Wydatki na wykonanie zapisu nie są kosztami uzyskania przychodu w PIT

Tak uznał Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanej 13 marca 2014 r. przez .

Zapis testamentowy

Na mocy testamentu wnioskodawca nabył wprost 1/3 część spadku w udziale, a także został zobowiązany do wykonania zapisu testamentowego, polegającego na spieniężeniu nabytej w ten sposób masy spadkowej, w skład której, w szczególności, wchodziła nieruchomość. Środki w ten sposób uzyskane spadkobiercy mieli podzielić na cztery równe części.

Spadkobiercy zostali również zobowiązani do tego by jedna z ów części została przeniesiona w równych częściach na rzecz wnucząt testatora, w tym po 1/5 wskazanego udziału na rzecz synów wnioskującego. Niecałe 3 lata po śmierci spadkodawcy doszło do sprzedaży rzeczonej masy spadkowej i podziału uzyskanej w ten sposób kwoty pieniężnej zgodnie z treścią zapisu.

W związku z zaistniałą sytuacją pojawiło się pytanie, czy wykonanie zapisu testamentowego poprzez sprzedaż 1/3 udziału masy spadkowej (obciążonej zapisem nieruchomości) podlega zwolnieniu podatkowemu na podstawie ustawy o podatku od spadków i darowizn. W sytuacji, w której temu zwolnieniu jednak by nie podlegała i tym samym konieczne by było obciążenie jej podatkiem dochodowym od osób fizycznych, wnioskodawca posiadał wątpliwości co do sposobu obliczenia podstawy wymiaru podatku.

Ile zapłacisz PIT przy sprzedaży domu, mieszkania lub działki

Zapis testamentowy a podatek od spadków i darowizn

Podstawa wymiaru podatku

Organ uznał, że do tej sprawy nie będą miały zastosowania przepisy ustawy o podatku od spadku i darowizn. Oznacza to, że nie ma miejsca zwolnienie od obowiązku zapłaty podatku dochodowego.

Co do zasady opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody (art.9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – Dz. U. z 2012r. Nr 361 ze zm.). Wysokość dochodu stanowi różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonych zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw (art. 30e ust. 2).

Jednym ze źródeł przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem:

a. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c. prawa wieczystego użytkowania gruntów,

d. innych rzeczy,

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c))

Kluczową kwestią pozwalającą określić, czy zbycie, które miało miejsce, jest jednym ze źródeł przychodu, jest dokładne określenie momentu nabycia spadku.

Wydatki na cele mieszkaniowe pozwalają uniknąć PIT od przychodów ze sprzedaży nieruchomości

Polecamy: INFORLEX.PL Księgowość i Kadry

Polecamy: Monitor Księgowego

Spadek - moment jego otwarcia i nabycia

Definicję spadku zawiera art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 121) i określa go jako ogół praw i obowiązków zmarłego wynikających ze stosunków cywilnoprawnych, które z chwilą śmierci przechodzą na następców prawnych. Spadkodawcy przysługuje prawo by w drodze rozrządzenia testamentowego zobowiązać spadkobiercę do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz określonej osoby. Jest to tzw. zapis (art. 968 ust. 1).

W myśl z art. 924 i 925 Kodeksu cywilnego – spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, natomiast otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy.

Oznacza to, że dokonane w przedmiotowej sprawie zbycie spełnia wszystkie przesłanki pozwalające zakwalifikować je jako przychód  - zbycie miało charakter odpłatny, zostało dokonane poza prowadzoną działalnością gospodarczą i przed upływem 5 lat od nabycia udziału w spadku.

Wiąże się to z koniecznością odprowadzenia z tego tytułu podatku. W myśl art. 30e ust. 1, 4 i 5 powołanej powyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19 % podstawy obliczenia podatku.

Koszty uzyskania przychodu – koszty sprzedaży

Jak już wyżej wspomniano, dochód oblicza się poprzez odjęcie od kwoty przychodu tzw. kosztów jego uzyskania.

Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Ustalenia ceny dokonuje sam podatnik. Jeżeli jednak, bez uzasadnionej przyczyny, odbiega ona od wartości rynkowej, przychód zostanie określony przez powołany do tego organ.

Ponieważ pojęcie kosztów sprzedaży nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, powinno się stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez sprzedającego, które są konieczne, aby transakcja sprzedaży mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością).

Jako przykład kosztów można podać związane ze zbyciem koszty wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, prowizje pośredników w sprzedaży nieruchomości, koszty ogłoszeń w prasie związanych z zamiarem sprzedaży nieruchomości, wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej, podatek od czynności cywilnoprawnych. Co ważne, między wydatkami a odpłatnym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy.

Ów związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy uiszczeniem kwoty zapisu testamentowego przez wnioskodawcę a zbyciem nieruchomości w przedmiotowej sprawie nie występuje  – wykonanie zapisu nie jest konieczne dla zbycia nieruchomości. Oznacza to, że wykonanie zapisu nie stanowi kosztów odpłatnego zbycia.

---

Nieruchomość nabyta w drodze spadku

Dodatkowo, przepis art. 22 ust. 6d ww. ustawy w sposób jednoznaczny wskazuje, że do kosztów uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej w drodze spadku zaliczane są wyłącznie:

-  udokumentowane nakłady na tą nieruchomość zwiększające jej wartość,

- kwota zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej nieruchomości przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

Wysokość tych nakładów określa się w oparciu o faktury VAT i inne dokumenty stwierdzające poniesienie opłat administracyjnych.

Żadnej z powyższych kategorii nie stanowi więc kwota zapisu testamentowego, w konsekwencji koszty jego poniesienia nie mogą być przyjęte – w rozumieniu analizowanego przepisu – jako koszty obniżające podstawę obliczenia podatku z tytułu sprzedaży przedmiotowej nieruchomości.

Reasumując, dokonana sprzedaż odziedziczonej nieruchomości jest źródłem przychodów, a dochód z tego tytułu podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym.

Poniesionego wydatku na wykonanie zapisu testamentowego nie można kwalifikować ani jako kosztu odpłatnego zbycia, ani jako kosztu uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej w drodze spadku.

Powoduje to brak możliwości pomniejszenia kwoty uzyskanej przez sprzedaż nieruchomości o kwotę uiszczonych na rzecz potomstwa zapisów testamentowych. Możliwym jest jednak zaliczenie do kosztów odpłatnego zbycia poniesione koszty sporządzonego aktu notarialnego jako dokumentu, na podstawie którego doszło do zbycia nieruchomości.

Źródło: Indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 13 marca 2014 r. (ITPB2/415-1167/13/DSZ).

Opracowała Magda Dubiel