| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > Urząd Skarbowy > Kontrola skarbowa > Skuteczność działań organów kontroli skarbowej

Skuteczność działań organów kontroli skarbowej

Najwyższa Izba Kontroli sprawdziła działania aparatu skarbowego i ministra finansów mające na celu zwalczanie szarej strefy. Według NIK nie udało się uzyskać wyraźnej poprawy relacji wpływów budżetowych i zatrzymanych nienależnych zwrotów VAT, choć minister finansów zainicjował stosowne regulacje prawne.

NIK podkreśliła, że w latach 2012–2015 pogorszyła się skuteczność poboru podatków. Kluczowym problemem pozostawała niewystarczająca skuteczność organów kontroli skarbowej oraz organów Służby Celnej w ograniczaniu niekorzystnych zjawisk w gromadzeniu dochodów podatkowych.

Dlatego też celem ostatniej kontroli NIK była ocena rzetelności i skuteczności tych działań organów kontroli skarbowej oraz Służby Celnej, które mają ograniczyć szarą strefę w gospodarce. Przeprowadzona została w Ministerstwie Finansów, czterech urzędach kontroli skarbowej, czterech izbach celnych oraz czterech urzędach celnych. Kontrola obejmowała okres od 1 stycznia 2015 r. do 30 czerwca 2016 r.

Ustalenia kontroli

W ocenie NIK minister finansów rzetelnie monitorował skuteczność obowiązujących rozwiązań prawnych i organizacyjnych, zlecał wykonywanie kontroli w priorytetowych obszarach ryzyka oraz analizował wyniki działań organów kontroli skarbowej i organów Służby Celnej.

Jak stwierdziła NIK, najwięcej zjawisk szarej strefy występuje obecnie w obszarach wyrobów energetycznych (w tym paliw), wyrobów tytoniowych i alkoholu etylowego (w tym alkoholu całkowicie skażonego), gier hazardowych (także urządzanych za pośrednictwem Internetu), obrotu elektroniką i metalami szlachetnymi, a także robót budowlanych. NIK pozytywnie oceniła działania Służby Celnej polegające na ograniczaniu szarej strefy w obszarze wyrobów tytoniowych oraz nielegalnego urządzania gier na automatach.

Ustaliła też, że przy mniejszej liczbie przeprowadzonych kontroli organy kontroli skarbowej ujawniły nieprawidłowości na wyższe kwoty. Urzędy kontroli skarbowej przeprowadziły w 2014 r. 6426 kontroli rozliczeń podatkowych (prawie 80 proc. zakończonych zostało decyzją lub korektą deklaracji przez podatnika), w 2015 r. prawie 6000 kontroli (82 proc. zakończonych wydaniem decyzji lub złożeniem korekty deklaracji), a w I półroczu 2016 r. wykonano 2651 kontroli (83 proc. zakończonych zostało decyzją lub korektą deklaracji).

Znacznemu obniżeniu uległy natomiast kwoty nieprawidłowości ustalone w kontrolach podatkowych prowadzonych przez celników.

Ponadto rosną z roku na rok kwoty ustaleń w podatkach wymierzone w decyzjach pokontrolnych i wynikające z korekt deklaracji złożonych przez podatników. W 2015 r. wyniosły 18,5 mld zł, co daje wzrost o 75 proc. w stosunku do 2014 r. Z kolei w 2016 r. kwoty te wyniosły 22,2 mld zł i były wyższe o 20 proc. niż w 2015 r.

Nastąpił wzrost wpływów z tytułu nienależnych zwrotów VAT. Kwoty te wyniosły 974 mln zł w 2014 r., 1,31 mld zł w 2015 r. oraz 2,35 mld zł w całym 2016 r. Z roku na rok rosły też wpływy z tych kwot do budżetu: w 2014 r. – 747 mln zł, w 2015 – 1,14 mld zł, a w 2016 r. – 1,32 mld zł.

Nadal nie udało się jednak uzyskać wyraźnej poprawy relacji wpływów budżetowych i zatrzymanych nienależnych zwrotów VAT w wyniku przeprowadzonych postępowań kontrolnych do kwoty ustaleń ogółem.

NIK stwierdziła też, że niezbyt skuteczne były zabezpieczenia zobowiązań podatkowych dokonane na majątku podatników. Inną bolączką jest długotrwałość, a w niektórych przypadkach przewlekłość postępowań organów kontroli skarbowej. Badanie 62 postępowań kontrolnych wykazało, że trwały one od 98 dni do prawie 4 lat, a średni czas postępowania wyniósł aż 464 dni.

Polecamy: Instrukcje księgowego. 53 praktyczne procedury (książka)

Niezadowalający jest też czas reakcji na ryzyko wystąpienia nieprawidłowości. W analizowanych sprawach organy kontroli skarbowej wszczynały kontrole planowe średnio po 8 miesiącach, a kontrole doraźne po 3 miesiącach.

Wnioski pokontrolne

NIK skierowała do Ministra Finansów wnioski o:

  • przygotowanie pracowników do korzystania z nowych rozwiązań prawnych oraz z danych, do których raportowania w ostatnim czasie zobowiązani zostali przedsiębiorcy (przede wszystkim w zakresie VAT oraz CIT),
  • wyspecjalizowanie grup zajmujących się wyłącznie zwalczaniem najgroźniejszych dla gromadzenia dochodów państwa nadużyć,
  • efektywniejsze typowanie podmiotów do kontroli oraz prowadzenie kontroli z większym wykorzystaniem technik informatycznych,
  • monitorowanie skuteczności nowych rozwiązań prawnych mających uszczelnić system podatkowy,
  • istotne skrócenie czasu reakcji na zidentyfikowane duże ryzyka wystąpienia nieprawidłowości,
  • zapewnienie niezwłocznego podejmowania postępowań karnych skarbowych.

Autor: Kancelaria Prawna Skarbiec, specjalizująca się w przeciwdziałaniu bezprawiu urzędniczemu, w kontrolach podatkowych i celno-skarbowych oraz optymalizacji podatkowej

Czytaj także

Data publikacji:

Ekspert:

Kancelaria Prawna Skarbiec

Kancelaria Prawna Skarbiec, specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych.

Źródło:

INFOR

Zdjęcia

Skuteczności działań organów kontroli skarbowej /Fot. Fotolia
Skuteczności działań organów kontroli skarbowej /Fot. Fotolia

Rachunkowość Budżetowa – prenumerata247.00 zł

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY, RELACJE, WYDARZENIA

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

Jednolity Plik Kontrolny

Eksperci portalu infor.pl

Anna Sosnowska Kancelaria Radcy Prawnego

radca prawny, ekspert prawa pracy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »