Czy osoba fizyczna prowadząca działalność nierejestrowaną może wystawić fakturę?

Tak, osoba fizyczna prowadząca działalność nierejestrowaną może (a w zasadzie na żądanie nabywcy usługi ma obowiązek) wystawić fakturę dokumentującą wykonanie usługi przewodnickiej. Szczegóły poniżej.

Kto jest podatnikiem VAT?

Podatnikami VAT są przede wszystkim osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności (art. 15 ust. 1 ustawy o VAT). Przy czym działalność gospodarcza w rozumieniu VAT obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy o VAT).

Istnienie definicji działalności gospodarczej stosowanej dla celów VAT powoduje, że działalność gospodarcza w rozumieniu VAT może być prowadzona, mimo że nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu innych przepisów, np. ustawy - Prawo przedsiębiorców. Dotyczy to między innymi tzw. działalności nierejestrowanej, o której mowa w art. 5 ustawy - Prawo przedsiębiorców.

Można nie prowadzić działalności gospodarczej wg Prawa przedsiębiorcy ale prowadzić tą działalność wg ustawy o VAT

W konsekwencji, mimo że osoby fizyczne prowadzące działalność nierejestrowaną nie prowadzą działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy - Prawo przedsiębiorców, prowadzą one działalność gospodarczą w rozumieniu VAT. Zatem są podatnikami VAT. Potwierdzają to w udzielanych wyjaśnieniach organy podatkowe (zob. przykładowo interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 20 września 2018 r., sygn. 0114-KDIP1-3.4012.397.2018.2.ISK).

Zwolnienie podmiotowe z VAT

Przy czym najczęściej osoby te korzystają z tzw. zwolnienia podmiotowego. Ze zwolnienia podmiotowego obejmującego sprzedaż dokonywaną przez podatników korzystają ci podatnicy, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200 000 zł (art. 113 ust. 1 ustawy o VAT), jak również podatnicy rozpoczynających w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu, jeżeli przewidywana przez nich wartość sprzedaży nie przekracza, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, 200 000 zł (art. 113 ust. 9 ustawy o VAT).

Tak zapewne jest we wskazanej sytuacji, za czym przemawia brak rejestracji VAT podatnika. Podatnicy korzystający ze zwolnienia podmiotowego nie muszą się bowiem rejestrować jako podatnicy VAT. Rejestracji takiej mogą dokonywać dobrowolnie, są wówczas rejestrowani jako podatnicy VAT zwolnieni (art. 96 ust. 3 i 4 ustawy o VAT).

Zwolniony z VAT może - a czasem musi - wystawić fakturę

Co do faktur - wystawiać je mogą wszyscy podatnicy VAT, w tym podatnicy korzystający ze zwolnienia podmiotowego. W konsekwencji nawet jeżeli osoba fizyczna, o której mowa w pytaniu, korzysta ze zwolnienia podmiotowego, może ona (a na żądanie nabywcy usługi ma taki obowiązek (art. 106b ust. 2 w zw. z art. 106b ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT) wystawić fakturę dokumentującą wykonanie usługi przewodnickiej.

Podstawa prawna:

• art. 15 ust. 1, art. 96, art. 106b oraz art. 113 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - j.t. Dz.U. z 2022 r. poz. 931; ost.zm. Dz.U. 2022 r. poz. 2707

POWOŁANE INTERPRETACJE ORGANÓW PODATKOWYCH:

• interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 20 września 2018 r. (sygn. 0114-KDIP1-3.4012.397.2018.2.ISK)

Tomasz Krywan, doradca podatkowy