia, że zwolnienie od zapłaty podatku przy sprzedaży go nie obejmie. Jeżeli przedsiębiorca wprowadza do nowej działalności towary handlowe z poprzedniej działalności, to wprowadzenie następuje poprzez wpisanie ich w remanent początkowy.

Jeśli składniki majątku nie zostały zamortyzowane, to wprowadzenie ich do majątku firmy następuje przy zachowaniu ciągłości amortyzacji. Kontynuację amortyzacji należy rozpatrywać w okresie 3 lat od zamknięcia firmy (art. 22g ust. 13 pkt. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

VAT

Jeśli podatnik dokona dostawy towarów przed upływem 12 miesięcy od dnia likwidacji działalności, a wcześniej rozliczył podatek wynikający ze spisu z natury, którym były objęte towary, dostawa ta jest zwolniona z podatku VAT (art. 14 ust. 7 ustawy o VAT).

Dla podatnika, który w niedługim okresie czasu założy nową firmę, to sprzedaż towarów z remanentu nie będzie opodatkowana podatkiem VAT.

Założenie działalności przez małżonka i przekazanie składników majątku

Małżonkowie posiadający wspólnotę majątkową, którzy chcą dokonać przekazania majątku po zamknięciu działalności żony na firmę męża, mogą to zrobić na takich warunkach jak w przypadku ponownego otwarcia działalności przez podatnika.

Małżonkowie mogą traktować rozporządzanie towarami, tak jakby byli ich właścicielami. Tym samym żona może wprowadzić towary z działalności męża remanentem do swojej firmy, zaś mąż może wejść w kontynuację amortyzacji środka trwałego ze zlikwidowanej firmy żony.

W przypadku, gdy jeden z małżonków przejmie do swojej działalności składnik majątkowy wykorzystywany wcześniej (amortyzowany) w działalności współmałżonka, wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ustala w wysokości wartości początkowej określonej w ewidencji (wykazie) współmałżonka wykorzystującego dotychczas ten składnik w swojej działalności gospodarczej.