Kategorie

Największe pułapki dla firm w postępowaniu karno-skarbowym

Enodo Advisors
Doradztwo podatkowe dla efektywnego i bezpiecznego biznesu
Postępowanie karnoskarbowe wobec podatnika działającego zgodnie z interpretacją podatkową
W ostatnim czasie wiele mówi się o zaostrzaniu kar dla podatników za przestępstwa i wykroczenia skarbowe. Zapowiedzi te wydają się o tyle niepokojące, że nawet najwyższa staranność w prowadzeniu spraw podatkowych, postępowanie zgodnie z uzyskaną interpretacją podatkową i podejmowanie wszelkich działań, by wyeliminować ryzyko naruszenia przepisów może nie być wystarczająca – aby nie zetknąć się z finansowymi organami ścigania. Przedstawiciele podatnika, mimo to, mogą być na wiele lat uwikłani w postępowanie karnoskarbowe udowadniając, że żaden z nich nie jest wielbłądem.

Postępowanie karnoskarbowe wobec podatnika działającego zgodnie z interpretacją podatkową

Sprawa, o której piszemy w tym artykule pokazuje pełny obraz sposobu funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w zakresie przestępstw na tle podatkowym. Ani prokuratura, ani sądy karne nie zostały należycie przygotowane do prowadzenia tego typu spraw. Prowadzone postępowanie jest przykładem marnowania sił oraz zasobów państwa (sądu i prokuratury) oraz czasu i pieniędzy oskarżonych, którzy do dzisiaj muszą udowadniać, że nie są wielbłądami.

Oto opis sprawy przedsiębiorcy działającego w branży logistycznej, które w ogóle nie powinno być się toczyć, a trwa już kilkanaście lat.

Niezawinione straty: koszt, czy nie koszt?

Reklama

Podmioty działające w branży w logistycznej ponoszą koszty związane ze stratami i uszkodzeniami towarów powstałymi w toku operacji logistycznych. Nie jest możliwe, aby w tego rodzaju działalności uniknąć takich zdarzeń oraz powstałych z tego tytułu kosztów. Wprowadzenie nawet najlepszych procedur, które będą najstaranniej przestrzegane nie wyeliminuje całkowicie strat spowodowanych uszkodzeniem towaru w transporcie czy na magazynie, jak również spowodowanych wypadkami losowymi lub po prostu błędem ludzkim. Ze względu na konkurencję panującą w branży, większość operatorów logistycznych przyjmuje na siebie pełną odpowiedzialność za wystąpienie tego rodzaju strat wobec swoich klientów – ze stratami niezawinionymi przez operatora logistycznego włącznie.

Jeden z przedsiębiorców działających w tej branży postanowił w roku 2007 upewnić się, że może tego rodzaju koszty traktować jako koszty działalności gospodarczej w podatku dochodowym. W tym celu wystąpił o opinię do doradcy podatkowego, który potwierdził, że wydatki związane z niezawinionymi przez operatora logistycznego stratami mogą stanowić koszty uzyskania przychodu.

Doradca, ze względu na powtarzalność i stały charakter zagadnienia, rekomendował przy tym o wystąpienie z wnioskiem o wydanie interpretacji prawa podatkowego, która miałaby potwierdzić prawidłowość takiego podejścia. Tak też postąpił zarząd operatora logistycznego i przed złożeniem deklaracji CIT za rok 2007 wystąpił z wnioskiem o interpretację. Składając deklarację, przedsiębiorca ujął w kosztach podatkowych kwoty wypłacone w przypadku niezawinionych strat, a wydatki związane ze stratami zawinionymi ujął w kosztach niepodatkowych. Pozytywna dla przedsiębiorcy interpretacja potwierdzająca prawidłowość zastosowanego przez niego podejścia została mu doręczona już po złożeniu zeznania za rok 2007. Z treści interpretacji wynikało, że wydatki związane ze stratami niezawinionymi mogą być ujęte w kosztach podatkowych.

Kontrola UKS i postępowanie sądowo administracyjne

W 2011 roku urząd kontroli skarbowej wszczął kontrolę skarbową, w wyniku której doszedł do wniosku, że wydatki przedsiębiorcy nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodu ponieważ zostały poniesione w związku ze stratami zawinionymi. W wyniku postępowania sądowo administracyjnego udało się uchylić decyzje obu instancji, ale po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego organ wydał identyczną w konkluzjach decyzję. Spółka ponownie zdecydowała się na wniesienie skargi do WSA, a po negatywnym dla niej rozstrzygnięciu wydanym przez ten sąd na złożenie skargi kasacyjnej.

Wszczęcie postępowania karnoskarbowego

Tymczasem, jeszcze przed wydaniem drugiego rozstrzygnięcia przez WSA, pod koniec roku 2014, a więc na kilka tygodni przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok 2007 (w trakcie kiedy sprawa była rozpoznawana przez sąd nastąpiło zawieszenie biegu terminu), organy podatkowe wszczęły w tej sprawie postępowanie karne skarbowe. Ponieważ postępowanie toczyło się w sprawie, a nie wobec konkretnych osób, spółka nie miała wglądu w akta toczącego się postępowania i nie była w stanie ustalić czy, a jeśli tak, jakie działania podjął w sprawie organ ścigania.

Instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego

Pod koniec roku 2018, jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy przez NSA, prezesowi zarządu spółki, dyrektorowi finansowemu oraz jednemu z prokurentów, który podpisał się pod zeznaniem CIT-8 za rok 2007 postawiono zarzuty dotyczące rzekomego oszustwa podatkowego.

Nie trudno zauważyć, że zarzuty zostały postawione w ostatnim momencie kiedy było to możliwe, ponieważ z dniem 31 grudnia 2018 ustawała karalność czynów dokonanych w 2008 r.

Skoro sprawa toczyła się już przeciwko konkretnym osobom, możliwe stało się uzyskanie wglądu do akt sprawy karnej skarbowej. Z ich analizy wynikało, że pierwszą czynnością po wszczęciu postępowania w roku 2014 było postanowienie o postawieniu zarzutów w roku 2018, a więc przez 4 lata toczącego się postępowania, organ podatkowy jako organ ścigania nie przeprowadził żadnej czynności procesowej. Nie ma więc żadnych wątpliwości co do przyczyn wszczęcia postępowania karnego skarbowego w roku 2014 – organ podatkowy wszczął to postępowanie wyłącznie po to, by nie dopuścić do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Trudno o bardziej spektakularny dowód na nadużycie prawa przez organ podatkowy.

Zabezpieczenie na majątkach prywatnych zarządu

Reklama

Wiosną 2019 r. prokurator skierował do sądu akt oskarżenia przeciwko wszystkim trzem osobom, którym postawiono zarzuty. Jednocześnie, dokonał zabezpieczenia majątkowego zapłaty podatku wynikającego z decyzji organu drugiej instancji na majątkach prywatnych wszystkich trzech oskarżonych poprzez wpisanie hipotek przymusowych na należących do nich nieruchomościach.

Niestety, uwadze prokuratora umknął fakt, że podatek wynikający z decyzji został uiszczony kilka lat wcześniej, a w aktach sprawy znajdują się nie tylko potwierdzenia zapłaty, ale również wydane już po zapłacie zaświadczenia o niezaleganiu wydane na wniosek spółki. Wspólnie z klientami, zdecydowaliśmy się więc zaskarżyć postanowienia o zabezpieczeniu przedstawiając sądowi wszystkie okoliczności z tym związane, jak również przedkładając ponownie dowody znajdujące się już w aktach sprawy. Wynikało z nich niezbicie (tj. zarówno z potwierdzeń zapłaty, jak i uzyskanego zaświadczenia o niezaleganiu), że zabezpieczone zobowiązanie podatkowe wygasło na skutek zapłaty, a więc nie było czego zabezpieczać na majątkach prywatnych członków zarządu.

Ku naszemu zdziwieniu sąd pierwszej instancji nie podzielił naszej argumentacji. W sprawie jednego z oskarżonych możliwe było wniesienie zażalenia do sądu drugiej instancji. Dopiero sąd drugiej instancji przyjął nasze racje oraz zauważył, że nie ma jakichkolwiek podstaw do dalszego utrzymania zabezpieczenia. Niestety, wobec opieszałości sądu I instancji doprowadzenie do wykreślenia hipotek przymusowych z ksiąg wieczystych zajęło łącznie kilkanaście miesięcy, mimo że ich ustanowienie było całkowicie bezpodstawne.

Kuriozalny akt oskarżenia

O sposobie działania prokuratury nie świadczy dobrze również treść aktu oskarżenia. Jeden z elementów opisu czynu zarzucanego oskarżonym obejmuje bowiem pozycję, która została zgodnie z przepisami ustawy o kontroli skarbowej skutecznie skorygowana przez spółkę. Skuteczność korekty deklaracji CIT-8 była akceptowana przez organy podatkowe, bowiem okoliczność ta była powoływana w decyzjach organów I i II instancji (jako dokonana zgodnie z przepisami) oraz została przywołana w uzasadnieniu aktu oskarżenia. Tym, czego zabrakło, to powiązanie istoty korekty deklaracji oraz jej mocy ochronnej, jaką w określonych sytuacjach posiada, z możliwością postawienia skutecznego zarzutu karnego.  

W toku postępowania sądowego, prokurator powołał na świadków wszystkich świadków z postępowania podatkowego przesłuchiwanych przez organ podatkowy, nawet jeśli nie uczestniczyli w procesie podejmowania decyzji o ujęciu w kosztach przedmiotowych wydatków i nie mieli o tym pojęcia – np. pracowników magazynowych. Pomimo zakazu dowodowego prokurator próbował uczynić również użytek z zeznań złożonych w sprawie podatkowej przez Prezesa Zarządu, który w sprawie karnej skarbowej zasiadał na ławie oskarżonych.

Przestępstwa skarbowe, z nielicznymi wyjątkami nie mającymi znaczenia w tej historii, mogą być popełnione wyłącznie z winy umyślnej. Niestety, ani w akcie oskarżenia, ani w toku całego procesu przeprowadzonego przez sądem, ze strony prokuratury nie pojawił się ani jeden argument przemawiający za umyślnością oskarżonych. Z zeznań wszystkich świadków przesłuchanych w sprawie wynikało coś wręcz przeciwnego – że spółka zrobiła wszystko co mogła by upewnić się, że podjęta przez nią decyzja o sposobie ujęcia wydatków z tytułu strat niezawionych w kosztach podatkowych była prawidłowa.

(Gorzkie) podsumowanie

Mimo, że spółka postąpiła zgodnie z otrzymaną interpretacją prawa podatkowego, zgodnie z opinią doradcy podatkowego, a więc pomimo tego, że osoby decyzyjne podjęły szereg działań by wyeliminować ryzyko pomyłki, tylko ze względu na spór co do prawa (to jest rozumienia pojęcia strat zawinionych i niezawinionych), postępowanie karne, o czyn który może być popełniony wyłącznie umyślnie, wciąż jest prowadzone.

Cały przebieg sprawy pokazuje jednoznacznie, że takie postępowanie w ogóle nie powinno się toczyć, a jego prowadzenie jest tylko marnowaniem sił oraz zasobów państwa – i sądu i prokuratury – oraz marnowaniem czasu i pieniędzy oskarżonych, którzy dzisiaj muszą udowadniać, że nie są wielbłądami. Z drugiej strony, cała sytuacja przedstawia  pełny obraz wymiaru sprawiedliwości w zakresie dotyczącym przestępstw na tle podatkowym, bowiem ani prokuratura, ani sądy karne, nie zostały należycie przygotowane do prowadzenia tego typu spraw. Ani działań prokuratury, ani dotychczasowych rozstrzygnięć sądu pierwszej instancji dotyczących ustanowionych zabezpieczeń majątkowych, nie da się bowiem w inny sposób wytłumaczyć – jak brakiem kompetencji merytorycznej w zakresie prawa podatkowego. W takiej sytuacji sito wymiaru sprawiedliwości może nie przepuścić przez swoje tryby osoby niewinnej, która w  tej sytuacji, może stać się ofiarą systemu.

A kary przewidziane i za przestępstwa i za wykroczenia skarbowe, w ostatnich latach rosną i rosną...

Hubert Cichoń, radca prawny, partner w ENODO Advisors

Opisywana w tym artykule sprawa stała się przyczynkiem do zorganizowania bezpłatnego webinarium "Postępowanie karnoskarbowe – czy można go uniknąć?" na które serdecznie zapraszamy.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    15 cze 2021
    Zakres dat:

    Profil zaufany - zmiany od 17 czerwca 2021 r.

    Profil zaufany. Od 17 czerwca 2021 r. w trakcie wideospotkania z urzędnikiem będzie można założyć tradycyjny, a nie tymczasowy profil zaufany (PZ) - poinformowała Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. Ponadto od 17 czerwca wydane wcześniej tymczasowe PZ staną się "tradycyjnymi" profilami zaufanymi, ważnymi przez 3 lata (tymczasowy profil był ważny tylko 3 miesiące).

    Fundacja rodzinna z ulgą repolonizacyjną

    Fundacje rodzinne. Propozycje zawarte w projekcie ustawy o fundacji rodzinnej zostały uzupełnione; ich skutkiem ma być niższe niż w oryginalnym projekcie opodatkowanie fundacji rodzinnych. Planowane jest m.in. wprowadzenie ulgi repolonizacyjnej, skierowanej do osób które chciałyby przenieść kapitał gromadzony w zagranicznych fundacjach czy trustach do polskiej fundacji rodzinnej.

    Wpłaty do PPK - kiedy pobrać zaliczkę na PIT?

    Wpłaty do PPK finansowane przez pracodawcę stanowią przychód pracownika oszczędzającego w PPK (art. 12 ust. 1 ustawy o PIT). Oznacza to, że pracodawca powinien naliczyć i pobrać od tych wpłat zaliczkę na PIT zgodnie z obowiązującą danego pracownika skalą podatkową (17% lub 32%).

    Składka na ubezpieczenie zdrowotne a PIT w 2022 roku – jak być powinno

    Składka na ubezpieczenie zdrowotne a PIT. Jak rozwiązać problem składki na ubezpieczenie zdrowotne w nowym systemie opodatkowania dochodów osób fizycznych (PIT), który ma obowiązywać od 2022 roku? Profesor Witold Modzelewski proponuje, by – przy spełnieniu dwóch innych warunków - kwota składki była dla wszystkich podatników kosztem uzyskania przychodów lub była wyłączona z podstawy opodatkowania.

    Opłata reprograficzna a komputery przenośne i stacjonarne

    Opłata reprograficzna nie powinna dotyczyć komputerów przenośnych i stacjonarnych, natomiast w przypadku pozostałych urządzeń i nośników powinna być znacznie obniżona - uważa Konfederacja Lewiatan.

    Polski Ład: Investor Desk, Interpretacja 590, PGK VAT i inne udogodnienia dla inwestorów

    Polski Ład: Investor Desk, Interpretacja 590, PGK VAT i inne udogodnienia dla inwestorów. Ministerstwo Finansów informuje, że w ramach Polskiego Ładu zostaną wdrożone nowe rozwiązania prawne i organizacyjne mające na celu przyciąganie do Polski strategicznych inwestorów. Już w 2022 roku kompleksowa i szybka obsługa inwestorów ma stać się (wg zamierzeń MF i Rządu) wizytówką naszego kraju. Uruchomiony zostanie tzw. Investor Desk i Interpretacja 590. Będą też korzystne rozwiązania podatkowe dla holdingów (w tym PGK VAT) i zachęta do inwestycji dla instytucji finansowych.

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów”

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów” - to nowy standard rachunkowości, którego projekt został właśnie skierowany do dyskusji publicznej. Termin zgłaszania uwag do projektu upływa 8 sierpnia 2021 r. Co zawiera nowy KSR?

    SLIM VAT 2. Korekta deklaracji importowej

    SLIM VAT 2 zawiera rozwiązanie, które umożliwi podatnikowi rozliczającemu podatek z tytułu importu towarów bezpośrednio w deklaracji podatkowej dokonania korekty deklaracji, w sytuacji gdyby w pierwotnej deklaracji nie rozliczył w prawidłowej wysokości podatku.

    Kolejne deklaracje akcyzowe z podpisem elektronicznym

    Deklaracje akcyzowe z podpisem elektronicznym. Ministerstwo Finansów planuje poszerzenie listy deklaracji podatkowych, które mogą być podpisywane elektronicznie o deklaracje akcyzowe AKC-UAKZ i AKC-KZ. Ponadto możliwe będzie opatrywanie podpisem zaufanym albo podpisem osobistym - deklaracji uproszczonej w sprawie podatku akcyzowego od samochodów osobowych (AKC-US) oraz podań w sprawach dotyczących podatku akcyzowego − przesyłanych przez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych.

    Nadużywanie prawa przez organy podatkowe będzie utrudnione

    Postępowanie podatkowe. Fiskus decydując się na bezpodstawne wszczęcie postępowania podatkowego naraża się na ryzyko uchylenia decyzji administracyjnej i utratę kompetencji do zmiany rozliczenia podatkowego podatnika.

    Spłata zaległości podatkowej przez członka zarządu

    Zobowiązania podatkowe spółki. Organ podatkowy dochodził od członka zarządu spółki spłaty zobowiązań podatkowych, które już nie istniały.

    MF zaprasza na XII Forum Cen Transferowych – 24 czerwca 2021 r.

    Ministerstwo Finansów informuje, że XII edycja Forum Cen Transferowych (FCT) odbędzie się online 24 czerwca 2021 r. Zgłoszenie udziału można przesłać do 18 czerwca 2021 r. (piątek).

    Crowdfunding (finansowanie społecznościowe) - nowe przepisy od listopada 2021 r.

    Crowdfunding - nowe przepisy od listopada 2021 r. Trwają prace nad przepisami (ustawa o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych), które uregulują rynek finansowania społecznościowego. Platformy, które się tym zajmują, zgodnie z proponowaną ustawą będą działać zgodnie z licencją i podlegać nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego. Zwiększy się jednak kwota – z 1 mln do 5 mln euro – którą będą mogły pozyskać w ramach crowdfundingu. Podwyższony limit zacznie obowiązywać od listopada 2023 roku. – W krótkim terminie nowe przepisy zapewnią w miarę bezpieczne funkcjonowanie rynku, w długiej perspektywie mogą umożliwić rozwój platform, również za granicą – ocenia Artur Granicki, prezes Navigator Crowd.

    Polskie Ład. Wyższe dopłaty do paliwa rolniczego od 2022 r.

    Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze od 2022 r. W ramach programu Polski Ład ma nastąpić podniesienie stawki dopłaty do 110 zł na hektar. Wypłata dopłat według podwyższonej stawki ma nastąpić w I połowie 2022 r.

    Polski Ład - wsparcie dla rolnictwa

    Polski Ład - rolnictwo. 12 czerwca 2021 r. premier Mateusz Morawiecki podczas debaty dot. Polskiego Ładu dla rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich w Instytucie Zootechniki w Balicach koło Krakowa, przedstawił szereg pozytywnych zmian jakie czekają rolników. Ważniejsze zmiany, to: wyższe dopłaty do paliwa dla rolników, uwolnienie rolniczego handlu detalicznego, ustawa o rodzinnych gospodarstwach rolnych, kodeks rolny, E-okienko dla rolnika, cyfrowy system pozwalający na identyfikowanie żywności „od pola do stołu”, centralny system informatyczny zasobu państwowej ziemi.

    Podwyżki stawek podatkowych i podatki korporacyjne

    Podwyżki podatków. Poza klasyczną podwyżką stawek podatkowych, kraje decydują się na dodatkowe podatki korporacyjne - stwierdza w analizie Polski Instytut Ekonomiczny. Zwraca uwagę, że największym zmianom podlegają w ostatnim roku obciążenia środowiskowe.

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Usługi gastronomiczne na kasie fiskalnej online - interpretacje

    Kasy fiskalne online w branży gastronomicznej pojawiły się od 1 stycznia 2021 r. Obowiązek wymiany starych kas na nowe objął bowiem usługi związane z wyżywieniem świadczone przez stacjonarne placówki gastronomiczne. Pojawiło się jednak szereg wątpliwości interpretacyjnych związanych z nowym obowiązkiem. Oto niektóre z nich.

    Polski Ład. Ile będą kosztowały zmiany podatkowe?

    Polskie Ład. Najważniejsze zmiany jeśli chodzi o kwestie ubytku PIT to jest ok. 22 mld zł dla całego sektora, dodatkowo przewidujemy ok. 4-4,5 mld zł kosztów z tego pakietu ulg dla małych i średnich przedsiębiorstw - powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski.

    Przeniesienie firmy za granicę a podatek w Polsce

    Przeniesienie działalności gospodarczej za granicę. Zapowiadane zmiany w ramach Polskiego Ładu, rosnące koszty prowadzenia firmy, niejasne przepisy i nadmierna biurokracja – to czynniki, przez które wielu przedsiębiorców rozważa przeniesienie działalność za granicę. Jednak samo zarejestrowanie firmy w innym kraju (nawet w UE) nie zwalnia automatycznie z płacenia podatków i składek ubezpieczeniowych w Polsce.

    Kiedy osoba fizyczna ma rezydencję podatkową w Polsce?

    Polska rezydencja podatkowa. Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe z 29 kwietnia 2021 r. dotyczące zasad ustalania rezydencji podatkowej oraz zakresu obowiązku osoby fizycznej w Polsce. Zdaniem ekspertów PwC te objaśnienia mogą być postrzegane jako zapowiedź szczególnego zainteresowania władz podatkowych rezydencją osób fizycznych, które utraciły lub utracą rezydencję podatkową w Polsce.

    Czy opodatkowanie firm w Czechach jest niższe?

    Opodatkowanie działalności gospodarczej w Czechach nie jest znacząco korzystniejsze niż w Polsce - stwierdza Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy zwracają uwagę, że zależy ono m.in. od branży, w której działa firma, poziomu przychodów oraz relacji między przychodami a kosztami.

    Kto musi mieć kasę fiskalną online od 1 lipca 2021 r.?

    Kasy fiskalne online. Od 1 lipca 2021 r. kolejna grupa podatników zobowiązana jest do obowiązkowego ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych online. Których podatników dotyczy ten obowiązek?

    Obowiązek podatkowy drugiego stopnia w akcyzie

    Podmiotowość podatników akcyzy z tytułu obowiązku podatkowego drugiego stopnia jest przedmiotem daleko idących kontrowersji, zresztą z wielu powodów – pisze profesor Witold Modzelewski.