Kategorie

Co stanowi podstawę opodatkowania w podatku od spadków i darowizn?

Robert Nogacki
radca prawny
Co stanowi podstawę opodatkowania w podatku od spadków i darowizn?
shutterstock
Podstawa opodatkowania w podatku od spadków i darowizn. W przypadku nabycia przez osoby fizyczne rzeczy oraz praw majątkowych w związku z dokonanym dziedziczeniem, zapisem windykacyjnym, poleceniem testamentowym, zapisem zwykłym, dalszym zapisem czy darowizną, poleceniem darczyńcy, zasiedzeniem, nieodpłatnym zniesieniem współwłasności, zachowkiem, nieodpłatną rentą, użytkowaniem oraz służebnością powstaje konieczność rozliczenia podatku od spadków i darowizn. Niezmiernie istotne jest prawidłowe określenie podstawy opodatkowania, co z uwagi na skomplikowanie przepisów nie w każdym przypadku jest proste.

Podstawa opodatkowania w podatku od spadków i darowizn

Reklama

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn podstawę opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn stanowi różnica pomiędzy wartością nabytych praw i rzeczy a wartością długów i ciężarów. Powyższe ustala się na podstawie stanu praw majątkowych i rzeczy w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku dojdzie na skutek siły wyższej do ubytku wartości, wtedy ustala się ją na dzień dokonania wymiaru, a wartość odszkodowania za ubytek wynikającą z ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.

Problematyczne jest określenie podstawy opodatkowania w przypadku odziedziczenia roszczeń o odszkodowanie, które w dacie powstania obowiązku podatkowego nie zostało określone. W ocenie sądów administracyjnych inna jest sytuacja nabywcy dziedziczącego same roszczenie o wypłatę odszkodowania od sytuacji podmiotu, którego roszczenie zostało zmaterializowane (wyrok NSA z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. II FSK 735/18).

Co zalicza się do długów i ciężarów w podatku od spadków i darowizn?

Podstawę opodatkowania pomniejszają długi i ciężary. Pierwszą taką kategorią jest obciążenie spadku lub darowizny koniecznością wykonania polecenia, co wlicza się do wartości ciężarów.

Kolejną kategorią zaliczaną do długów i ciężarów są koszty leczenia i opieki w czasie ostatniej choroby spadkodawcy, jeżeli nie zostały wydatkowane za jego życia z jego majątku. Ponadto do takich ciężarów zalicza się także koszty pogrzebu oraz nagrobka, ponad wartość pokrytą z zasiłku pogrzebowego lub z innego źródła, wynagrodzenie wykonawcy testamentu, wypłatę zachowku oraz inne zapisy i polecenia wynikające z testamentu. Warto zwrócić uwagę, że nie każde polecenie darczyńcy może być zaliczone do ciężarów, a jedynie takie, którymi obdarowany został „obciążony” (wyrok WSA Łódź z dnia 10 września 2020 r., sygn. I SA/Łd 188/20). Istotne jest zatem wykonanie polecenia darczyńcy, a nie samo wskazanie takiego polecenia.

Zgodnie z art. 7 ust. 3a długi oraz ciężary związane z prowadzonym przedsiębiorstwem nie mogą być odliczone, jeżeli obciążają to przedsiębiorstwo.

Dodatkowo w przypadku zasiedzenia z podstawy opodatkowania wyłącza się nakłady dokonane przez nabywcę w czasie biegu zasiedzenia. Podobnie jest w przypadku budynku zbudowanego na gruncie będącym przedmiotem zasiedzenia, tj. wartość tego budynku wyłącza się z podstawy opodatkowania.

Określenie wartości rzeczy i praw w podatku od spadków i darowizn

Reklama

Kluczowe dla prawidłowego wyliczenia podstawy opodatkowania w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe określenie wartości rzeczy i praw. Ustawodawca przyjął, że wartość ta powinna zostać określona przez nabywcę w wartości rynkowej tych rzeczy i praw na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie gospodarczym tymi towarami lub prawami, w zależności od rodzaju i gatunku, miejsca położenia oraz czasu, a także stanu i stopnia zużycia.

Właściwy naczelnik urzędu skarbowego może sam określić wartość rzeczy lub praw w sytuacji, gdy wartość ta nie została wskazana przez nabywcę albo została wskazana w wartości nieodpowiadającej wartości rynkowej. Przed dokonaniem samodzielnego określenia wartości naczelnik powinien wezwać nabywcę do jej wskazania, ewentualnie podwyższenia lub obniżenia, w terminie nie krótszym niż 14 dni. W takiej sytuacji naczelnik powinien podać także własną wartość wynikającą ze wstępnej oceny. Do określenia wartości można także posłużyć się opinią biegłego. Przy czym, jeżeli wartość określona przez biegłego różni się o ponad 33% od wartości wskazanej przez nabywcę, koszty opinii biegłego ponosi nabywca.

Kwoty wolne podatku od spadków i darowizn

Niezmiernie istotnym elementem prawidłowego określenia podstawy opodatkowania są kwoty wolne od podatku. Co do zasady zależą one od kwalifikacji do nabywcy do określonej grupy podatkowej. Grupy podatkowe są trzy i zależą one od stopnia pokrewieństwa stron transakcji. Kwoty wolne dla tych grup wynoszą odpowiednio: dla pierwszej grupy 9 637 zł, dla drugiej grupy 7 276 zł i dla trzeciej grupy 4 902 zł. W przypadku więcej niż jednej transakcji nabycia rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby w okresie pięciu lat wartości nabyć należy ze sobą zsumować, a kwota wolna ma zastosowanie do zsumowanej wartości.

Innymi słowy, jeżeli w okresie ostatnich pięciu lat przed nabyciem kwota nabyć praw i rzeczy nie przekroczyła kwot wolnych, nie dochodzi do opodatkowania transakcji. W przypadku przekroczenia kwot wolnych podstawę opodatkowania stanowi różnica pomiędzy kwotą nabycia a kwotą wolną od podatku.

Świadczenia powtarzające się podatku od spadków i darowizn

W przypadku świadczeń powtarzających się, gdzie wartość prawa nie może być ustalona wcześniej co do zasady jako podstawę przyjmuje się wartość rzeczy lub praw w miarę wykonywania tych świadczeń. Naczelnik urzędu skarbowego może jednak w tej kwestii dogadać się z podatnikiem i przyjąć za podstawę opodatkowania prawdopodobną wartość tych świadczeń za cały okres. W takiej sytuacji za wartość świadczenia powtarzającego się przyjmuje się wartość rocznego świadczenia pomnożonego przez liczbę lat jego trwania lub w przypadku świadczeń na czas nieokreślony, pomnożona przez 10 lat.

Autor: radca prawny Robert Nogacki
Kancelaria Prawna Skarbiec

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    17 maja 2021
    Zakres dat:

    Termin ważności banderol na wyroby spirytusowe przedłużony do 31 grudnia 2021 r.

    Akcyza na wyroby spirytusowe. Ustawodawca przedłużył do 31 grudnia 2021 r. okresu ważności znaków akcyzy naniesionych na opakowania jednostkowe wyrobów spirytusowych.

    Zmiany w PIT od 2022 roku - kto zyska, a kto straci?

    Zmiany w PIT od 2022 roku - kto zyska, a kto straci? Celem zmian podatkowych w Polskim Ładzie jest wyrównanie szans na dobre życie między najwięcej i najmniej zarabiającymi - deklarowali 17 maja 2021 r. Minister finansów, funduszy i polityki regionalnej Tadeusz Kościński i przedstawiciele Ministerstwa Finansów na spotkaniu prasowym. Kto zapłaci w 2022 roku mniejszy PIT, a kto większy?

