Pracodawca finansuje pracownikom kursy językowe i studia - skutki w PIT

Tak zinterpretował przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 6 lutego 2019 r. (sygn. 0115-KDIT2-2.4011.459.2018.3.HD). Jest to jeden z przykładów jednolitej linii interpretacyjnej organów podatkowych w tej kwestii.

Z wnioskiem o interpretację wystąpiła Spółka, która chciała wprowadzić u siebie program podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników. Pracownicy będą mogli ubiegać się o dofinansowanie pracodawcy do podejmowanych przez siebie studiów a także kursów językowych zgodnie z przyjętym regulaminem. Przy rozpatrywaniu wniosku o dofinansowanie podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracodawca bierze w szczególności pod uwagę:

• staż pracy oraz wyniki osiągane przez pracownika;
• związek planowanego kształcenia z zajmowanym przez pracownika u pracodawcy stanowiskiem i rodzajem świadczonej pracy;
• możliwość pogodzenia wskazanego trybu kształcenia z obowiązkami pracowniczymi.

W przypadku uwzględnienia wniosku przyznawane jest prawo do otrzymania dofinansowania. Wymogiem otrzymania przyznanego dofinansowania jest zawarcie ze Spółką umowy określającej wzajemne prawa i obowiązki stron (Umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych). Umowa ma przewidywać m.in. zobowiązanie pracownika do świadczenia pracy na rzecz pracodawcy przez co najmniej 2 lata, licząc od dnia zakończenia podnoszenia kwalifikacji zawodowych, na które otrzymał dofinansowanie od pracodawcy Dofinansowanie wypłacane jest bezpośrednio na rachunek bankowy podmiotu świadczącego usługę podnoszenia kwalifikacji zawodowych, niezwłocznie po okazaniu przez Uczestnika faktury za tę usługę.

Pracodawca zapytał Dyrektora KIS, czy w przypadku wypłaty przez Spółkę na rzecz pracownika dofinansowania na podnoszenie kwalifikacji zawodowych – na warunkach określonych w Programie podnoszenia kwalifikacji zawodowych, na Spółce, jako płatniku, będzie spoczywał obowiązek obliczenia i pobrania w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu wypłaty tego świadczenia (obowiązek płatnika wynikający z art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych)?

Polecamy: Monitor Księgowego – prenumerata

Polecamy: INFORLEX Księgowość i Kadry

Świadczenia pracownicze na podnoszenie kwalifikacji zawodowych zwolnione z PIT

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy o PIT wolna od podatku dochodowego jest wartość świadczeń przyznanych zgodnie z odrębnymi przepisami przez pracodawcę na podnoszenie kwalifikacji zawodowych, z wyjątkiem wynagrodzeń otrzymywanych za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy oraz za czas urlopu szkoleniowego.

Zdaniem Dyrektora KIS użyte w tym przepisie sformułowanie „odrębne przepisy” obejmuje m.in. ustawę z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

W rozumieniu Kodeksu pracy podnoszenie kwalifikacji zawodowych to zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika, z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą (art. 103¹ § 1 Kp). A zgodnie z art. 17 Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych. Co prawda przepisy Kodeksu pracy dotyczą przede wszystkim podnoszenia kwalifikacji zawodowych w ramach pracy aktualnie wykonywanej przez pracownika, ale również będą mogły mieć zastosowanie w przypadku, gdy planowany jest awans pracownika lub też pracodawca zamierza zaproponować mu inne warunki pracy, np. pracę na innym stanowisku, ze względu na zmianę profilu działalności firmy.

Zgodnie z art. 103¹ § 2 Kodeksu pracy, pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe przysługują:

1. urlop szkoleniowy - w wymiarze określonym w art. 103² § 1 Kodeksu pracy;
2. zwolnienie z całości lub części dnia pracy, na czas niezbędny, by punktualnie przybyć na obowiązkowe zajęcia oraz na czas ich trwania.

A za czas urlopu szkoleniowego oraz za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia (103¹ § 3 Kp).

Przepisy art. 103¹-103⁶ Kodeksu pracy różnicują zakres świadczeń przysługujących pracownikom w zależności od tego, czy pracownik:

1. podnosi kwalifikacje zawodowe z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą, bądź
2. zdobywa lub uzupełnia wiedzę i umiejętności z własnej inicjatywy.

Jeżeli pracownik podnosi kwalifikacje zawodowe z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą, to przysługuje mu urlop szkoleniowy i zwolnienie z całości lub z części dnia pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, które nie korzysta ze zwolnienia z PIT.

Oprócz ww. świadczeń pracodawca może przyznać pracownikowi dodatkowe benefity, a w szczególności pokryć opłaty za kształcenie, przejazd, podręczniki i zakwaterowanie (art. 103³ Kodeksu pracy), które w takich okolicznościach korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy o PIT.

Kodeks pracy (art. 103⁴)przewiduje obowiązek zawarcia pisemnej umowy pracodawcy z pracownikiem podnoszącym kwalifikacje zawodowe. Umowa ta ma określać wzajemne prawa i obowiązki stron wynikające z tego podnoszenia kwalifikacji - czyli w szczególności świadczenia pracodawcy i zobowiązania pracownika. Postanowienia takiej umowy nie mogą być jednak mniej korzystne niż przepisy Kodeksu pracy. Umowy nie trzeba zawierać tylko wówczas, gdy pracodawca nie zamierza zobowiązać pracownika do dalszego zatrudnienia u siebie po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych.

Dyrektor KIS w odpowiedzi na wniosek Spółki/pracodawcy uznał, że w opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym wartość świadczenia otrzymanego przez pracownika (dofinansowania na podjęcie studiów II stopnia, studiów doktoranckich lub studiów podyplomowych oraz kursu nauki języka angielskiego) stanowi dla niego przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o PIT, który korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 90 tej ustawy. W konsekwencji na pracodawcy nie ciążą – wynikające z art. 31 ustawy o PIT – obowiązki płatnika polegające na obliczaniu i pobraniu w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu wypłaty tego świadczenia.

W innej indywidualnej interpretacji podatkowej (z 1 lutego 2019 r. - sygn. 0115-KDIT2-2.4011.474.2018.1.HD) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał m.in.:
(...) po stronie Wnioskodawcy, jako płatniku, nie ciąży obowiązek pobierania i odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy z tytułu sfinansowania pracownikom, którzy mają lub mogą mieć styczność z anglojęzycznymi dokumentami (fakturami), kursu (nauki) języka angielskiego. Jak bowiem wynika z wniosku finansowany przez pracodawcę kurs języka angielskiego, z elementami słownictwa branżowego, jest niezbędny w celu realizacji obowiązków służbowych oraz odbywa się z inicjatywy pracodawcy i za jego zgodą. Wartość świadczenia otrzymanego przez pracownika (sfinansowania kursu j. angielskiego) stanowi dla niego przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, którego dochód korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy.

Kurs językowy dla członków Zarządu

Warto również zauważyć pozytywne dla podatników interpretacje dotyczące opodatkowania podatkiem dochodowym świadczeń na naukę języków obcych ponoszonych przez spółki na rzecz członków zarządu.

Otóż członkowie zarządu pewnej spółki otrzymali  (w ramach podpisanych przez siebie ze Spółką umów o zarządzanie) finansowanie kosztów ich uczestnictwa w specjalistycznym kursie języka angielskiego. Sfinansowany przez spółkę kurs języka angielskiego jest szkoleniem przeznaczonym w szczególności do nabycia umiejętności posługiwania się specjalistyczną w danej branży terminologią ale oczywiście przedmiotem nauczania są też objęte zagadnienia gramatyczne i ogólne. Celem kursu jest osiągnięcie przez członków zarządu poziomu znajomości języka angielskiego umożliwiającego swobodną komunikację w ramach swoich obowiązków służbowych, rozwijanie wiedzy językowej z zakresu terminologii stosowanej w komunikacji biznesowej oraz branżowej, przyswojenie i utrwalenie sformułowań i wyrażeń związanych z językiem technicznym.

Powołując się w szczególności na tezy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 lipca 2014 r., sygn. akt K 7/13, Dyrektor KIS uznał, że sfinansowanie przez Spółkę kursu języka angielskiego dla Członków Zarządu, nie stanowi dla Członków Zarządu przychodu z nieodpłatnych świadczeń, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.

Dyrektor KIS zauważył, że wyżej wymieniony wyrok Trybunału Konstytucyjnego odnosił się wprost do świadczeń oferowanych przez pracodawcę na rzecz osób pozostających w stosunku pracy (pracowników), niemniej jednak zarówno teza tego wyroku, jak i jego uzasadnienie mają zastosowanie również do osób fizycznych, które uzyskują przychody kwalifikowane do innych źródeł przychodów, w tym do przychodów z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 13 ustawy o PIT. Jedną z koniecznych przesłanek warunkujących powstanie przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia jest powstanie (wystąpienie) korzyści finansowej. Korzyść ta może wystąpić w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który beneficjent świadczenia musiałby, tak czy inaczej sam ponieść. O powstaniu przychodu decyduje też okoliczność w czyim interesie świadczenie zostało poniesione. Mianowicie czy w interesie Wnioskodawcy (świadczeniodawcy), czy też w interesie beneficjenta (świadczeniobiorcy). 

Dyrektor KIS uznał, że w tym stanie faktycznym kurs języka angielskiego jest świadczeniem ponoszonym również w interesie Spółki. Członek Zarządu gdyby nie został powołany do pełnienia swojej funkcji w Spółce być może nie byłby sam zainteresowany ponoszeniem swoich indywidualnych kwalifikacji językowych, gdyż nie byłoby mu to potrzebne w takim zakresie w jego codziennym życiu.