Kategorie

Które jednostki gmin nie będą mogły same rozliczać się z VAT

Tomasz Krywan
Tomasz Krywan
Doradca podatkowy; specjalista w zakresie prawa podatkowego. Autor wielu praktycznych odpowiedzi na pytania z zakresu prawa podatkowego i licznych publikacji na ten temat.
inforCMS
Gminne jednostki budżetowe nie będą mogły rozliczać się samodzielnie w zakresie VAT. To skutek uchwały NSA z 24 czerwca 2013 r. Zmiany nie będą jednak dotyczyć wszystkich jednostek organizacyjnych gminy.

Uchwała NSA w sprawie podmiotowości w VAT gminnych jednostek budżetowych

24 czerwca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę (sygn. I FPS 1/13) stwierdzającą, że:

(...) w świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (...) gminne jednostki budżetowe nie są podatnikami podatku od towarów i usług.

W formie jednostek budżetowych działają m.in.: publiczne szkoły, przedszkola i żłobki, ośrodki oświatowo-wychowawcze i ośrodki opiekuńczo-wychowawcze, jednostki pomocy społecznej, izby wytrzeźwień czy publiczne ośrodki sportów i rekreacji.

Uchwała ta powoduje, że powszechna dotychczas praktyka traktowania gminnych jednostek budżetowych jako jednostek odrębnych od ich macierzystych gmin była nieprawidłowa. Nie oznacza to jednak, że praktyka ta będzie przez organy podatkowe kwestionowana. W opublikowanym na stronach internetowych Ministerstwa Finansów komunikacie można przeczytać, że:

(...) resort finansów zauważa, że nie będą kwestionowane dotychczasowe rozliczenia gminnych jednostek budżetowych jako podatników VAT (pisaliśmy o tym w numerze 16/2013, s. 7).


Co stanowisko NSA oznacza dla jednostek budżetowych


Stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w przytoczonej uchwale oznacza, że:

1) wszelkie czynności podlegające opodatkowaniu VAT, wykonywane przez gminne jednostki budżetowe, są czynnościami podlegającymi opodatkowaniu VAT przez ich macierzyste gminy,

Reklama

2) wszystkie zakupy towarów i usług dokonywane przez gminne jednostki budżetowe (w tym zakupy towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności przez samorządowe jednostki budżetowe) są zakupami dokonywanymi przez ich macierzyste gminy,

3) czynności wykonywane między gminnymi jednostkami budżetowymi a ich macierzystymi gminami nie podlegają opodatkowaniu VAT (jako czynności wykonywane wewnątrz tego samego podatnika).


UWAGA!

Gminne, powiatowe oraz wojewódzkie jednostki budżetowe nie są podatnikami VAT. Są nimi odpowiednio gminy, powiaty oraz województwa.


Kogo dotyczy uchwała NSA


Uchwała bezpośrednio dotyczy gminnych jednostek budżetowych, czyli jednostek budżetowych utworzonych przez rady gmin (organy stanowiące gmin) na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych.

W tej formie prawnej działają m.in.:

• publiczne szkoły (w tym szkoły podstawowe, gimnazja oraz licea ogólnokształcące),

• przedszkola i żłobki,

• ośrodki oświatowo-wychowawcze i ośrodki opiekuńczo-wychowawcze czy jednostki pomocy społecznej (z zastrzeżeniem, że niektóre z tych jednostek tworzone są zarówno przez gminy, jak i przez powiaty czy województwa).

Jednostki budżetowe gmin nie są podatnikami VAT

Reklama

Ponadto uchwała ta ma odpowiednie zastosowanie do tworzonych na podstawie tego samego przepisu powiatowych i wojewódzkich jednostek budżetowych. Chodzi tutaj o jednostki budżetowe utworzone odpowiednio przez rady powiatów oraz sejmiki województw. Jednostki te tworzone są na podstawie tego samego przepisu co gminne jednostki budżetowe. Mają takie same cechy. Ponadto wiele jednostek podobnego rodzaju tworzonych jest przez jednostki samorządu terytorialnego różnych szczebli (np. szkoły).

A zatem nieracjonalny jest wniosek, że gminne jednostki budżetowe danego rodzaju nie są podatnikami, a powiatowe czy wojewódzkie jednostki budżetowe tego samego rodzaju podatnikami mogą być. Według autora wszystkie samorządowe (gminne, powiatowe oraz wojewódzkie) jednostki budżetowe nie są podatnikami VAT, zgodnie z wytycznymi uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2013 r. (sygn. I FPS 1/13). Podatnikami z tytułu czynności wykonywanych przez te jednostki są - odpowiednio - gminy, powiaty oraz województwa.

Deregulacja zawodu biegłego rewidenta 2013

Korekta VAT naliczonego po zakończeniu działalności gospodarczej

 


Kogo uchwała NSA nie dotyczy


Omawiana uchwała nie ma jednak zastosowania do wszystkich jednostek. W szczególności uchwała ta nie dotyczy samorządowych zakładów budżetowych ani państwowych jednostek budżetowych. O braku zastosowania uchwały do państwowych jednostek budżetowych sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego wspomnieli zresztą w jej ustnym uzasadnieniu.