    "Ulga dla klasy średniej" - niższy PIT dla zarabiających do 11 tys. zł miesięcznie

    Ulga dla klasy średniej w PIT. Specjalny algorytm obliczy wysokość odpisu, czyli ulgi podatkowej, z której będzie mogła skorzystać klasa średnia; dzięki temu ci, którzy mogliby stracić na zmianach przewidzianych w Polskim Ładzie, nie stracą - poinformowali 17 maja 2021 r. przedstawiciele resortu finansów. Wiceminister Jan Sarnowski powiedział, że celem "ulgi dla klasy średniej" jest to, aby całościowy prezentowany pakiet zmian nie prowadził do tego, że jakikolwiek pracownik zarabiający do 11 tys. zł miesięcznie musiałby dopłacić przynajmniej złotówkę.

    Polski Ład, czyli wyższe podatki dla przedsiębiorców

    Polski Ład a podatki przedsiębiorców. Zjednoczona Prawica przedstawiła Polski Ład, czyli nowy program społeczno-gospodarczy na okres pocovidowy. Co to oznacza dla przedsiębiorców?

    Lokaty a obligacje - opłacalność

    Lokaty a obligacje - opłacalność. Inflacja i niemal nieoprocentowane lokaty to prosty przepis na to, abyśmy za nasze oszczędności mogli z czasem kupić coraz mniej. W ciągu zaledwie 12 miesięcy siła nabywcza każdych 10 tysięcy trzymanych na rocznej lokacie spadła o 352 złote. Obligacje skarbowe wygrywają z lokatami tym, że łatwo je kupić, a w regulaminach próżno szukać gwiazdek. Niekoniecznie jednak udaje się dzięki nim zachować siłę nabywczą oszczędności. Zwłaszcza przy coraz szybszej inflacji.

    Spółka komandytowa podatnikiem CIT – ograniczenia w zwolnieniu z opodatkowania dochodu komandytariusza

    Zdążyliśmy się przyzwyczaić, że spółki komandytowe kojarzyły się z optymalną formą prowadzenia biznesu. Z jednej strony z uwagi na ograniczoną odpowiedzialność wspólników-komandytariuszy za zobowiązania spółki, z drugiej natomiast ze względu na ich transparentność podatkową i brak opodatkowania zysku generowanego przez samą spółkę. Dotychczasowe doświadczenia z funkcjonowania spółek komandytowych straciły jednak na znaczeniu z początkiem 2021 r. (względnie z 1 maja 2021 r.), gdyż od tego czasu w spółkach komandytowych występuje już efekt podwójnego opodatkowania dochodów, zarówno na poziomie samej spółki (CIT) jak również na poziomie wspólników (CIT w przypadku osób prawnych bądź PIT w przypadku osób fizycznych).

    Polski Ład. Jakie zmiany dla przedsiębiorcy?

    Polski Ład a przedsiębiorcy. Rząd opiera strategię społeczno-gospodarczą na najbliższe lata na pięciu filarach. Pandemia spowodowała, że najważniejszy stał się system ochrony zdrowia.

    Podatkowy Polski Ład. Jak wpłynie na wynagrodzenie?

    Polski Ład został zaprezentowany 15 maja. Ważna część programu to zapowiadany „reset podatkowy”, czyli zmiany w przepisach dotyczących podatków, zwłaszcza w PIT. Czy wprowadzone będą też zmiany w innych podatkach? Jak wpłyną na wynagrodzenie? Komentuje ekspert Grant Thornton.

    Polski Ład - zmiany w PIT i brak odliczenia składki zdrowotnej

    Polski Ład - zmiany w PIT. Polski Ład premiuje najmniej zarabiających, lepiej zarabiający będą szukać optymalizacji - ocenił ekspert podatkowy Marek Kolibski z kancelarii KNDP. Dodał, że naliczanie składki zdrowotnej od dochodu i brak możliwości odliczenia jej od podatku to podwójne uderzenie w polskich przedsiębiorców.

    10-krotne podniesienie kwoty wolnej od podatku a szara strefa

    Polski Ład - kwota wolna od podatku. 10-krotne podniesienie kwoty wolnej od podatku pomoże w walce z szarą strefą - komentuje rozwiązania podatkowe zawarte w Polskim Ładzie Jakub Sawulski z Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

    Polski Ład: gospodarka, biznes, budownictwo

    Polski Ład: gospodarka, biznes, budownictwo. Nowa Polityka Przemysłowa Polski i polityka eksportowa, Tarcza Prawna i ustawa o fundacji rodzinnej, reforma planowania przestrzennego i instytucji rynku pracy, praca zdalna i cyfryzacja procedur inwestycyjno-budowlanych - to najważniejsze inicjatywy, związane z rozwojem polskiej gospodarki, za które w ramach Polskiego Ładu odpowiada Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii.

    Nowe ulgi podatkowe dla firm - plany MF

    Nowe ulgi podatkowe dla firm. Ministerstwo Finansów planuje udogodnienia dla dużych inwestorów, ulgi podatkowe związane z powrotem do Polski oraz przeniesieniem tu działalności, ulgi na prototyp i robotyzację - informuje PAP wiceminister finansów Jan Sarnowski. Dodał, że MŚP dostaną ulgę dotyczącą wejście na giełdę.

    Polski Ład. Oddzielenie składek zdrowotnych od PIT-u

    Polski Ład. Oddzielenie składek zdrowotnych od PIT-u. Oddzielenie składek zdrowotnych od PIT-u to najważniejszy podatkowy element Polskiego Ładu - uważa dyrektor Fundacji Centrum Analiz Ekonomicznych CenEA dr Michał Myck. Jego zdaniem ciekawym rozwiązaniem jest zwolnienie z podatku dochodów z pracy uzyskiwanych przez osoby w wieku emerytalnym.

    Polski Ład. Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze - 110 zł za ha

    Polski Ład - zwrot akcyzy za paliwo rolnicze. Zwiększenie stawki dopłat do paliwa rolniczego ze 100 do 110 zł za ha; przygotowanie ustawy o rodzinnym gospodarstwie rolnym; mniejsza biurokracja i większa możliwość prowadzenia działalności gospodarczej - m.in. takie rozwiązania przygotowano w "Polskim Ładzie" dla rolników.

    Prawo celne - zmiany od 1 czerwca 2021

    Prawo celne. W Dzienniku Ustaw ogłoszona została ustawa z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo celne oraz niektórych innych ustaw. Zmiany od 1 czerwca 2021 r.

    Mariański: podniesienie kwoty wolnej do 30 tys. zł jak najbardziej zasadne

    Kwota wolna od podatku. Zaprezentowany 15 maja w Polskim Ładzie program podatkowy zakładający poprawę sytuacji osób o dochodach minimalnych należy ocenić pozytywnie, a podniesienie kwoty wolnej do 30 tys. zł jest jak najbardziej zasadne - uważa przewodniczący Krajowej Izby Doradców Podatkowych prof. Adam Mariański.

    Kościński: Restart podatkowy zajmuje ważne miejsce w Polskim Ładzie

    Polski Ład a podatki. Restart podatkowy zajmuje ważne miejsce w Polskim Ładzie; chcemy, by w kieszeniach Polaków zostawało więcej pieniędzy - zapewnia minister finansów, funduszy i polityki regionalnej Tadeusz Kościński.

    Polski Ład: emerytury do 2,5 tys. zł bez podatku

    Polski Ład a emerytury. W ramach reformy systemu podatkowego emerytury i renty zostaną podwyższone o wysokość podatku dla świadczeń do poziomu 2500 zł – przewiduje Polski Ład. Są również rozwiązania na rzecz wydłużania okresu aktywności zawodowej seniorów.

    Polski Ład. Drugi próg podatkowy z 85 tys. zł do 120 tys. zł

    Polski Ład. Drugi próg podatkowy zostanie podniesiony z obecnych 85 tys. zł do 120 tys. zł. Polski Ład zakłada również podniesienie kwoty wolnej od podatków dla wszystkich pracujących Polaków (18 mln osób) do 30 tys. zł. Jakie jeszcze zmiany podatkowe przewiduje Polski Ład?

    Kwota wolna od podatku PIT - 30 tys. zł od 2022 roku

    Kwota wolna od PIT. Nowa kwota wolna od podatku w wysokości 30 tys. zł będzie dotyczyć wszystkich podatników PIT rozliczanych wg skali podatkowej, czyli nie tylko pracowników ale również m.in. przedsiębiorców. Będzie powszechna, nie będzie maleć z rosnącymi dochodami. Wejdzie w życie w styczniu 2022, czyli będzie obowiązywać w rozliczeniu za przyszły rok. Tak doprecyzował Jan Sarnowski, wiceminister finansów, informacje podane podczas prezentacji Polskiego Ładu w dniu 15 maja 2021 r.

    Prezentacja Polskiego Ładu [spot]

    Nowy Polski Ład. W sobotę o godz. 10 rozpocznie się konwencja programowa Prawa i Sprawiedliwości, na której zostanie zaprezentowany Polski Ład, czyli nowy społeczno-gospodarczy program ugrupowania na okres pocovidowy. [Spot zapowiadający Polski Ład]

    Wymiana udziałów lub akcji a podatek dochodowy - interpretacja ogólna

    Wymiana udziałów lub akcji a podatek dochodowy. 7 maja 2021 r. Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej wydał interpretację ogólną w sprawie stosowania przepisów o podatku dochodowym regulujących transakcje wymiany udziałów (akcji). Przyjęta przez Ministra wykładnia uznaje za prawidłową taką interpretację przepisów art. 24 ust. 8a- 8c ustawy PIT oraz art. 12 ust. 4d, 11 i 12 ustawy CIT, która dopuszcza ich stosowanie również w modelu, w którym większość głosów w spółce nabywanej jest uzyskiwana przez spółkę nabywającą w wyniku nabycia udziałów (akcji) w tej spółce od większej liczby udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki w drodze odrębnych transakcji zawartych w okresie 6 miesięcy. Publikujemy pełną treść tej interpretacji.

    Jak chronić dane firmy na pendrive'ach (przenośnych pamięciach USB)?

    Ochrona danych. Po 25 latach od premiery oficjalnej specyfikacji USB 1.0, USB pozostaje kamieniem węgielnym w kategorii interfejsu sprzętu komputerowego – poczynając od serwerów, a kończąc na smartfonach. Przenośne pamięci USB zyskały ogromną popularność dzięki prostocie rozwiązania typu plug-and-play. Ta wygoda wiąże się z pewnym kompromisem, jeśli chodzi o bezpieczeństwo danych. Zabezpieczenia mogą przybrać różne formy: od wykorzystania gotowych do użycia urządzeń szyfrowanych sprzętowo, po bardziej rozbudowane i dopasowane do konkretnej firmy rozwiązania. Jak skutecznie zapewnić ochronę?

    Czy kara umowna wypłacona przez dłużnika solidarnego jest kosztem?

    Kara umowna wypłacona przez dłużnika solidarnego stanowi jego koszt uzyskania przychodu. Przedsiębiorca wygrał w NSA spór z fiskusem w tej sprawie.

    Korekta JPK_V7 bez czynnego żalu

    Korekta JPK_V7. Złożenie korekty Jednolitego Pliku Kontrolnego JPK_V7 nie będzie wymagało przesłania tzw. czynnego żalu. W sprawie interweniował Rzecznik MŚP.