Kategorie

Odwrotne obciążenie VAT (reverse charge)

Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Przepisy ustawy o VAT od 2017 r. obligowały podatników do rozliczania kwot VAT należnego i VAT naliczonego z tytułu WNT w odrębnych okresach rozliczeniowych (w tzw. „szyku rozstawnym”), w przypadku gdy transakcja nie została rozliczona przed upływem 3 miesięcy po upływie miesiąca, w którym powstał obowiązek podatkowy. Po ponad czterech latach stosowania niekorzystnych przepisów, zapadł długo wyczekiwany wyrok TSUE (z 18 marca 2021 r. sygn. akt C-895/19), w którym stwierdzono, że wymogi prawa krajowego w tym zakresie są niezgodne z przepisami prawa unijnego. Co szczególnie istotne, orzeczenie europejskiego Trybunału otworzyło podatnikom drogę do składania wniosków o nadpłatę i odzyskanie nienależnie zapłaconych odsetek.
Niektórzy podatnicy mają wątpliwości, jak powinni rozliczyć w VAT transakcję z odwrotnym obciążeniem, skoro przepisy dotyczące mechanizmu odwrotnego obciążenia w VAT przestały obowiązywać 1 listopada 2019 r. Obecnie może się zdarzyć, że podatnik otrzymał od kontrahenta fakturę z dopiskiem "odwrotne obciążenie" po 1 listopada 2019 r., podczas gdy przedmiotowa transakcja, do której odnosi się faktura miała miejsce przed 1 listopada 2019 r. Jak w takiej sytuacji podatnik powinien rozliczyć daną transakcję?
W dniu 17 lipca 2019 r. odbyło się posiedzenie sejmowej Komisji Finansów Publicznych w sprawie zmian w ustawie o podatku od towarów i usług w zakresie wprowadzenia obowiązkowego mechanizmu podzielonej płatności (MPP), który od 1 listopada 2019 r. zastąpi obowiązujący obecnie mechanizm odwrotnego obciążenia. Tym samym procedura odwrotnego obciążenia przestanie funkcjonować.
Od 1 listopada 2019 r. zmieni się m.in. sposób rozliczenia transakcji w związku z likwidacją odwrotnego obciążenia w transakcjach krajowych i zastąpienia go mechanizmem podzielonej płatności. Istotne jest to, że niektóre transakcje rozpoczęte jeszcze przed 1 listopada 2019 r. i objęte dotychczas odwrotnym obciążeniem mogą być na mocy przepisów przejściowych rozliczane na starych zasadach także po 1 listopada 2019 r.
Jaki wpływ na wzrost dochodów z VAT miały odwrotne obciążenie, solidarna odpowiedzialność i jednolity plik kontrolny – ocenia profesor Witold Modzelewski.
Sejmowa komisja śledcza do spraw podatku VAT przyjęła raport końcowy ze swych prac. Wskazuje on na rozszczelnienie systemu podatkowego w latach 2007-2015.
W przypadku naruszenia prawa podatkowego poprzez niezastosowanie mechanizmu odwrotnego obciążenia przez wystawcę faktury (sprzedającego), skutkującego szkodą po stronie kontrahenta, ma on prawo do odszkodowania na gruncie prawa cywilnego.
Fiskus wydał interpretację podatkową w bardzo aktualnej obecnie sprawie, czyli w zakresie rozliczenia odwrotnego obciążenia w przypadku projektów dotyczących Odnawialnych Źródeł Energii (OZE), takich jak montaż instalacji fotowoltaicznych, kolektorów słonecznych, pomp ciepła. Warto się z nią zapoznać, gdyż gminy mają wątpliwości w zakresie prawa do odliczenia czy też obowiązku opodatkowania dotacji.
Mechanizm podzielonej płatności (split payment) funkcjonuje od lipca 2018 r. Do tej pory działał na zasadzie dobrowolności, wkrótce jednak stanie się obowiązkowy dla niektórych branż. Warto mieć na uwadze, że niedopełnienie nowych obowiązków będzie wiązało się z sankcjami.
Polski system podzielonej płatności jest obecnie najnowocześniejszym systemem w Europie - mówi w wywiadzie dla infor.pl Zbigniew Makowski, zastępca dyrektora Departamentu Podatku od Towarów i Usług w Ministerstwie Finansów. Od 1 listopada 2019 r. wchodzą w życie przepisy wprowadzające do niektórych branż obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności w miejsce odwrotnego obciążenia i (częściowo) odpowiedzialności podatkowej nabywcy.
Dotychczas stosowanie mechanizmu podzielonej płatności (split payment) przez podatników było dobrowolne. Natomiast już od września 2019 roku ustawodawca wprowadza zmiany w tym zakresie. Split payment stanie się obowiązkowy dla niektórych podatników. Czy zastąpi odwrotne obciążenie?
Po prawie pięciu miesiącach od wydania decyzji wykonawczej Rady, zezwalającej na wprowadzenie obowiązkowej podzielonej płatności, wreszcie pojawił się w Sejmie projekt ustawy implementującej to rozwiązanie. Przypomnę, że decyzja Rady zezwala na jego wprowadzenie już od marca br.: tymczasem projekt ustawy (druk sejmowy nr 3602) odracza termin wprowadzenia formalnie na wrzesień, a tak naprawdę to na październik 2019 r. W jaki sposób? Za chwilę wyjaśnię.
Rząd przyjął projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, który zakłada wprowadzenie obowiązku stosowania mechanizmu podzielonej płatności (split payment) w niektórych branżach. Ustawa ma wejść w życie 1 września 2019 r.
Ministerstwo Finansów przygotowało rewolucję w stosowanych obecnie przez ponad pół miliona firm metodach rozliczania VAT. Od 1 września br. odwrotne obciążenie i solidarna odpowiedzialność zostanie zastąpiona obowiązkiem stosowania mechanizmu podzielonej płatności (split payment). Zdaniem ekspertów, jest to kolejna próba przerzucenia dodatkowych kosztów „uszczelniania” systemu VAT na przedsiębiorców.
Po wielomiesięcznym oczekiwaniu w połowie lutego 2019 roku Rada UE wyraziła zgodę na wprowadzenie w Polsce obowiązkowej podzielonej płatności w podatku VAT na długa listę „wrażliwych” towarów i usług, czyli głównie tych, które od lat korzystają z przywileju „odwrotnego obciążenia”.
Ustawodawca uzyskał zgodę Komisji Europejskiej na wprowadzenie mechanizmu podzielonej płatności w VAT jako obowiązkowego. Obowiązkowy split payment obejmie branże, które są szczególnie narażone na nadużycia w VAT. Nowe regulacje mają wejść w życie od stycznia 2020 r.
Zakres odwróconego obciążenia w VAT ulegnie rozszerzeniu o takie towary jak: sztaby, pręty, kształtowniki, blachy, folie z takich metali jak: nikiel, aluminium, ołów, cynk, cyna, blachy i folie z miedzi. W przypadku natomiast odpowiedzialności solidarnej zakres zostanie rozszerzony o m.in. rury, przewody rurowe, łączniki z takich metali jak: miedź, nikiel, aluminium, ołów, cynk, cyna.
Resort finansów, ogłaszając wzór informacji MDR-3, która służy ujawnieniu faktu stosowania przez podatnika schematów podatkowych, a zwłaszcza zaraportowania korzyści, które ów schemat mu daje, zrobił gigantycznego psikusa potężnemu lobby biznesowo-doradczo-medialnemu, które od lat zdominowało tzw. narrację w podatku od towarów i usług. W jaki sposób?
Ministerstwo Finansów uważa, że wprowadzone w Polsce rozwiązania uszczelniające VAT istotnie minimalizują ryzyko dla polskiego systemu podatkowego, które może się pojawić po wprowadzeniu tzw. odwróconego obciążenia w VAT w Czechach.
Przed komisją śledczą do spraw wyłudzeń VAT-u i akcyzy zgodnym chórem lobbyści (nieukrywający swojej roli), jak i kryptolobbyści, którzy swego czasu byli wysokimi i trochę niższymi funkcjonariuszami publicznymi, bronią tzw. odwrotnego obciążenia w podatku od towarów i usług. Wciskają posłom kit, że ten przywilej „uszczelnia VAT”, mimo że bezspornie przyczynił się do spadku dochodów budżetowych, co potwierdzają wszystkie dane (krajowe i międzynarodowe).
23 stycznia 2019 r. Komisja Europejska opublikowała projekt decyzji derogacyjnej, która zezwala Polsce na stosowanie obowiązkowego mechanizmu split payment (podzielonej płatności) w VAT w okresie od 1 marca 2019 r. do 28 lutego 2022 r. Obowiązkowy split payment ma być stosowany do niektórych grup towarów i usług wymienionych w załączniku do tej decyzji.
Likwidacja „odwrotnego obciążenia” i wprowadzenie obowiązkowej podzielonej płatności może w 2019 roku zwiększyć dochody z VAT-u nawet do 190 mld zł – pisze profesor Witold Modzelewski.
Zmiana klasyfikacji PKWiU na CN oznacza rozszerzenie zakresu odwrotnego obciążenia i solidarnej odpowiedzialności w VAT. Wszystkie odpady złomu i surowców wtórnych będą objęte odwrotnym obciążeniem, a wszystkie artykuły z żeliwa lub stali solidarną odpowiedzialnością.
Gdy sprzedaż objęta odwrotnym obciążeniem zostanie zaewidencjonowana na kasie rejestrującej, sposób jej zapisu w JPK_VAT i deklaracji zależy od tego, czy sprzedawca znał od początku status kupującego. Jeśli nie i naliczył VAT, to późniejsze spełnienie warunków do objęcia sprzedaży mechanizmem odwrotnego obciążenia wymaga skorygowania kwoty podatku wykazanego na paragonie fiskalnym i dokonania w związku z tym zwrotu części należności odpowiadającej kwocie podatku. W tym celu należy dokonać odpowiednich zapisów w ewidencji. Na wartości wynikające z tak skorygowanego paragonu należało wystawić fakturę oznaczoną wyrazami „odwrotne obciążenie”.
Kiedy świadczona przez podatnika usługa kompleksowa stanowi świadczenie, podlegające w całości opodatkowaniu jedną stawką VAT? A kiedy należy rozdzielać usługi na odrębne czynności, opodatkowane różnymi stawkami VAT? W celu te pytania może być wystąpienie o wiążącą interpretację prawa podatkowego.
Rozwój gospodarczy powoduje, że coraz częściej polscy przedsiębiorcy nabywają towary od zagranicznych kontrahentów. Część z nich decyduje się na złożenie wniosku o rejestracje jako czynny podatnik VAT, w międzyczasie dalej współpracując z polskimi podmiotami gospodarczymi. Powstaje pytanie o moment, w którym możemy mówić o faktycznie zarejestrowanym podatniku VAT i w jaki sposób rozliczać takie transakcje. Sprawy nie ułatwiają niejasne w tym zakresie przepisy.
2 października 2018 r. ministrowie krajów członkowskich UE na spotkaniu w Luksemburgu przyjęli nowe unijne regulacje w sprawie VAT-u. Dotyczą m.in. walki z oszustwami podatkowymi i transakcji transgranicznych.
Podwykonawcy w branży budowlanej, którzy stosują odwrotne obciążenie, skorzystają na wprowadzeniu obowiązkowego split paymentu od 1 stycznia 2019 r., bo nie będą musieli występować o zwroty podatku VAT. Stracą natomiast nabywcy ich usług, czyli główni wykonawcy.
Co do zasady podmiotem zobowiązanym do rozliczenia podatku VAT jest sprzedawca, który dostarcza towar bądź świadczy usługę. W mechanizmie odwrotnego obciążenia obowiązek ten przechodzi na nabywcę towaru lub usługi. Jak mechanizm odwrotnego obciążenia wyglądać będzie w sytuacji, gdy jedną ze stron transakcji jest inwestor zastępczy?
Ministerstwo Finansów wyjaśnia, jak poprawnie wypełnić JPK_VAT w przypadku transakcji objętych procedurą tzw. „odwrotnego obciążenia" oraz w zakresie wprowadzania do JPK_VAT danych z faktur. W tych obszarach MF zauważyło błędy popełniane przez podatników, które skutkują z reguły wizytą w urzędzie skarbowym w celu wyjaśnienia niezgodności i korektą JPK_VAT.
Ministrowie finansów Unii Europejskiej rozmawiali o zmianach systemu VAT, dotyczących m.in. możliwości wprowadzenia mechanizmu zwalczania oszustw karuzelowych (tzw. ogólnego mechanizmu odwrotnego obciążenia, General Reverse Charge Mechanism, GRCM). Podnoszona została również kwestia ujednolicenia stawek VAT w przypadku publikacji elektronicznych i papierowych.
Ustawa o VAT wskazuje, iż odwrotne obciążenie dotyczy przeniesienia obowiązku rozliczenia podatku VAT ze sprzedawcy na nabywcę. Dodatkowo załącznik 11 ustawy o VAT, określa, jakie towary mogą być objęte procedurą odwrotnego obciążenia. Natomiast załącznik 14 tej ustawy określa usługi objęte wspomnianą procedurą.
W działalności gospodarczej często zdarzają się pomyłki podczas wystawiania faktur. Przyczyny występowania pomyłek mogą być różne, np. błąd w cenie, ilości towarów, zastosowanie nieprawidłowej stawki podatku VAT. W niniejszym artykule omówiony zostanie sposób rozliczenia faktur korygujących w sytuacji gdy przedsiębiorca błędnie zastosuje do wystawionej faktury mechanizm odwrotnego obciążenia zamiast podstawowej 23 % stawki podatku VAT.
Po siedmiu latach od wprowadzenia w polskim podatku od towarów i usług tzw. krajowego odwrotnego obciążenia, zwłaszcza w związku z wysoce prawdopodobnym powołaniem komisji śledczej badającej przyczyny patologii w tym podatku, należy pokusić się o podsumowanie efektów tego rozwiązania – pisze prof. Witold Modzelewski.
Metoda podzielnej płatności (MPP), czyli inaczej split payment, to kolejny instrument w rękach fiskusa w walce z wyłudzeniami podatku VAT. Stosowanie go jest na razie fakultatywne, a przedsiębiorcy którzy zdecydują się na ten rodzaj odprowadzania podatku od wartości dodanej mogą liczyć na korzyści w postaci zwrotu VAT na rachunek VAT w terminie 25 dni od daty złożenia rozliczenia, bez dodatkowych warunków czy obniżenie podatku od zapłaty w przypadku kiedy przedsiębiorca opłaci VAT przed ustawowym terminem zapłaty.
Podczas Konferencji „Dwa lata uszczelniania podatku od towarów i usług – doświadczenia i refleksje”, która odbyła się 17 maja 2018 r. na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego dr Krzysztof Radzikowski, adiunkt w Instytucie Nauk Prawno-Administracyjnych WPiA UW poddał krytyce celowość funkcjonowania mechanizmu odwrotnego obciążenia w VAT.
Usługi budowlane wymienione w poz. 2-48 załącznika nr 14 do ustawy o podatku od towarów i usług (dalej jako ustawa o VAT) świadczone przez podwykonawców podlegają mechanizmowi odwrotnego obciążenia. W jaki sposób rozliczyć VAT w przypadku, gdy podwykonawcy w ramach zlecenia oprócz usług budowlanych świadczą także inne czynności?
Świadczenie polegające na dostawie towaru, jego transporcie wynajętymi pojazdami i wyładowaniu przy pomocy specjalnych (również wynajętych) maszyn jest świadczeniem kompleksowym, gdzie dostawa towaru jest świadczeniem dominującym, a usługi transportu i wyładunku są świadczeniem pomocniczym. Dostawa taka nie podlega opodatkowaniu VAT z zastosowaniem mechanizmu odwrotnego obciążenia.
Moment, w którym ujmuje się w deklaracji transakcje objęte odwrotnym obciążeniem, nie powinien rozstrzygać o tym, kiedy można odliczyć VAT. A zatem nawet w przypadku zadeklarowania transakcji po upływie trzech miesięcy od jej dokonania można odliczyć VAT w okresie, w którym jest on należny. Tak wynika z przepisów unijnych i orzecznictwa TSUE. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Interpretacja z dnia 1 grudnia 2017 r., znak: 0115-KDIT1-3.4012.681.2017.2 jest wyjątkowa choćby z tego względu, że dotyczy odwrotnego obciążenia w VAT w handlu elektroniką. W większości zaś przypadków podatnicy pytający o to zagadnienie spotykali się z odmową wydania interpretacji, różnie tłumaczoną, ale związaną głównie z niejasnym sformułowaniem tych przepisów pozostawiających na dodatek duży luz interpretacyjny. W omawianej niżej interpretacji został on częściowo wypełniony i co w niej najwartościowsze, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „Dyrektor KIS” lub „Organ”) pokusił się o zdefiniowanie pojęcia „typowych” i jednolitych gospodarczo transakcji dla celów opodatkowania VAT dostaw elektroniki.
Aby naprawić VAT, trzeba przede wszystkim zmniejszyć ilość deklaracji ze zwrotem podatku: to bardzo proste – wystarczy zlikwidować krajowe odwrotne obciążenie – pisze profesor Witold Modzelewski z Instytutu Studiów Podatkowych.
W interpretacji indywidualnej z 26 maja 2017 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że faktura wystawiona przez członka konsorcjum na lidera konsorcjum powinna zostać objęta procedurą odwrotnego obciążenia.
Od 1 stycznia 2017 r. rozszerzono katalog usług objętych mechanizmem odwrotnego obciążenia. Coraz szersze zastosowanie tego mechanizmu może prowadzić do różnego rodzaju błędów w rozliczeniach, które należy odpowiednio skorygować. Wyjaśniamy jak to zrobić.
Mikroprzedsiębiorcy z branży budowlanej mogą liczyć na zwroty z tytułu VAT nawet półtora miesiąca wcześniej niż pozostali podatnicy, o ile prześlą fiskusowi plik JPK_VAT. Jednak jedyny możliwy sposób wysyłki tych plików nakłada na właściciela firmy obowiązek opatrywania ich podpisem elektronicznym. Mikrofirmy będą zobowiązane wysyłać JPK_VAT dopiero od 1 stycznia 2018 r. - na razie jest to dla nich dobrowolne.
Podatnicy zobowiązani są do umieszczania określonych adnotacji na niektórych dokumentach sprzedażowych, zależnych od posiadanego rodzaju statusu podatnika. Adnotacje te muszą być umieszczone na fakturze w sposób czytelny i nie przysłaniający innych ważnych elementów zawartych na dokumencie.
Zwroty VAT zadeklarowane przez mikroprzedsiębiorców świadczących usługi budowlane są realizowane przez organy podatkowe w skróconym czasie, tj. nawet do 15 dni. Jakie warunki należy spełnić, by otrzymać zwrot w krótszym terminie?
W sytuacji gdy Spółka będąca właścicielem działki, na terenie której buduje hotel, zawiera umowę na wykonanie robót budowlanych z kontrahentem (głównym wykonawcą) nie ma zastosowania procedura odwrotnego obciążenia podatkiem VAT – tak zadecydował Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 04.04.2017 znak 1462-IPPP3.4512.53.2017.1.RM.
Branża budowlana jest jedną z branż najbardziej narażonych na negatywne konsekwencje związane z dynamiką zmian w podatku VAT. Pomimo tak istotnej roli, jaką przedsiębiorcy budowlani odgrywają w gospodarce narodowej, nie sposób oprzeć się wrażeniu, że ustawodawca podatkowy wciąż rzuca im kłody pod nogi. Są jednak sposoby na zoptymalizowanie VAT przez przedsiębiorcę budowlanego.
Ministerstwo Finansów poinformowało, że zwroty w podatku VAT zadeklarowane przez mikroprzedsiębiorców z branży budowlanej będą realizowane szybciej, tj. nawet do 15 dni. Przy czym szybszy zwrot VAT będzie możliwy wyłącznie po zweryfikowaniu prawidłowości zwrotu w tym terminie.
Ministerstwo Finansów wydało objaśnienia podatkowe, na które składają się najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi w zakresie odwróconego obciążenia podatkiem VAT transakcji dotyczących świadczenia usług budowlanych. Prezentujemy treść tych objaśnień.