Rok obowiązywania JPK- podsumowanie liczbowe

JPK - podsumowanie pierwszych 12 miesięcy

Do przekazywania plików JPK na żądanie zobowiązane są od 1 lipca 2016 r. duże przedsiębiorstwa, zaś od 1 lipca 2018 r. obowiązkiem tym objęci zostaną także mali, średni i mikroprzedsiębiorcy („MŚP”). Oznacza to, że jesteśmy właśnie w połowie tzw. okresu przejściowego, obowiązującego MŚP, oraz ponad rok od wprowadzenia wspomnianych przepisów. Warto także wskazać, że ustawodawca wprowadził osobny obowiązek comiesięcznego przekazywania plików JPK_VAT – od 1 lipca 2016 r. dla dużych przedsiębiorców, od 1 stycznia 2017 r. dla małych i średnich przedsiębiorców, zaś jako ostatni tym obowiązkiem zostaną objęci mikroprzedsiębiorcy - od 1 stycznia 2018 r.

W związku ze wspomnianą rocznicą obowiązywania przepisów o przekazywaniu na żądanie organów podatkowych danych w formacie plików JPK, pragniemy przedstawić podsumowanie dotychczasowej aktywności fiskusa w tym zakresie. Dane uzyskane przez nas od Ministerstwa Finansów dotyczą ilości przesyłanych plików w ramach postępowań i kontroli podatkowych jak i czynności sprawdzających przeprowadzanych przez organy podatkowe. Informacje dotyczące liczby żądań fiskusa oraz przekazanych w związku z tymi żądaniami plików JPK obejmują okres od dnia wprowadzenia raportowania JPK do 28 lipca 2017 r. Uzyskaliśmy również dane dotyczące liczby plików przesłanych na bramkę Ministerstwa Finansów, dla których odebrano UPO w okresie od 1 lipca 2016 r. do 1 sierpnia 2017 r.

Obecne problemy wynikające ze stosowania struktury JPK_VAT, jak i przeprowadzanych przez organy podatkowe analizach tego pliku zostały omówione w naszym wcześniejszym artykule – dlatego też, poniżej pragniemy zaprezentować omówienie pozostałych czterech struktur JPK, dotyczących dużych przedsiębiorców.

Sprawdź: INFORLEX SUPERPREMIUM

Faktury VAT (JPK_FA)

W zakresie danych dotyczących faktur (plików JPK_FA), całkowita liczba plików przekazanych na bramkę MF (do dnia 1 sierpnia 2017 r.) wyniosła 4323 pliki. Oznacza to, że struktura JPK_FA była najczęściej przekazywaną wśród tych struktur JPK, do których przesyłania przedsiębiorcy nie są zobligowani comiesięcznie.

Plik ten był także najczęściej żądanym przez organy podatkowe plikiem - w sumie były to 222 żądania. Nie w każdym przypadku został jednak dostarczony – podatnicy przekazali go w 193 przypadkach (stan na dzień 28 lipca 2017 r.). Organy podatkowe wystosowały najwięcej żądań w związku z prowadzonymi czynnościami sprawdzającymi – 148 żądań – zaś w ramach prowadzonych postępowań podatkowych fiskus tylko raz zażądał przekazania danych dla faktur w formacie JPK_FA.

Zarówno liczba przeprowadzonych czynności sprawdzających jak i przekazanych plików JPK_FA jednoznacznie wskazują, że to właśnie rozliczenia VAT podczas minionego roku znalazły się w głównym polu zainteresowania fiskusa. Mając na uwadze zapowiedzi dalszych prac Ministerstwa Finansów ukierunkowanych na uszczelnienie systemu VAT, należy spodziewać się umacniania tego trendu.

Liczba żądań oraz przekazanych w związku z nimi plików JPK_FA

Księgi Rachunkowe (JPK_KR)

Podczas minionego roku fiskus 31 razy wystąpił z żądaniem przekazania plików JPK_KR, zaś podatnicy przekazali na serwery Ministerstwa łącznie 2576 plików zawierających dane z ksiąg rachunkowych. W przypadku 7 żądań pliki, o których przekazanie wnosił fiskus, nie zostały mu dostarczone. Warto także zauważyć, że jest to jedyna struktura, której nie zażądano ani razu w ramach prowadzonego postępowania podatkowego.

Stosunkowo niska liczba żądań plików JPK_KR, w porównaniu do struktury JPK_FA, wynika głównie z wprowadzenia obowiązku przekazywania (i zgodnie z wyjaśnieniami Ministerstwa – także gromadzenia) danych w formacie plików JPK_KR od 1 lipca 2016 roku. Mając na uwadze fakt, że rok podatkowy zdecydowanej większości przedsiębiorców pokrywa się z rokiem kalendarzowym – należy oczekiwać wzmożenia kontroli z wykorzystaniem tej struktury dopiero w odniesieniu do danych za 2017 rok.

Liczba żądań oraz przekazanych w związku z nimi plików JPK_KR

Wyciągi Bankowe (JPK_WB)

W odpowiedzi na 13 żądań organów podatkowych o pliki JPK_WB podatnicy przekazali dane tylko w czterech przypadkach. Jednocześnie, łączna liczba plików JPK_WB przekazanych na serwery Ministerstwa wraz z odebranym UPO jest stosunkowo duża w porównaniu do liczby zrealizowanych żądań – od czasu obowiązywania regulacji przekazano 2937 plików JPK_WB.

Warto jednak zaznaczyć, że pomimo dotychczasowej niskiej liczby żądań, Ministerstwo planuje wprowadzić obowiązek cyklicznego (dziennego) przekazywania plików JPK_WB bezpośrednio przez banki prowadzące rachunki przedsiębiorców, o czym poniżej.

Liczba żądań oraz przekazanych w związku z nimi plików JPK_WB

Magazyny (JPK_MAG)

Strukturą, która została zażądana najmniejszą liczbę razy w minionym roku był plik JPK_MAG. Łączna liczba plików przesłanych na serwery Ministerstwa Finansów wyniosła 62 sztuki. Na 9 żądań wystosowanych w ramach kontroli podatkowej nie nadesłano żadnego pliku JPK_MAG, podobnie jak w przypadku jedynego żądania złożonego w ramach czynności sprawdzających. Żądanie przekazania danych w formacie JPK_MAG zostało spełnione przez podatników tylko w jednym przypadku, w ramach trwającego postępowania podatkowego.

Warto jednak pamiętać, że z uwagi na specyfikę struktury JPK_MAG, która ma zastosowanie jedynie w przypadku prowadzenia przez podatnika magazynu własnego, ilość przedsiębiorców objętych obowiązkiem przygotowywania na wezwanie plików JPK_MAG jest w praktyce istotnie niższa od liczby podatników zobowiązanych do przedstawienia na żądanie każdej z pozostałych struktur JPK (omówionych powyżej).

Liczba żądań oraz przekazanych w związku z nimi plików JPK_MAG

Pliki JPK wymagane najczęściej w ramach czynności sprawdzających

Podsumowując działania organów skarbowych w trakcie ostatniego roku można zauważyć, że urzędnicy najczęściej występowali z żądaniem przekazania plików JPK w ramach czynności sprawdzających (168 żądań, z czego w 157 przypadkach przekazano pliki).

Z kolei w ramach kontroli podatkowych fiskus 106 razy żądał od przedsiębiorców przygotowania plików JPK. W przypadku 62 żądań pliki te zostały dostarczone.

W ciągu pierwszego roku obowiązywania przepisów o JPK żądanie przekazania plików w ramach postępowań podatkowych wystosowano jedynie raz dla każdego z plików JPK_FA, JPK_MAG i JPK_WB i w każdym z tych przypadków zostało ono zrealizowane przez podatnika.

Całościowa ilość plików przesłanych na bramkę Ministerstwa Finansów z odebranym UPO do 01.08.2017 r.

Plany na kolejne 12 miesięcy

Wyciągi Bankowe (JPK_WB)

Ministerstwo Finansów przygotowało dwa projekty zmian w Ordynacji podatkowej, które miały na celu gromadzenie danych o transakcjach bankowych zrealizowanych przez przedsiębiorców. Pierwszy z projektów zakładał codzienne przekazywanie plików JPK_WB przez przedsiębiorców, którzy mogli jednak upoważnić bank krajowy (lub krajowy oddział banku zagranicznego) do przekazywania tych danych do Ministerstwa (za pośrednictwem Krajowej Izby Rozliczeniowej). 1 września 2017 r. opublikowano jednak nową wersję projektu, z którego usunięte zostały przepisy dotyczące przekazywania JPK_WB.

Należy jednak zwrócić uwagę, że dzienne przekazywanie wyciągów bankowych reguluje także projekt ustawy o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych (projektowana ustawa wprowadza do przepisów Ordynacji podatkowej mechanizm „STIR” – System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej). Jak wynika z naszych obserwacji, wspominany w ustawie obowiązek przekazywania danych o dziennych transakcjach przedsiębiorców, które mają być raportowane w postaci plików o strukturze logicznej zgodnej z opublikowaną na stronach BIP, będzie najprawdopodobniej realizowany przy użyciu struktury JPK_WB. Informacje, do których przekazywania zobligowane zostaną banki oraz spółdzielcze kasy oszczędnościowo-rozliczeniowe, to między innymi dane o otwieranych i prowadzonych rachunkach, jak i dzienne zestawienia transakcji dotyczących rachunków przedsiębiorców. Będą one zawierać dane o pojedynczych transakcjach pomiędzy przedsiębiorcami, oraz zbiorcze kwoty transakcji (uznań i obciążeń) z osobami fizycznymi niebędącymi przedsiębiorcami do dnia następującego po dokonaniu transakcji, a w zakresie informacji o prowadzonych rachunkach do dnia następującego po otwarciu rachunku lub uzyskania informacji o zmianie lub uzupełnieniu tych informacji.

---

Na podstawie przekazanych w ten sposób danych, jak również danych pozyskanych z odpowiednich rejestrów, przeprowadzana będzie analiza ryzyka, na podstawie której możliwa będzie m.in. 72-godzinna blokada rachunku przedsiębiorcy, gdy zachodzi prawdopodobieństwo wyłudzeń skarbowych. Obowiązek przekazywania dziennych zestawień transakcji będzie obowiązywał także oddziały instytucji kredytowych i oddziały banków zagranicznych.

Nowy plik JPK dla paragonów

Obecnie projektowane jest także rozporządzenie w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, które zakłada, że od 1 stycznia 2018 r. przedsiębiorcy zostaną objęci także obowiązkiem raportowania (bezpośrednio z kas fiskalnych) paragonów fiskalnych z wykorzystaniem nowej struktury JPK dla paragonów. Dane te mają być przekazywane bezpośrednio do dedykowanego repozytorium paragonów - narzędzie to ma pozwolić na pełniejszą kontrolę obrotów firmy w szczególności w zakresie transakcji detalicznych. Projekt ten jest jednak wciąż na etapie opiniowania.

Nowa wersja JPK_VAT

Warto również przypomnieć o niedawno zakończonych konsultacjach dotyczących zmian technicznych oraz rozbudowy struktury dla ewidencji VAT (JPK_VAT). Ministerstwo Finansów 7 lipca 2017 roku ogłosiło rozpoczęcie konsultacji podatkowych w sprawie zmiany struktury JPK_VAT. W ramach prac pojawił się miedzy innymi postulat całkowitego zastąpienia deklaracji VAT i zastąpienia ich przez pliki JPK_VAT. Postulat ten jest o tyle interesujący, że już od 1 stycznia 2018 roku każdy podatnik prowadzący rejestr VAT będzie zobligowany do prowadzenia go w sposób elektroniczny, co jest równoznaczne z obowiązkiem comiesięcznego przekazywania plików JPK_VAT. Ponadto, przedstawiciele Ministerstwa Finansów wskazują, że struktura JPK_VAT będzie podlegać dalszym modyfikacjom. Mając jednak na uwadze wspomniane objęcie niemal wszystkich podatników VAT obowiązkiem raportowania JPK_VAT od stycznia 2018 r., ewentualne zmiany w plikach JPK zostaną najprawdopodobniej wprowadzone dopiero od początku 2019 roku.

Przyszłość JPK

Jak wynika z danych udostępnionych przez Ministerstwo Finansów, żądanie przygotowania plików JPK w ramach przeprowadzanych kontroli oraz postępowań podatkowych nie jest jeszcze narzędziem w pełni wykorzystywanym przez fiskusa do przeciwdziałania luce podatkowej. Jednak nie powinno to prowadzić do błędnego wniosku, że taki stan się utrzyma – wraz z dalszym rozwojem narzędzi analitycznych po stronie Ministerstwa, należy się bowiem spodziewać w niedalekiej przyszłości istotnego zwiększenia skali kontroli i czynności sprawdzających z wykorzystaniem plików JPK.

Tezę tę wzmacniają także bieżące prace nad rozwojem obecnych struktur JPK jak i planowane wprowadzenie nowej struktury dla Paragonów. Tym samym, tempo wzrostu digitalizacji rozliczeń podatkowych oraz automatyzacji przekazywania fiskusowi informacji zostanie zapewne utrzymane. 

Kontakt

Ernest Frankowski, Partner w dziale Doradztwa Podatkowego

efrankowski@deloittece.com

tel. +48 (22) 3483282

Tomasz Stankiewicz, Starszy Menedżer w dziale Doradztwa Podatkowego

tstankiewicz@deloitteCE.com

tel. +48 (22) 3483304

Źródło: taxCube news 10/2017, Deloitte