| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > Urząd Skarbowy > Kontrola podatkowa > Kontrola podatkowa i skarbowa – prawa i obowiązki kontrolowanych oraz kontrolujących

Kontrola podatkowa i skarbowa – prawa i obowiązki kontrolowanych oraz kontrolujących

Prawa i obowiązki kontrolowanych podatników i kontrolujących urzędników są co do zasady takie same zarówno podczas kontroli podatkowej prowadzonej przez urzędy skarbowe, jak też w postępowaniu kontrolnym przeprowadzanym przez urzędy kontroli skarbowej.

Uprawnienia kontrolującego

W zakresie wynikającym z upoważnienia kontrolujący upoważniony jest w szczególności do:

Wszczęcia z urzędu ustawowo nazwanej kontroli podatkowej, co do zasady przez doręczenie kontrolowanemu upoważnienia do jej przeprowadzenia oraz okazanie legitymacji służbowej

282 i 284 OP

Wstępu na grunt oraz do budynków, lokali lub innych pomieszczeń kontrolowanego

286 § 1 pkt 1 OP

Wstępu do lokali mieszkalnych, w przypadku gdy jest tam powadzona działalność gospodarcza

286 § 1 pkt 2 OP

Żądania okazania majątku podlegającego kontroli oraz do dokonania jego oględzin

286 § 1 pkt 3 OP

Żądania udostępniania akt, ksiąg i wszelkiego rodzaju dokumentów związanych z przedmiotem kontroli oraz do sporządzania z nich odpisów, kopii, wyciągów, notatek, wydruków

i udokumentowanego pobierania danych w formie elektronicznej

286 § 1 pkt 4 OP

Zbierania innych niezbędnych materiałów w zakresie objętym kontrolą

286 § 1 pkt 5 OP

Zabezpieczania zebranych dowodów

286 § 1 pkt 6 OP

Legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości, jeżeli jest to niezbędne dla potrzeb kontroli

286 § 1 pkt 7 OP

Żądania przeprowadzenia spisu z natury

286 § 1 pkt 8 OP

Przesłuchiwania świadków, kontrolowanego oraz osób upoważnionych do jego reprezentowania czy prowadzenia jego spraw, a także pracowników i współdziałających z kontrolowanym

286 § 1 pkt 9 OP

Zasięgania opinii biegłych

286 § 1 pkt 10 OP

Zażądania wydania na czas trwania kontroli innych przedmiotów i dokumentów niezbędnych dla kontroli; dotyczy to zwłaszcza próbek towarów oraz akt, ksiąg i dokumentów, związanych

z przedmiotem kontroli

286 § 2 OP

Przeglądania akt postępowania przygotowawczego i sądowego, akt spraw sądowych, a także dokumentów zawierających tajemnicę państwową, służbową lub zawodową; może również sporządzać z nich odpisy i notatki, z zachowaniem odpowiednich przepisów dotyczących tajemnicy państwowej oraz urzędowania sądów

286 § 3 OP

Wezwania w razie uzasadnionej potrzeby, na pomoc organu policji, straży granicznej lub straży miejskiej (gminnej), jeżeli trafi na opór uniemożliwiający lub utrudniający przeprowadzenie czynności kontrolnych, albo zwrócenia się o ich asystę, gdy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że na taki opór natrafi.

286a § 1 OP

Jak przygotować się do kontroli podatkowych i postępowań kontrolnych? – webinarium 10 marca o godzinie 10:00

Obowiązki kontrolującego

Do podstawowych obowiązków kontrolującego, którym odpowiadają stosowne uprawnienia kontrolowanego należą w szczególności

Okazanie kontrolowanemu upoważnienia do kontroli oraz legitymacji służbowej (tylko wyjątkowo kontrola może być wszczęta bez upoważnienia)

284 § 1 OP

Dokonywanie czynności kontrolnych w obecności kontrolowanego, reprezentanta kontrolowanego lub pełnomocnika

285 § 1 OP

Sporządzenie odpowiedniego protokołu kontroli

290 OP

Doręczenie protokołu kontrolowanemu

290 § 6 OP

Informowanie kontrolowanego o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych lub oględzin

289 § 1 OP

Rozpatrzenie wyjaśnień i zastrzeżeń kontrolowanego w terminie 14 dni od dnia ich doręczenia

291 OP

Pouczenie kontrolowanego o przysługujących mu prawach i ciążących na nim obowiązkach

283 § 2 OP

Dokonywanie odpowiednich wpisów w książce kontroli, prowadzonej przez przedsiębiorcę (art. 81 ust. 2 oraz art. 83 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) – w przypadku kontroli podatkowej.

Monitor Księgowego – prenumerata

Uprawnienia kontrolowanego

Najważniejszym uprawnieniem kontrolowanego jest jego prawo do czynnego udziału w przeprowadzanej kontroli. Ma on w szczególności

Prawo żądania od kontrolującego okazania upoważnienia do przeprowadzenia kontroli i legitymacji służbowej

284 § 1 OP

Prawo udziału w czynności przesłuchania świadka, dokonywania oględzin i dowodu z biegłego

289 § 1 OP

Prawo do składania wyjaśnień z własnej inicjatywy i wnoszenia dowodów

188 OP

Prawo do przeglądania akt, sporządzania ich odpisów, kopii i notatek

178 OP

Prawo do żądania wyłączenia pracownika organu kontroli z postępowania kontrolnego (warunki określa art. 130 OP)

130 OP

Prawo do złożenia wyjaśnień i zastrzeżeń do protokołu kontroli

291 OP

Odsetki 2016 – rewolucyjne zmiany

Obowiązki kontrolowanego

Kontrolowany (lub odpowiednia osoba upoważniona) obowiązany jest umożliwić dokonanie czynności kontrolnych. Przede wszystkim obowiązany jest do:

Udzielania wszelkich wyjaśnień dotyczących przedmiotu kontroli

287 § 3 OP

Dostarczania żądanych dokumentów

287 § 3 OP

Zawiadomienia o każdej zmianie adresu, w tym adresu elektronicznego

146 OP

Umożliwienia (nieodpłatnie) utrwalania informacji (czyli filmowania, fotografowania oraz utrwalania na innych nośnikach), jeżeli takie utrwalenie może stanowić dowód lub przyczynić się do utrwalenia dowodu

287 § 1 OP

Przedstawienia (nieodpłatnie i na żądanie kontrolującego) tłumaczenia na język polski sporządzonej w języku obcym dokumentacji dotyczącej spraw będących przedmiotem kontroli

287 § 1 OP

Przekazania, za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub na informatycznym nośniku danych wyciągu z ksiąg podatkowych oraz dowodów księgowych, jeżeli kontrolowany prowadzi księgi podatkowe przy użyciu programów komputerowych

287 § 1 OP

Zapewnienia kontrolującemu warunków do pracy, w tym w miarę możliwości samodzielnego pomieszczenia i miejsca do przechowywania dokumentów

287 § 3 OP

Wydania (na żądanie kontrolującego) akt, ksiąg i dokumentów na czas trwania kontroli,

w przypadku gdy kontrolowany nie może wywiązać się z obowiązku, o którym mowa w punkcie powyżej

286 § 2 pkt 2 OP

Złożenia oświadczenia o stanie majątkowym na określony dzień (art. 285a, jeżeli kontrolowany jest osobą fizyczną)

285a OP

Wskazania pełnomocnika na wypadek jego nieobecności w trakcie kontroli

284 § 1 OP

Prowadzenia i przechowywania w swojej siedzibie książki kontroli (art. 81 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) – w przypadku kontroli podatkowej

81 usdg

Dokonywania wpisów do książki kontroli informujących o wykonaniu (bądź uchyleniu) zaleceń pokontrolnych (art. 81 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) – w przypadku kontroli podatkowej

81 ust. 3 usdg

Pełnomocnik/ reprezentant kontrolowanego

Zasadą jest wykonywanie czynności kontrolnych w obecności kontrolowanego, reprezentanta kontrolowanego lub jego pełnomocnika.

Gdy kontrolowanym jest osoba fizyczna:

- zgodnie z art. 284 § 1 Ordynacji podatkowej kontrolowany obowiązany jest ustanowić pełnomocnika na wypadek swojej nieobecności w czasie kontroli, jeżeli nie ustanowił pełnomocnika ogólnego lub szczególnego.

Gdy kontrolowanym jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej:

- W trakcie kontroli reprezentować go mogą członkowi zarządu, wspólnicy albo inne osoby upoważnione do reprezentowania lub prowadzenia jego spraw (reprezentant kontrolowanego).

- Spółka może wyznaczyć także pełnomocnika ogólnego lub szczególnego.

W razie nieobecności kontrolowanego, reprezentanta kontrolowanego lub pełnomocnika, kontrolujący wzywa do stawienia się w siedzibie organu podatkowego następnego dnia po upływie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

W przypadku niestawienia się w terminie, kontrolę uznaje się za wszczętą w dniu upływu tego terminu a upoważnienie doręcza się niezwłocznie, gdy ta osoba stawi się w miejscu prowadzenia kontroli.

Podmiot kontrolowany może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jego osobistego działania.

Pełnomocnictwo może być ogólne, szczególne albo do doręczeń.

Pełnomocnictwa muszą być składane na formularzach określonych w Rozporządzeniu MF z 28.12.2015 w sprawie wzorów pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw.

Pełnomocnictwa podatkowe 2016 - ogólne, szczególne i do doręczeń

Pełnomocnikiem może być (zgodnie z art. 138b Ordynacji podatkowej) osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Natomiast do zawodowego wykonywania czynności przed organami uprawnieni są doradcy podatkowi, radcowie prawni, adwokaci oraz biegli rewidenci.

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY, RELACJE, WYDARZENIA

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

Jednolity Plik Kontrolny

Eksperci portalu infor.pl

Mirosław Siwiński

Radca Prawny nr wpisu WA-9949 Doradca Podatkowy nr wpisu 09923

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od ksiegowosc.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK