REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Skutki podatkowe zniesienia współwłasności nieruchomości

Kancelaria Prawna Skarbiec
Kancelaria Prawna Skarbiec świadczy doradztwo prawne z zakresu prawa podatkowego, gospodarczego, cywilnego i karnego.
Skutki podatkowe zniesienia współwłasności nieruchomości /shutterstock.com
Skutki podatkowe zniesienia współwłasności nieruchomości /shutterstock.com
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

W przypadku decyzji o zniesieniu dotychczasowej współwłasności nieruchomości, należy mieć na uwadze, że nie zawsze będzie ono neutralne podatkowo. W związku z tym koniczne jest odpowiednie zaplanowanie sposobu przeprowadzenia transakcji, które nie spowoduje ujemnych konsekwencji finansowych. Istotne wpływ na wysokość opodatkowania ma bowiem właściwe ukształtowanie takiej transakcji pod względem prawnym, a przede wszystkim wybór sposobu zniesienia współwłasności.

REKLAMA

REKLAMA

Przepisy stanowią, że współwłasność ma miejsce w sytuacji, kiedy własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. Niekiedy jednak zachodzą okoliczności, które wymuszają na dotychczasowych współwłaścicielach (będących często partnerami w biznesie) zmianę stanu prawnego rzeczy.

Formy zniesienia współwłasności

Co do zasady każdy nabywca udziału we własności powinien mieć na uwadze przejściowy charakter współwłasności, ponieważ zasadniczym uprawnieniem współwłaścicieli jest żądanie zniesienia tego stanu. Tego prawa w żaden sposób nie można ograniczyć. Stąd też współwłasność określana jest mianem stosunku tymczasowego, którego likwidacja może nastąpić na żądanie każdego ze współwłaścicieli w każdym czasie. Odnosi się to również do zakresu zniesienia (całościowego lub częściowego). Zniesienie stanu współwłasności może nastąpić w drodze umowy lub postępowania sądowego. Przepisy kodeksu cywilnego nie regulują umownego zniesienia współwłasności, co oznacza, iż ustawodawca pozostawił to woli samych stron, które mogą uregulować likwidację współwłasności w sposób swobodny, ale nienaruszający prawa.

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r., poz. 459, dalej: „k.c.”) reguluje zagadnienie zniesienia współwłasności w art. 211 oraz 212. Obowiązujące przepisy prawne stanowią, że zniesienie współwłasności nieruchomości może dotyczyć fizycznego podziału nieruchomości lub zbycia nieruchomości. W obrocie gospodarczym jednak najczęściej występującym sposobem jest przyznanie nieruchomości jednemu z dotychczasowych współwłaścicieli (w takim przypadku wraz z obowiązkiem spłaty pozostałych lub bez takiego obowiązku).

REKLAMA

Podatek dochodowy od osób fizycznych

Zobowiązanie finansowe w postaci podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) może powstać, jeżeli w wyniku zniesienia współwłasności podatnicy otrzymują spłatę nieruchomości w wysokości przekraczającej udział, jaki pierwotnie im przysługiwał. Odpłatnym zbyciem będzie przede wszystkim sprzedaż lub zamiana nieruchomości. Co więcej, obowiązek podatkowy PIT będzie odnosił się również do każdej czynności prawnej, w wyniku której dojdzie do przeniesienia prawa własności nieruchomości, jej części czy udziału w niej za odpłatnością.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Przedmiotowe zobowiązanie podatkowe będzie ciążyło na podatniku, jeżeli zbycie nieruchomości w ramach zniesienia współwłasności ma miejsce przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Stawka podatku w przypadku zniesienia współwłasności nieruchomości wyniesie w takim przypadku 19%.

Podatek od czynności cywilnoprawnych

Zniesienie współwłasności nieruchomości poprzez przyznanie nieruchomości jednemu z dotychczasowych współwłaścicieli (w takim przypadku wraz z obowiązkiem spłaty pozostałych lub bez takiego obowiązku) może nastąpić również przez zawarcie umowy pomiędzy dotychczasowymi współwłaścicielami. Jest to możliwe jedynie w przypadku, gdy współwłaściciele są zgodni w kwestii zniesienia współwłasności, a także w odniesieniu do sposobu, w jaki to ma nastąpić. Zniesienie współwłasności nieruchomości wymaga zachowania formy aktu notarialnego. Do takiej umowy stosuje się bowiem przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości, w tym także art. 158 k.c., który przewiduje taką formę. Podatek PCC zostanie pobrany przez notariusza w momencie sporządzania umowy w formie wymaganej przez obowiązujące przepisy.


W przypadku gdy pomiędzy współwłaścicielami nie ma zgody albo gdy jej uzyskanie jest niemożliwe, niezbędne jest przeprowadzenie postępowania sądowego. Obowiązek podatkowy w takiej sytuacji powstaje z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądu w sprawie. Spłata pozostałych współwłaścicieli – czy to na podstawie wyroku sądu, czy umownego przeniesienia własności – podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC) według stawki 2%.

Najistotniejsze jest zatem określenie wartości rynkowej udziału w nieruchomości. Umożliwia ono sprecyzowanie wartości spłaty przysługującej dotychczasowym współwłaścicielom. Zobowiązanym do uregulowania należności wynikającej z podatku PCC będzie współwłaściciel nabywający udział w nieruchomości ponad ten posiadany. Co ważne, 2-procentowa stawka podatku naliczana będzie od nadwyżki ponad udział, a nie od wartości całej nieruchomości. Wartość rynkowa udziału może się zaś znacząco różnić od wartości całej nieruchomości. Dzieje się tak choćby w sytuacji, gdy ze sprzedaży łatwiej jest osiągnąć wyższą cenę przy sprzedaży całości niż części ułamkowej np. budynku czy lokalu.

Podatek od spadków i darowizn

Pomiędzy podmiotami często dochodzi do tzw. nieodpłatnego zniesienia współwłasności. W praktyce polega to na nieodpłatnym przekazaniu przez współwłaścicieli przysługujących im udziałów w nieruchomości na konkretny podmiot. W tym celu zawiera się umowę o zniesienie współwłasności nieruchomości, w ramach której zostaje ona przekazana jednemu ze współwłaścicieli bez obowiązku spłaty pozostałych. W wyroku z dnia 19 marca 2009 r. (sygn. akt III CSK 307/08) Sąd Najwyższy uznał, że umowa taka może być kwalifikowana jako umowa darowizny. Mają do niej więc zastosowanie także przepisy o odwołaniu darowizny (art. 898 § 1 k.c.). Taka transakcja nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Może być natomiast opodatkowana podatkiem od spadków i darowizn, którego stawka (lub ewentualne prawo do zwolnienia od tego podatku) uzależniona jest od stopnia pokrewieństwa pomiędzy dotychczasowymi współwłaścicielami – zauważa mecenas Robert Nogacki, założyciel Kancelarii Prawnej Skarbiec.

Sprawdź: INFORLEX SUPERPREMIUM

Z uwagi na całokształt wskazanych regulacji przed zniesieniem współwłasności nieruchomości warto zaplanować transakcję w taki sposób, który nie narazi podmiotów na ujemne konsekwencje podejmowanej decyzji. Właściwie ukształtowany proces decyzyjny oraz odpowiednia analiza prawna planowanej transakcji pozwolą zainteresowanym mieć rzeczywisty wpływ na wysokość i rodzaj podatku uiszczanego w związku z procesem zniesienia współwłasności.

Autor: Kancelaria Prawna Skarbiec, specjalizująca się w przeciwdziałaniu bezprawiu urzędniczemu, w kontrolach podatkowych i celno-skarbowych oraz optymalizacji podatkowej

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Plan postępowań o udzielenie zamówień publicznych – aktualizacja, publikacja i zasady Pzp

Plan postępowań o udzielenie zamówień publicznych to jeden z podstawowych dokumentów organizujących zakupy w sektorze publicznym. Dla wielu jednostek to nie tylko formalność, ale realne narzędzie planowania, które wpływa na przejrzystość działań, komunikację z rynkiem i zgodność z Prawem zamówień publicznych. Jeśli chcesz wiedzieć, kto musi sporządzić plan postępowań, co powinien on zawierać, gdzie należy go opublikować i kiedy konieczna jest aktualizacja planu postępowań, poniżej znajdziesz praktyczne i uporządkowane wyjaśnienie najważniejszych zasad.

Przedłużenie terminu związania ofertą a wadium – okres związania ofertą w zamówieniach publicznych

Przedłużenie terminu związania ofertą, wadium oraz okres związania ofertą to jedne z najważniejszych kwestii praktycznych w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. To właśnie na styku tych trzech elementów najczęściej pojawiają się błędy skutkujące odrzuceniem oferty albo utratą realnej szansy na uzyskanie zamówienia. W aktualnych przepisach wykonawca musi bardzo uważnie pilnować nie tylko samego terminu związania ofertą, lecz także tego, czy wadium obejmuje cały wymagany okres i czy zostało skutecznie przedłużone.

90% firm nigdy nie zmieniło sprzedawcy energii elektrycznej. 4 punkty, które warto sprawdzić w umowie

Z szacunków opartych na danych Urzędu Regulacji Energetyki wynika, że co najmniej 9 na 10 odbiorców biznesowych w Polsce nigdy nie zmieniło sprzedawcy energii elektrycznej. Tymczasem zbliżający się koniec roku to dobry moment, aby sprawdzić warunki firmowych kontraktów na kolejny okres. Szczególnej uwagi wymagają data zakończenia umowy, termin jej wypowiedzenia i zasady automatycznego przedłużenia. Przeoczenie tych zapisów może ograniczyć przedsiębiorcy możliwość wyboru innej oferty w dogodnym terminie.

Kawa z INFORLEX: JPK CIT i nowe obowiązki raportowania. Jak zmieni się praca księgowych i biur rachunkowych w 2027 roku?

Nowe obowiązki związane z JPK CIT, postępująca automatyzacja księgowości i coraz większa rola technologii zmieniają sposób pracy księgowych oraz biur rachunkowych. Jak przygotować się do nowych wymagań, usprawnić codzienne procesy i wykorzystać cyfryzację do rozwoju usług księgowych? O tym będzie mowa 19 listopada 2026 r. o godz. 9:00 podczas bezpłatnego spotkania online z cyklu Kawa z INFORLEX. JPK CIT – nowe obowiązki dla księgowych i biur rachunkowych.

REKLAMA

Od 2027 r. znika ulga podatkowa wprowadzoną w Polskim Ładzie. Do końca 2026 r. trzeba ponieść wydatki (do 1 mln zł), by móc je odliczyć

Od 1 stycznia 2027 r. może zniknąć tzw. ulga na ekspansję, która obowiązuje w obu podatkach dochodowych (PIT i CIT). Nowelizacja zmieniająca przepisy przeszła już przez Sejm i Senat i czeka już tylko na podpis Prezydenta Nawrockiego i publikację w Dzienniku Ustaw. Na dotychczasowych zasadach będzie można rozliczyć wyłącznie koszty poniesione do końca 2026 r. W ramach tej ulgi przedsiębiorcy mogą odliczać wydatki m.in. na udział w targach, promocję i certyfikację produktów. Limit odliczenia wynosi 1 mln zł rocznie. Przy 19-procentowej stawce podatku oznacza to do 190 tys. zł niższego podatku za dany rok. Wydatki trzeba sfinansować z bieżących środków lub finansowania zewnętrznego. Korzyść podatkowa pojawi się dopiero w rozliczeniu rocznym. Dla części przedsiębiorców oczekujących na płatności może to być niełatwe zadanie. W III kw. 2026 r. odroczony termin płatności miało aż 62,7 proc. faktur wystawianych przez MŚP.

Marsz Niepodległości 11 listopada. Marcin Kierwiński i Donald Tusk reagują na plotki

Czy tegoroczny Marsz Niepodległości zostanie zakazany lub rozwiązany? Szef MSWiA Marcin Kierwiński oraz premier Donald Tusk jednoznacznie ucięli pojawiające się w sieci spekulacje na temat planowanego zablokowania warszawskiej manifestacji. Po tragicznych wydarzeniach w Krakowie, gdzie w wyniku ataku napastnika na Rynku Głównym zginęło sześć osób, polskie służby i policja zostały postawione w stan najwyższej gotowości. Minister spraw wewnętrznych ujawnił kulisy przygotowań do zabezpieczenia zgromadzeń i zaapelował do Polaków o szczególną czujność na ulicach stolicy.

Zarząd spółki (także jednoosobowy) powinien dokumentować swoje decyzje nie tylko protokołem. To może ochronić członków zarządu przed odpowiedzialnością

Dokumentowanie decyzji zarządu to nie tylko formalność korporacyjna. To również sposób zabezpieczenia interesów spółki i samych członków zarządu. W razie sporu, kontroli, problemów finansowych czy postępowania sądowego dokumentacja może mieć istotne znaczenie dla wykazania, że decyzje podejmowano świadomie, po analizie dostępnych informacji i z uwzględnieniem interesu spółki. Dotyczy to zarówno zarządów wieloosobowych, jak i tych, w których wszystkie decyzje podejmuje jedna osoba.

Jednorazowa amortyzacja: trzy sposoby rozliczenia środków trwałych

Maszyna, samochód ciężarowy czy komputer mogą trafić do kosztów już w roku, w którym zostaną wprowadzone do ewidencji. Trzeba jednak wiedzieć, z której z trzech dostępnych ścieżek się korzysta, bo każda ma inne warunki, inny katalog środków trwałych i własne pułapki.

REKLAMA

Nowe formy zapłaty podatku w eUrząd Skarbowy od 5 listopada. Kiedy Skarbówka zaksięguje płatność?

Ministerstwo Finansów poinformowało w komunikacie z 9 listopada 2026 r., że od 5 listopada w w eUrzędzie Skarbowym zostały udostępnione nowe formy płatności . Należność z tytułu podatku od osób fizycznych (PIT) można już zapłacić nie tylko kartą, BLIKIEM lub przelewem elektronicznym, lecz także przez Google Pay albo Apple Pay. Te nowe metody płatności są dostępne w serwisie internetowym i aplikacji mobilnej eUS. Za płatność kartą, Google Pay lub Apple Pay nie ma w tym przypadku opłaty transakcyjnej.

Obniżenie limitu dla ryczałtu od 2027 roku. Ministerstwo Finansów mówi o skutkach zmian

Obniżenie limitu przychodów uprawniającego do ryczałtu z 2 mln do zaledwie 250 tys. euro stało się faktem. Ministerstwo Finansów w oficjalnej odpowiedzi na interpelację poselską odsłoniło karty, podając dokładne statystyki oraz prognozowane skutki finansowe tej drastycznej reformy. Zmiany wejdą w życie bez żadnych okresów przejściowych, co oznacza, że o losie przedsiębiorców w 2027 roku przesądzą obroty generowane przez nich w całym roku 2026. Rząd bezlitośnie ucina podatkowy przywilej dla najlepiej zarabiających.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA