| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > VAT > Podatnik VAT > Wykaz podatników VAT - nowe wyjaśnienia MF

Wykaz podatników VAT - nowe wyjaśnienia MF

Ministerstwo Finansów opublikowało nowe wyjaśnienia (w formie pytań i odpowiedzi) odnośnie funkcjonowania działającego od 1 września 2019 r. nowego wykazu podatników VAT. Jednocześnie MF przypomina, że obowiązek zapłaty na rachunek wskazany na wykazie podatników VAT wejdzie w życie od 1 stycznia 2020 r. Dopiero od tego dnia podatnik, podczas zapłaty na rachunek spoza wykazu, musi liczyć się z konsekwencjami w podatku dochodowym i z odpowiedzialnością solidarną w VAT. Oznacza to, że do 31 grudnia 2019 r. zapłata na rachunek spoza wykazu nie pociąga za sobą konsekwencji podatkowych.

Jak udowodnić, że weryfikacja kontrahenta została przeprowadzona lub że transakcja została dokonana na rachunek zgodny z wykazem?

Aby udowodnić weryfikację kontrahenta należy wygenerować plik pdf zawierający informację o sprawdzaniu wykazu w konkretnym dniu na wybrany dzień i zachować go w formie elektronicznej (np. zrobić zrzut ekranu) lub wydrukować.

Co zrobić w przypadku, gdy weryfikacja kontrahenta okazała się negatywna, a kontrahent jest w trakcje weryfikacji i nie ma go w wykazie?

Negatywna weryfikacja podmiotu w wykazie podatników VAT powinna być również zachowana w celach dowodowych. Ponadto w zależności od celu weryfikacji (dochowanie należytej staranności czy też umożliwienie zaliczenia wydatków  do kosztów uzyskania przychodów dokonanej płatności) należy też wystąpić o potwierdzenie do naczelnika urzędu skarbowego, że podmiot jest podatnikiem VAT czynnym lub zwolnionym lub przedstawić zawiadomienie o zleceniu płatności na rachunek nieujawniony w wykazie na dzień dokonywania zlecenia.

Dlaczego warto skorzystać z wykazu podatników VAT?

Ponieważ zawiera w jednym miejscu wszystkie informacje o statusie podatników VAT. Ułatwia i przyśpiesza proces wyszukiwania danych o podmiotach zawartych w tym wykazie. Dodatkowo zwiększa bezpieczeństwo i istotnie ogranicza ryzyko wplątania w oszukańczy proceder zmierzający do wyłudzenia VAT.

Weryfikacja formalna kontrahenta jest jedną z podstawowych przesłanek branych pod uwagę przy ocenie dochowania należytej staranności przez podatników, którzy sami nie popełnili oszustwa lub nie mieli świadomości, że dana transakcja służy oszustwu. Obejmuje ona m.in. sprawdzenie, czy kontrahent jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny lub zwolniony oraz czy jest wpisany do wykazu podmiotów, które zostały wykreślone z rejestru jako podatnicy VAT lub nie zostali zarejestrowani.

Czy korzystanie z wykazu podatników VAT jest obowiązkowe?

Nie. Jednak brak weryfikacji kontrahenta w wykazie powoduje negatywne konsekwencje, tj.:

  • niedochowanie należytej staranności,
  • brak możliwości zaliczenia wydatku  do kosztów uzyskania przychodów lub podważenie takiego zaliczenia (od 1 stycznia 2020 r.),
  • ryzyko poniesienia przez nabywcę odpowiedzialności solidarnej za zaległości wystawcy faktury w części dotyczącej podatku VAT, który wynika z tej niezweryfikowanej płatności (od 1 stycznia 2020 r.).

Co się stanie gdy zawiadomienie o płatności za transakcję na inny rachunek niż wskazany w wykazie zostanie przekazany do naczelnika urzędu skarbowego innego niż właściwy dla mojego kontrahenta?

Naczelnik, który otrzyma zawiadomienie o zleceniu przelewu na rachunek, którego nie ma na wykazie podatników VAT, a nie będzie właściwy dla wystawcy faktury, przekaże takie zawiadomienie do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

Czy konsekwencje finansowe obejmą sytuację, gdy płatność za transakcję zostanie zlecona na rachunek niewskazany w wykazie, a kontrahent zapłaci VAT?

Nie. Przedsiębiorca nie poniesie odpowiedzialności solidarnej za zaległości podatkowe kontrahenta w części VAT. Niestety nie będzie mógł zaliczyć wydatku do kosztów uzyskania przychodów.

Co w sytuacji, gdy przedsiębiorca prowadzi działalność, a nie ma go w wykazie?

Taka sytuacja jest możliwa, jeśli przedsiębiorca oczekuje na rejestrację do VAT lub kiedy jest zwolniony podmiotowo z obowiązku złożenia zgłoszenia, np. z uwagi na nieprzekroczenie limitu sprzedaży w wysokości 200 tys. zł rocznie (w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT) lub w przypadku zwolnienia przedmiotowego. Kontrahent w ramach należytej staranności powinien sprawdzić, jaki jest status przedsiębiorcy.

Co w sytuacji problemów technicznych z dostępem do wykazu?

W przypadku technicznych problemów związanych z dostępem do wykazu zapisz komunikat o niedostępności (np. zrób zrzut ekranu). Jednocześnie pamiętaj, że aby uchronić się przed skutkami zapłaty na rachunek, który nie występuje w wykazie, możesz skorzystać z możliwości zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego – właściwego dla wystawcy faktury – o zleceniu przelewu na rachunek, którego nie ma na wykazie. Termin na złożenie zawiadomienia to 3 dni od dnia zlecenia przelewu.

Co jeśli w wykazie nie znajdą się moje dane?  

Jeśli wykaz nie obejmie twoich danych może to oznaczać, że:

  • oczekujesz na rejestrację do VAT lub
  • jesteś zwolniony podmiotowo z obowiązku złożenia zgłoszenia, np. z uwagi na nieprzekroczenie limitu sprzedaży w wysokości 200 tys. zł rocznie (w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT) lub
  • jesteś zwolniony przedmiotowo.

Co w przypadku, gdy wyszukiwany kontrahent jest w wykazie ale nie ma tam jego numeru rachunku bankowego?

W wykazie podatników VAT są wyłącznie rachunki rozliczeniowe oraz imienne rachunki w  SKOK otwarte w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. rachunki  przeznaczone dla osób prawnych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, o ile posiadają zdolność prawną, osób fizycznych prowadzących działalność zarobkową na własny rachunek, w tym osób będących przedsiębiorcami.

Jeżeli w wykazie nie ma rachunku twojego kontrahenta to:

  • być może korzysta on w rozliczeniach firmowych z rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego (tzw. ROR),
  • nie zgłosił swojego rachunku rozliczeniowego w formularzu zgłoszeniowym CEIDG//NIP.

Co znaczy, jeśli wykaz nie obejmuje rachunku przedsiębiorcy?

W wykazie podatników VAT są wyłącznie rachunki rozliczeniowe lub imienne rachunki w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której podatnik jest członkiem, otwarte w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. To jest rachunki przeznaczone dla osób prawnych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, o ile posiadają zdolność prawną, osób fizycznych prowadzących działalność zarobkową na własny rachunek, w tym osób będących przedsiębiorcami.

Jeżeli na wykazie nie ma rachunku to być może przedsiębiorca korzysta w rozliczeniach firmowych z rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego (tzw. ROR) lub nie zgłosił rachunku rozliczeniowego lub imiennego rachunku w SKOK, otwartego w związku z prowadzoną przez członka działalnością gospodarczą, w formularzu zgłoszeniowym NIP/CEIDG/.

Jeżeli przedsiębiorca posiada rachunek rozliczeniowy lub imienny rachunek w SKOK, otwarty w związku z prowadzoną przez członka działalnością gospodarczą i chce aby znalazł się w wykazie, to – jeśli firma jest zarejestrowana w CEIDG – wystarczy, że wpisze numer rachunku bankowego przy wypełnianiu wniosku na odpowiednim formularzu w CEIDG.

Jeśli podmiot jest zarejestrowany w KRS, informację o numerach rachunku powinien złożyć do urzędu skarbowego (właściwego ze względu na siedzibę spółki) na formularzu NIP-8 lub na formularzu NIP-2, który jest przeznaczony dla podmiotów niebędących osobami fizycznymi, które nie są wpisane do KRS (np. spółek cywilnych) lub NIP-7 dla osób fizycznych niepodlegających rejestracji w CEIDG.

Co w sytuacji, kiedy posiadam rachunek bankowy kontrahenta, ale w Wykazie podatników VAT wyświetla mi się komunikat o braku takiego rachunku?

W takiej sytuacji w ciągu 3. dni zawiadom urząd skarbowy (właściwy dla wystawcy faktury) o numerze rachunku spoza wykazu, na który wykonałeś przelew. 

W przeciwnym razie od 1 stycznia 2020 r. będziesz musiał liczyć się z konsekwencjami, czyli utratą możliwości zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów i zwiększeniem przychodów w PIT i CIT oraz odpowiedzialnością solidarną za zaległości kontrahenta w VAT.

Co w sytuacji, kiedy w wykazie pojawia się informacja, że rachunek jest – jednak się nie wyświetla – ale istnieją inne rachunki danego przedsiębiorcy i pojawia się lista kilkudziesięciu numerów kont bankowych?

To oznacza, że kontrahent posiada rachunek wirtualny.

Takie rachunki wirtualne nie są zamieszczane w wykazie, ponieważ nie są to rzeczywiste rachunki rozliczeniowe zgłaszane do urzędu skarbowego lub do CEiDG. Wykaz, po wpisaniu numeru rachunku wirtualnego, wyświetla jednak informację, że jest to rachunek powiązany z rachunkiem rozliczeniowym konkretnego podmiotu i podaje dane tego podmiotu.

W takiej sytuacji najlepiej przeszukaj wykaz po numerze rachunku rozliczeniowego. Pozwoli to na potwierdzenie, że taki rachunek jest przypisany do konkretnego podmiotu.

Pojawienie się Wykazu podatników VAT bywa wykorzystywane do prób wyłudzania pieniędzy przez podmioty podszywające się np. pod CEiDG. Jak tego unikać? 

Uważnie weryfikuj wszelkie informacje odwołujące się do rzekomych płatności związanych z wpisami do CEiDG. 

Pamiętaj: uzupełnienie informacji o rachunku firmowym wymaga aktualizacji danych w CEIDG lub na odpowiednim formularzu (NIP-2, NIP-7, NIP-8) w urzędzie skarbowym. Aktualizacja tych danych zawsze była i jest bezpłatna. 

Czy płatności za pomocą np. karty debetowej czy kredytowej lub szybkie płatności internetowe trafiają na rachunek faktycznego odbiorcy płatności zawarty w wykazie?

Płatności takimi instrumentami nie są uznawane za „płatności dokonane przelewem”, tzn. nie są objęte przepisami dotyczącymi Wykazu podatników VAT. 

Tym samym – skoro nie jest to przelew, ale zlecenie płatnicze, czyli oświadczenie płatnika lub odbiorcy skierowane do jego dostawcy, które zawiera polecenie wykonania transakcji płatniczej – to zapłacenie kartą lub pay-by-linkiem nie będzie skutkować poniesieniem negatywnych konsekwencji podatkowych (utratą kosztów uzyskania przychodu).

Co z płatnościami na rzecz zagranicznych kontrahentów, którzy nie są zarejestrowani w Polsce jako czynni podatnicy VAT?

W Wykazie podatników VAT nie ma numerów zagranicznych rachunków bankowych, ponieważ nie są to rachunki rozliczeniowe w rozumieniu Prawa bankowego lub imienne rachunki w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, otwarte w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. 

Płatności na konto z wykazu dotyczą tylko tych podmiotów zagranicznych, które są zarejestrowane dla potrzeb VAT jako podatnicy VAT czynni w Polsce.

Co z rachunkami cesyjnymi, które są faktycznie rachunkami rozliczeniowymi, tworzonymi przez banki przy każdej konkretnej umowie kredytu? Dotychczas nie było ich potrzeby zgłaszania fiskusowi, czy teraz będzie to konieczne na potrzeby Wykazu podatników VAT?

Obecnie są planowane prace legislacyjne, aby po 1 stycznia 2020 r. podatnicy nie musieli sprawdzać rachunków cesyjnych w wykazie.

W wykazie brakuje rachunków banków i SKOK-ów, prowadzonych przez te instytucje dla celów ich gospodarki własnej. Jak to zostanie rozwiązane?

Obecnie trwają prace legislacyjne, aby po 1 stycznia 2020 r. takie rachunki takie znalazły się w wykazie. 

Dlaczego korzystanie z API dla użytkowników jest limitowane, a po wyczerpaniu limitu dostęp do API zostaje zablokowany do godziny 0:00?

Użytkownicy Wykazu podatników VAT mogą złożyć 10 zapytań o maksymalnie 30 podmiotów jednocześnie, co daje łącznie 300 podmiotów. Taki limit wynika ze względu na bezpieczeństwo danych i wydajność usługi.

Dodatkowo od listopada 2019 r. użytkownicy mogą pobierać plik tekstowy (tzw. plik płaski), który zawiera pełną listę par NIP-rachunek, co pozwala na masową weryfikację transakcji w systemach finansowo-księgowych. Umożliwia to też weryfikację rachunków powiązanych z rachunkami rozliczeniowymi w połączeniu z identyfikatorem podatkowym podmiotu.

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY, RELACJE, WYDARZENIA

reklama

Ostatnio na forum

Wszystko co musisz wiedzieć o PPK

Eksperci portalu infor.pl

Tomasz Stasiewski

Doradca podatkowy, biegły rewident

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »