| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > VAT > Rozliczenia VAT > Koniec procedury odwrotnego obciążenia w VAT

Koniec procedury odwrotnego obciążenia w VAT

W dniu 17 lipca 2019 r. odbyło się posiedzenie sejmowej Komisji Finansów Publicznych w sprawie zmian w ustawie o podatku od towarów i usług w zakresie wprowadzenia obowiązkowego mechanizmu podzielonej płatności (MPP), który od 1 listopada 2019 r. zastąpi obowiązujący obecnie mechanizm odwrotnego obciążenia. Tym samym procedura odwrotnego obciążenia przestanie funkcjonować.

Przed zmianą

Przypomnijmy, że dotychczasowy mechanizm odwrotnego obciążenia dotyczył towarów zawartych w zał. nr 11 do ustawy o podatku od towarów i usług (dalej "VATU") oraz usług zawartych w zał. nr 14 do VATU, a jego stosowanie było uzależnione od spełnienia wszystkich przesłanek z art. 17 ust. 1 pkt 7 i 8 VATU, tj. braku korzystania ze zwolnień przedmiotowych (art. 43 VATU) i podmiotowych (art. 113 VATU) obu stron transakcji, konieczności posiadania statusu vatowca przez obie strony transakcji oraz odbywania się transakcji na terenie kraju. Ponadto w przypadku określonych towarów z zał. nr 11 transakcja jednolita gospodarczo musiała przekraczać 20 tys. zł (dotyczyło to np. laptopów, telefonów komórkowych, czy konsol gier wideo) – tym samym w przypadku transakcji jednolitych gospodarczo poniżej ww. kwoty procedura odwrotnego obciążenia nie była stosowana.

Po zmianie

Z dniem 1 listopada 2019 r. w życie wejdą w tym zakresie zmiany. Uchylone zostaną zał. nr 11, 13 i 14 oraz powstanie zał. nr 15 ujmujący towary i usługi z uchylonych załączników oraz część nowych pozycji (łącznie będzie ich 150, przed zmianą było to ponad 110 pozycji) w tym m.in. dotyczących części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, motocykli, czy maszyn i urządzeń elektrycznych – tym samym katalog towarów i usług „wrażliwych” na wyłudzenia VAT zostanie rozszerzony. Dla transakcji od 15 tys. zł (wg wartości brutto) dotyczących towarów i usług wymienionych w zał. nr 15 będzie należało obligatoryjnie stosować metodę podzielonej płatności, czyli split payment. Z kolei dla transakcji poniżej tej wartości obowiązywać będą zasady ogólne dla VAT. Przykładowo, od listopada 2019 r. podatnik świadczący usługi budowlane jako podwykonawca i wystawiający w ramach umowy jedną fakturę za te usługi na kwotę 14 tys. zł nie wystawi już faktury uproszczonej z adnotacją „odwrotne obciążenie”, a zwykłą fakturę VAT. Faktura ta będzie mogła zostać uregulowana gotówką, zwykłym przelewem lub przelewem w ramach metody podzielonej płatności (która w takim przypadku będzie dobrowolna). Ponadto podatnik taki nie będzie miał już obowiązku rozliczania deklaracji VAT-27 (powodem nie będzie nadchodząca zmiana związana z plikiem JPK_VAT, a przestanie obowiązywania przepisów dot. odwrotnego obciążenia).

Warto przy tym wskazać, że przestaną obowiązywać przepisy art. 17 ust. 1c – 1f VATU dot.  transakcji jednolitej gospodarczo dla określonych towarów z zał. nr 11 – dla transakcji powyżej 15 tys. zł obowiązywać będą przepisy dot. split payment na zasadach ogólnych w powiązaniu z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. prawo przedsiębiorców.

Na fakturze wystawianej przez podatnika w przypadku obowiązkowej metody podzielonej płatności będzie należało ująć adnotację „mechanizm podzielonej płatności”. Co istotne, nabywca, niezależnie czy otrzyma od sprzedawcy fakturę z taką adnotacją, czy też nie (jeżeli miała ona się tam znaleźć na podstawie obowiązujących przepisów) będzie odpowiadał za prawidłowe wykonanie przelewu metodą podzielonej płatności. Poniesie zatem odpowiedzialność za ewentualne błędy w wystawionej przez swojego kontrahenta fakturze (choć i jego w takim przypadku zostanie dotknięty przez sankcje, w o których mowa w dalszej części artykułu).

Zmiany w przepisach nałożą zatem dodatkowe obowiązki na podatników – oprócz tzw. białej listy podatników VAT będzie należało analizować również obligatoryjność zastosowania metody podzielonej płatności.

Sankcje

Zgodnie z art. 22p ust. 1 pkt 3, jeżeli podatnik był zobowiązany do dokonania przelewu za fakturę (faktury) w ramach mechanizmu podzielonej płatności, a tego nie zrobił, nie będzie on mógł zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wartości z tej faktury. Zmiana ta jednak wejdzie w życie nie z dniem 1 listopada 2019 r., a 1 stycznia 2020 r. Wygląda więc na to, że ustawodawca dał podatnikom dodatkowe dwa miesiące na dostosowanie organizacyjne do zaistniałych zmian. Brak zastosowania mechanizmu podzielonej płatności przez nabywcę będzie również związany z ustaleniem przez naczelnika US lub naczelnika UCS dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30% kwoty podatku VAT z faktury, której dotyczyła płatność (art. 108a ust. 7 VATU). Na podobną sankcję może liczyć również sprzedawca, jeżeli na fakturze nie uwzględni adnotacji „mechanizm podzielonej płatności”.

Brak przepisów przejściowych

W ustawie z dnia 9 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw zabrakło przepisów przejściowych. Nie wiadomo tym samym, na jakich zasadach będzie należało rozliczyć fakturę wystawioną jeszcze w październiku (czyli przed wejściem w życie zmian) np. na 30 dni przed dokonaniem dostawy, lub w przypadku usług budowlanych wykonanych w październiku, ale dla których faktura wystawiona została w listopadzie.

Ułatwienia dla przedsiębiorcy

Zmiana przepisów bez wątpienia zwiększy obciążenia administracyjne po stronie podatników. Jednym z nielicznych ułatwień, jakie można przy tym dostrzec to możliwość regulowania z rachunku VAT (na który środki wpływają właśnie w wyniku przelewów dokonywanych wg mechanizmu podzielonej płatności) należności z tytułu podatków dochodowych, akcyzy, cła, VAT od importu przy odprawie, czy składek ZUS.

Polecamy: Praktyczny przewodnik po zmianach w VAT. Sprawdź!

Zmiana przepisów ułatwi również (art. 105a VATU) wyłączenie odpowiedzialności solidarnej podatnika.

Ustawodawca nie zapomniał również o ułatwieniu w dokonywaniu przelewów mechanizmem podzielonej płatności za więcej niż jedną fakturę. Warunkiem jest, żeby faktury te były wystawione w okresie nie krótszym niż jeden dzień i nie dłuższym niż jeden miesiąc – przez co ustawodawca miał zapewne na myśli, że jednym przelewem będzie można dokonać zapłaty faktury z okresu jednego miesiąca (ale nie dłuższego).

         

Bartosz Gebel
Doradca podatkowy (nr wpisu 13557)
Biuro Rachunkowe Ergotax Sp. z o.o.

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY, RELACJE, WYDARZENIA

reklama

Ostatnio na forum

Jednolity Plik Kontrolny

Eksperci portalu infor.pl

Artur Tim

Doradca podatkowy, doradca restrukturyzacyjny (licencja syndyka), agent celny, prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »