REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak ująć odpis aktualizujący w ewidencji księgowej

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Jak ująć odpis aktualizujące w ewidencji księgowej /Fot. Fotolia
Jak ująć odpis aktualizujące w ewidencji księgowej /Fot. Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Zgodnie przepisami zawartymi w ustawie o rachunkowości jednostka dokona odpisów aktualizujących należności, które są przeterminowane powyżej sześciu miesięcy. W jaki sposób prawidłowo ująć odpis w ewidencji księgowej?

Zgodnie z art. 35b ustawy o rachunkowości wartość należności aktualizuje się, uwzględniając stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty poprzez dokonanie odpisu aktualizującego. Aktualizacja powinna być przeprowadzona w odniesieniu do:

REKLAMA

Autopromocja

1) należności od dłużników postawionych w stan likwidacji lub w stan upadłości - do wysokości należności nieobjętej gwarancją lub innym zabezpieczeniem należności, zgłoszonej likwidatorowi lub sędziemu komisarzowi w postępowaniu upadłościowym;

2) należności od dłużników w przypadku oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego - w pełnej wysokości należności;

3) należności kwestionowanych przez dłużników oraz z których zapłatą dłużnik zalega, a według oceny sytuacji majątkowej i finansowej dłużnika spłata należności w umownej kwocie nie jest prawdopodobna - do wysokości niepokrytej gwarancją lub innym zabezpieczeniem należności;

4) należności stanowiących równowartość kwot podwyższających należności, w stosunku do których uprzednio dokonano odpisu aktualizującego - w wysokości tych kwot, do czasu ich otrzymania lub odpisania;

Dalszy ciąg materiału pod wideo

5) należności przeterminowanych lub nieprzeterminowanych o znacznym stopniu prawdopodobieństwa nieściągalności, w przypadkach uzasadnionych rodzajem prowadzonej działalności lub strukturą odbiorców - w wysokości wiarygodnie oszacowanej kwoty odpisu, w tym także ogólnego, na nieściągalne należności.

Polecamy: Ustawa o rachunkowości z komentarzem do zmian (książka)

Dokonane odpisy aktualizujące wartość głównej należności zalicza się do pozostałych kosztów operacyjnych, a odpisy od naliczonych odsetek do kosztów finansowych.

Utworzony odpis aktualizujący należności umorzone, przedawnione lub nieściągalne jest pomniejszany o wartość spisanych należności. ⒸⓅ

SPOSÓB POSTĘPOWANIA

1 Ustalenia w sprawie należności

Zgodnie z treścią pytania w pierwszej kolejności spółka powinna ustalić, które należności są na dzień bilansowy przedawnione, umorzone lub nieściągalne, na skutek czego kwoty ich wymaganej zapłaty nie mogą być uznane za realne. Spółka ustala również te należności, które wprawdzie nie są ani przedawnione, ani umorzone, ani nieściągalne, ale są wątpliwe, co oznacza, że termin ich zapłaty już minął lub są zagrożone dużym prawdopodobieństwem nieściągalności. Spółka ustala ich wartość wynikającą z ksiąg rachunkowych, a następnie dokonuje odpisu aktualizującego. ⒸⓅ

2 Odpis aktualizujący

Spółka w polityce rachunkowości powinna ustalić zasady dokonywania odpisów aktualizujących. Przykładowo powinna:

- dokonywać aktualizacji należności raz w roku na dzień bilansowy – dla należności przeterminowanej powyżej 12 miesięcy odpis 100 proc. w pozostałe koszty operacyjne, a dla naliczonych odsetek – też odpis 100 proc. w pozostałe koszty finansowe,

- dokonywać aktualizacji należności co kwartał – dla należności przeterminowanych o 4 miesiące – 25 proc. wartości, dla należności przeterminowanych powyżej 6 miesięcy – 50 proc. wartości, dla należności przeterminowanych powyżej 9 miesięcy – 75 proc. wartości, dla należności przeterminowanych powyżej 12 miesięcy – 100 proc. wartości.

Załóżmy, że spółka podzieliła odbiorców na dwie grupy:

- osoby fizyczne, które dokonują płatności gotówką,

- firmy, które otrzymują odroczony termin zapłaty.

W drugiej grupie pojawiają się niezapłacone w terminie należności. Spółka na podstawie analizy danych określiła prawdopodobieństwo zapłaty należności:

● jeżeli należność jest przeterminowana od 30 do 90 dni, to 25 proc. należności może okazać się nieściągalne;

● jeżeli należność jest przeterminowana od 91 do 180 dni, to 50 proc. należności może okazać się nieściągalne;

● jeżeli należność jest przeterminowana od 181 do 270 dni, to 75 proc. należności może okazać się nieściągalne;

● jeżeli należność jest przeterminowana powyżej 270 dni, to 100 proc. należności może okazać się nieściągalne.

Ocena prawdopodobieństwa zapłaty należności pokazała stan zadłużenia przedstawiony w tabeli. ⒸⓅ


3 Księgowanie

Stan początkowy:

Należności 3 800 000 zł

infoRgrafika

Objaśnienia:

1. Naliczenie odsetek od przeterminowanych należności kwota 65 000 zł.

2. Utworzenie odpisu aktualizującego należność główną kwota 650 000 zł.

3. Utworzenie odpisu aktualizującego odsetki kwota 40 000 zł.

Wartość bilansowa należności będzie wynosiła 3 175 000 zł. ⒸⓅ

4 Podatek odroczony

W związku z utworzeniem odpisu aktualizującego należności oraz naliczeniem odsetek od należności przeterminowanych spółka powinna naliczyć podatek odroczony. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o rachunkowości w związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i pasywów a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości spółka tworzy rezerwę i ustala aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, którego jest podatnikiem. Równocześnie jeżeli omawiana spółka za poprzedni rok obrotowy nie przekroczyła co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

1) 17 000 000 zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

2) 34 000 000 zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

3) 50 osób - w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty

- to może odstąpić od ustalania aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

W analizowanym przypadku należy się zastanowić, czy utworzone odpisy aktualizujące mogą w przyszłości zostać kosztami stanowiącymi koszt uzyskania przychodu dla celów podatkowych. Załóżmy, że spółka będzie występowała na drogę dochodzenia sądowego w odniesieniu do wszystkich należności, od których dokonała odpisu aktualizującego. Spółka powinna więc naliczyć aktywa z tytułu odroczonego podatku, a w związku z naliczeniem odsetek utworzyć rezerwę na podatek odroczony.

Obliczenia:

Rezerwa na podatek odroczony

Wartość odsetek 65 000 zł x 19 proc. = 12 350 zł

Aktywa z tytułu odroczonego podatku

Wartość odpisu 690 000 x 19 proc. = 131 100 zł. ⒸⓅ

5 Ewidencja

infoRgrafika

Objaśnienia:

1. Zaksięgowanie aktywów z tytułu odroczonego podatku kwota 131 100 zł.

2. Zaksięgowanie rezerwy z tytułu odroczonego podatku kwota 12 350 zł. ⒸⓅ

Wyszczególnienie

Wartość ogółem

W tym:

w terminie wymagalności i przeterminowane do 30 dni

przeterminowane:

od 30 do 90 dni

od 91 do 180 dni

od 181 do 270 dni

od 181 do 270 dni

Należność główna razem

3 800 000

2 500 000

500 000

400 000

300 000

100 000

Odsetki od należności

65 000

12 500

20 000

22 500

10 000

Odpis aktualizujący należność główną

650 000

0

125 000

200 000

225 000

100 000

Odpis aktualizujący odsetki

40 000

3125

10 000

16 875

10 000

Wartość netto

3 175 000

2 500 000

384 375

210 000

80 625

0

Gabriela Suski

 specjalistka z zakresu rachunkowości

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1047).

Krajowy Standard Rachunkowości nr 4 „Utrata wartości”.

Krajowy Standard Rachunkowości nr 2 „Podatek dochodowy”.

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
CIT estoński a optymalizacja podatkowa. Czy to się opłaca?

Przedsiębiorcy coraz częściej poszukują skutecznych sposobów na obniżenie obciążeń podatkowych. Jednym z rozwiązań, które zyskuje na popularności, jest estoński CIT. Czy rzeczywiście ta forma opodatkowania przynosi realne korzyści? Przyjrzyjmy się, na czym polega ten model, kto może z niego skorzystać i jakie są jego zalety oraz wady dla polskich przedsiębiorstw.

Składka zdrowotna w 2026 roku – będzie ewolucja czy rewolucja?

Planowane na 2026 rok zmiany w składce zdrowotnej dla przedsiębiorców stanowią jeden z najbardziej dyskutowanych tematów w sferze podatkowej, mimo iż sama składka podatkiem nie jest. Tak jak każda kwestia dotycząca finansów osobistych a równocześnie publicznych, wywołuje liczne pytania zarówno wśród prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, jak i wśród polityków, gdzie widoczne są wyraźne podziały.

Podatnik już nie będzie karany za przypadkowe błędy, nie będzie udowadniał niewinności

Szef rządu Donald Tusk poinformował, że za niecelowe, przypadkowe błędy nie będzie się już karać podatnika. Teraz to urząd skarbowy będzie musiał udowadniać jak jest.

Będą zmiany w L4, pracy na chorobowym i pensjach na zwolnieniach lekarskich. Przedsiębiorcy: Jesteśmy zwolennikami deregulacji i elastyczności, ale też jasnych zasad

Zasiłek chorobowy powinien być wypłacany pracownikowi już od pierwszego dnia absencji – Północna Izba Gospodarcza w Szczecinie popiera projekt przygotowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, apelując jednocześnie o to, by ustawa w tej sprawie była przyjęta możliwie szybko. Przedsiębiorcy jednocześnie oczekują dalszego dialogu z Ministerstwem na temat np. „Zmian w L4”, które w opinii niektórych przedsiębiorców mogą budzić kontrowersje. – Jesteśmy zwolennikami tego, by pracownicy i pracodawcy mogli regulować swoje relacje w możliwie elastyczny sposób. Z jednej strony więc jesteśmy zwolennikami tego, by zwolnienie lekarskie nie blokowało w stu procentach możliwości wykonywania innych zobowiązań jeżeli to jest możliwe, ale z drugiej widzimy przestrzeń, gdzie zwolnienie lekarskie może być wykorzystywane do nadrabiania obowiązków w jednej pracy, przy jednoczesnym spowolnianiu działania w drugiej firmie – mówi Hanna Mojsiuk, prezes Północnej Izby Gospodarczej w Szczecinie.

REKLAMA

Youtuberzy mogą się cieszyć. Jest pozytywny wyrok NSA w sprawie kosztów podatkowych

Naczelny Sąd Administracyjny potwierdza, że wydatki youtuberów związane z produkcją filmów, takie jak bilety lotnicze, noclegi czy sprzęt filmowy, mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu. Wyrok jest istotny dla twórców internetowych, którzy ponoszą wysokie koszty związane z tworzeniem treści na YouTube.

Nowa era regulacji krypto – CASP zastępuje VASP. Co to oznacza dla firm?

W UE wchodzi w życie nowa era regulacji krypto – licencja CASP stanie się obowiązkowa dla wszystkich firm działających w tym sektorze. Dotychczasowi posiadacze licencji VASP mają czas na dostosowanie się do końca czerwca 2025 r., a z odpowiednim wnioskiem – do września. Jakie zmiany czekają rynek i co to oznacza dla przedsiębiorców?

Outsourcing pojedynczych procesów księgowych, czy zatrudnienie dodatkowej osoby w dziale księgowości - co się bardziej opłaca?

W stale zmieniającym się otoczeniu biznesowym przedsiębiorcy coraz częściej stają przed dylematem: czy zatrudnić dodatkową osobę do działu księgowego, czy może zdecydować się na outsourcing wybranych procesów księgowych? Analiza kosztów i korzyści pokazuje, że delegowanie pojedynczych zadań księgowych na zewnątrz może być znacznie bardziej efektywnym rozwiązaniem niż rozbudowa wewnętrznego zespołu.

Kto ma prawo odliczyć ulgę na dziecko? Po rozwodzie rodziców dziecko mieszka z matką a ojciec płaci alimenty i widuje się z dzieckiem

Na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnik ma prawo do odliczenia kwoty ulgi prorodzinnej w zależności od tego z kim jego dziecko mieszka i kto faktycznie sprawuje nad nim opiekę. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 14 stycznia 2025 r. wyjaśnił, kto może odliczyć ulgę na dziecko, gdy rodzice są rozwiedzeni, dziecko mieszka z matką na stałe, a ojciec płaci alimenty i co jakiś czas widuje się z dzieckiem.

REKLAMA

Odpowiedzialność członków zarządów spółek – co zmienia wyrok TSUE w sprawie Adjak?

W dniu 27 lutego 2025 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał przełomowy wyrok w sprawie C-277/24 (Adjak), w którym zakwestionował przyjęty w Polsce model solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki. W opinii TSUE obecne przepisy naruszają prawo unijne, ponieważ uniemożliwiają kwestionowanie decyzji wymiarowych organów podatkowych, zapadłych w sprawie przeciwko spółce w trakcie postępowania przeciwko członkom zarządu – tym samym godząc w podstawowe zasady ochrony praw jednostki. Orzeczenie to może wymusić istotne zmiany w polskim systemie prawnym oraz wpłynąć na dotychczasową praktykę organów administracji skarbowej wobec członków zarządów spółek.

Można już zapłacić podatek PIT kartą płatniczą w e-Urzędzie Skarbowym

Od 20 marca 2025 r. podatnicy mogą opłacać podatek PIT w serwisie e-Urząd Skarbowy (e-US) i usłudze Twój e-PIT za pomocą karty płatniczej. Dotychczas użytkownicy e-Urzędu Skarbowego mogli zapłacić podatek online przelewem bankowym lub BLIK-iem.

REKLAMA