Jak manager powinien opodatkować swój dochód

W świetle uchwały siedmiu sędziów NSA z 26 kwietnia 2010 r. uchwałę (sygn. akt II FPS 10/09) wygląda, że wspólnicy spółki jawnej świadczącej usługi zarządzania przedsiębiorstwem nie mogą rozliczać się podatkiem liniowym.

Dotąd z orzecznictwa sądów administracyjnych wynikało na ogół inaczej - że dochody wspólnika spółki osobowej z tytułu udziału w niej są dochodem z działalności gospodarczej i dlatego mogły opodatkowane podatkiem liniowym. W przypadku gdy wspólnik spółki jawnej pełni funkcję członka zarządu spółki z o. o. na podstawie umowy o zarządzanie zawartej pomiędzy spółką jawną a spółką z o. o., to przychody uzyskane z tego tytułu nie były uznawane za przychody z działalności wykonywanej osobiście, lecz za przychody z działalności gospodarczej.

Również organy podatkowe w przeszłości uznawały, że nie ma przeszkód, aby dochód z tego tytułu uzyskany przez wspólnika spółki jawnej, opodatkowany był wg liniowej 19% stawki podatku dochodowego w przypadku gdy wspólnik ten uprzednio nie świadczył spółce z o. o. usług menadżerskich w ramach stosunku pracy.Tak uznał Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku w interpretacji z 26 czerwca 2007 r., nr RO-XV/PDOF-209/210/JB/07. I tak z reguły uważają inne organy podatkowe.

Źródłem przychodów może być m.in. działalność wykonywana osobiście i pozarolnicza działalność gospodarcza.

Za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się m.in. przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów managerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej.

Za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki
1) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności,
2) są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności,
3) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

Jedynie pozarolnicza działalność gospodarcza lub działy specjalne produkcji rolnej mogą być opodatkowane 19% podatkiem liniowym.

Istotną cechą działalności wykonywanej osobiście, jest wykonywanie czynności przez podatnika samodzielnie, bez zatrudniania osób trzecich. Jednocześnie czynności te muszą mieć charakter działalności. Oznacza, że do tego źródła zalicza się przychody z takich działań podejmowanych osobiście przez podatnika, które są wykonywane bezpośrednio na rzecz innego podmiotu i nie w połączeniu z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

W myśl art. 5b ust. 2 ustawy o PIT jeżeli pozarolniczą działalność gospodarczą prowadzi spółka niemająca osobowości prawnej - przychody wspólnika z udziału w takiej spółce, uznaje się za przychody z działalności gospodarczej.

Warto zauważyć też, że wg art. 8 ust 1 ustawy o PIT przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną (np. spółka jawna lub spółka cywilna) u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego udziału w spółce. Przychodów tych nie łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali podatkowej. Tak samo nie łączy się z innymi przychodami przychodów z działalności gospodarczej.

Zatem manager, będący wspólnikiem spółki jawnej, uzyskujący dochody z tytułu udziału w tej spółce nie może być uznany za osoba uzyskująca przychody z działalności wykonywanej osobiście. Dochody managera pochodzą w tym przypadku z działalności gospodarczej i można je opodatkować podatkiem liniowym 19%.

Warto zauważyć, że ostatnio organy podatkowe zmieniły swą interpretację (mimo, że przepisy się w tym zakresie nie zmieniły) i odmawiają wspólnikom managerskich spółek jawnych prawa opodatkowania podatkiem liniowym. Jednak sądy administracyjne bronią podatników przed taką niekorzystną interpretacją. Przykładem jest wyrok WSA w Warszawie z 18 kwietnia 2008 r. (sygn. III SA/Wa 220/08), w którym stwierdzono m.in.:

(...) przychody uzyskiwane przez Skarżącego z udziału w spółce jawnej uchylają się spod działania art. 13 pkt 9 u.p.d.o.f. i tym samym stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej należy uznać za błędne. W tej sytuacji zastosowanie znajduje art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f., co oznacza, że przychody te będą przychodami z pozarolniczej działalności gospodarczej. Natomiast zgodnie z art. 9a ust. 2 u.p.d.o.f podatnicy osiągający dochody z tego źródła mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c.

Uwaga! Z ostatniej chwili.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął 26 kwietnia 2010 r. uchwałę (sygn. akt II FPS 10/09), że wspólnicy spółki jawnej świadczącej usługi zarządzania przedsiębiorstwem nie mogą rozliczać się podatkiem liniowym, a zatem nie mogą też ustalać kosztów jak przedsiębiorcy. Zatem wszystko wskazuje na to, że sądy administracyjne już nie będą bronić spółek menadżerskich przed fiskusem.