PIT od diet zagranicznych wypłacanych z tytułu podróży służbowej do Polski

W myśl art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) ustawy o PIT, diety i inne należności za czas podróży służbowej pracownika są wolne od podatku dochodowego do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju.

Zakładając, że podróż zagranicznego pracownika do Polski odpowiada definicji podróży służbowej określonej w polskich przepisach prawa pracy i wypłacane mu diety mogłyby korzystać ze wspomnianego zwolnienia, otwarte pozostaje pytanie jaka kwota diety jest wolna od podatku.

Podróż zagranicznego pracownika do Polski nie jest bowiem w rozumieniu polskich przepisów ani podróżą służbową na obszarze Polski (skoro pracownik przyjechał do Polski z innego państwa) ani podróżą służbową poza granicami kraju (ponieważ pracownik wykonuje swoje obowiązki na terytorium Polski).

Wobec tego limity diet określone rozporządzeniach Ministra Pracy i Polityki Społecznej dotyczących podróży służbowej na obszarze kraju lub poza granicami kraju nie mogą być zastosowane wprost.

Jak do sprawy podchodzi praktyka?

Obserwacja praktyki organów podatkowych w tego typu przypadkach również nie prowadzi do jednoznacznych wniosków.

15 grudnia 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej (sygn. IPPB4/415-713/11-8/SP) nie podzielił stanowiska podatnika, który argumentował, że zwolniona na postawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powinna być pełna wysokość diet, jaką otrzymał on od swojego portugalskiego pracodawcy w związku z podróżą służbową do Polski.

Rozwiązaniem kompromisowym stosowanym w praktyce bywa niekiedy zwolnienie diet wypłacanych przez zagranicznego pracodawcę do limitu 23 PLN za każdy dzień.

Pogląd ten ma oparcie w przepisie art. 77⁵ Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracownik powinien otrzymać za dobę krajowej lub zagranicznej podróży służbowej dietę w wysokości nie niższej niż kwota diety przysługującej mu z tytułu krajowej podróży służbowej na podstawie Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej dotyczącego podróży służbowej na obszarze kraju. Wobec tego kwota ta wydaje się wyznaczać bezpieczny dla podatnika limit zwolnienia diet zagranicznych z opodatkowania.

Jak rozliczać diety pracownika w krajowej podróży służbowej

Należności z tytułu zagranicznej podróży służbowej pracownika kosztami pracodawcy

Niemniej jednak zdaniem organów podatkowych, limit 23 PLN nie ma zastosowania w takiej sytuacji.

W interpretacji indywidualnej wydanej w dniu 16 kwietnia 2012 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. IPPB4/415-67/12-2/SP) znalazło się bowiem następujące stwierdzenie „(…) nie można zgodzić się ze stanowiskiem Wnioskodawcy, iż ma on prawo do zwolnienia z opodatkowania części diet zagranicznych otrzymanych z tytułu podróży służbowych z Portugalii do Polski, w wysokości 23 zł za każdą dobę podróży służbowej do Polski, gdyż jak wyżej wskazano w przedmiotowej sprawie znajdą również zastosowanie uregulowania zawarte w rozporządzeniu dotyczącym podróży zagranicznej”. 

Organ nie odpowiedział jednak w tej interpretacji na zadane wprost przez Wnioskodawcę pytanie, do jakiej wysokości wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych są diety otrzymane przez pracownika portugalskiej spółki z tytułu podróży służbowych odbywanych z Portugalii do Polski.

Dylemat pozostaje…

Wobec powyższego dylemat pozostaje nierozstrzygnięty. Trudno bowiem ustalić zwolniony z opodatkowania limit diety za dobę podróży służbowej do Polski stosując przepisy obu rozporządzeń, które przecież określają regulacje dla dwóch różnych typów podróży służbowych.

Co więcej, przepisy o dietach należnych pracownikowi w przypadku tych podróży stanowią o innym przeznaczeniu tego świadczenia (pokrycie podwyższonych kosztów wyżywienia albo na pokrycie w całości kosztów wyżywienia i inne drobne wydatki).

Ponadto, skoro limit 23 PLN określony w rozporządzeniu o krajowych podróżach służbowych nie powinien być stosowany w podobnych przypadkach, to jaki limit należy zastosować? Przecież żadna z kwot określonych w rozporządzeniu dotyczącym podróży zagranicznych nie limituje wysokości diety dla pracownika odbywającego podróż do Polski.

Jakby tego było mało, rozporządzenia przewidują inny sposób obliczania diet w oparciu o czas podróży służbowej krajowej i zagranicznej.

W takiej sytuacji nasuwa się wniosek, że istniejąca luka w regulacjach powinna zostać  usunięta. Dopóki jednak nie zostaną wprowadzone zmiany w obowiązujących przepisach, podatnicy powinni występować o wykładnię przepisów w ich indywidualnych przypadkach. 

Tomasz Kret, starszy konsultant w Zespole ds. Podatków Pracowniczych w dziale prawno-podatkowym PwC