Zasady funkcjonowania tych zakładów i jednostek są odmienne od zasad funkcjonowania samorządowych jednostek budżetowych. W szczególności samorządowe zakłady budżetowe oraz państwowe jednostki budżetowe cechuje znacznie większa samodzielność organizacyjna niż samorządowe jednostki budżetowe. Nie pozwala to uznać, że omawiana uchwała ma do tych zakładów i jednostek zastosowanie. Zatem samorządowe zakłady budżetowe oraz państwowe jednostki budżetowe nadal mogą być podatnikami VAT.

Warto zauważyć, że zależnie od rejonu Polski niektóre podobnego rodzaju jednostki działają w formie samorządowych zakładów budżetowych, a inne w formie jednostek budżetowych. Te pierwsze nadal mogą być podatnikami. Te drugie podatnikami nie są. Dotyczy to np. izb wytrzeźwień czy publicznych ośrodków sportów i rekreacji (tzw. OSIR-ów).

Uchwała nie ma również zastosowania do instytucji kultury, w szczególności do samorządowych instytucji kultury (np. teatrów, filharmonii, domów kultury czy bibliotek). Instytucje kultury stanowią odrębną od jednostek budżetowych kategorię jednostek organizacyjnych (art. 9 pkt 3 i 13 ustawy o finansach publicznych). Nie ma zatem podstaw, aby uchwałę tę stosować odpowiednio do tych instytucji. Za takim stanowiskiem przemawia również fakt, że - w przeciwieństwie do jednostek budżetowych - instytucje kultury posiadają osobowość prawną (art. 14 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej).

Nie zmienią się zasady rozliczeń samorządowych osób prawnych, tj. spółek gminnych oraz samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej.

UWAGA!

Uchwała NSA nie ma zastosowania do samorządowych zakładów budżetowych ani do państwowych jednostek budżetowych.

PODSTAWA PRAWNA:

• art. 15 ust. 1 i 2 oraz art. 86 ust. 1 i 13 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - j.t. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054; ost.zm. Dz.U. z 2013 r. poz. 35

• art. 9 pkt 3 i 13 oraz art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 885

• art. 14 ust. 1 ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej - j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 406

Tomasz Krywan

prawnik, doradca podatkowy, właściciel kancelarii doradztwa podatkowego, autor licznych publikacji

 

 

Źródło: Biuletyn VAT
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    12 cze 2021
    Zakres dat:

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Usługi gastronomiczne na kasie fiskalnej online - interpretacje

    Kasy fiskalne online w branży gastronomicznej pojawiły się od 1 stycznia 2021 r. Obowiązek wymiany starych kas na nowe objął bowiem usługi związane z wyżywieniem świadczone przez stacjonarne placówki gastronomiczne. Pojawiło się jednak szereg wątpliwości interpretacyjnych związanych z nowym obowiązkiem. Oto niektóre z nich.

    Polski Ład. Ile będą kosztowały zmiany podatkowe?

    Polskie Ład. Najważniejsze zmiany jeśli chodzi o kwestie ubytku PIT to jest ok. 22 mld zł dla całego sektora, dodatkowo przewidujemy ok. 4-4,5 mld zł kosztów z tego pakietu ulg dla małych i średnich przedsiębiorstw - powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski.

    Przeniesienie firmy za granicę a podatek w Polsce

    Przeniesienie działalności gospodarczej za granicę. Zapowiadane zmiany w ramach Polskiego Ładu, rosnące koszty prowadzenia firmy, niejasne przepisy i nadmierna biurokracja – to czynniki, przez które wielu przedsiębiorców rozważa przeniesienie działalność za granicę. Jednak samo zarejestrowanie firmy w innym kraju (nawet w UE) nie zwalnia automatycznie z płacenia podatków i składek ubezpieczeniowych w Polsce.

    Kiedy osoba fizyczna ma rezydencję podatkową w Polsce?

    Polska rezydencja podatkowa. Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe z 29 kwietnia 2021 r. dotyczące zasad ustalania rezydencji podatkowej oraz zakresu obowiązku osoby fizycznej w Polsce. Zdaniem ekspertów PwC te objaśnienia mogą być postrzegane jako zapowiedź szczególnego zainteresowania władz podatkowych rezydencją osób fizycznych, które utraciły lub utracą rezydencję podatkową w Polsce.

    Czy opodatkowanie firm w Czechach jest niższe?

    Opodatkowanie działalności gospodarczej w Czechach nie jest znacząco korzystniejsze niż w Polsce - stwierdza Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy zwracają uwagę, że zależy ono m.in. od branży, w której działa firma, poziomu przychodów oraz relacji między przychodami a kosztami.

    Kto musi mieć kasę fiskalną online od 1 lipca 2021 r.?

    Kasy fiskalne online. Od 1 lipca 2021 r. kolejna grupa podatników zobowiązana jest do obowiązkowego ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych online. Których podatników dotyczy ten obowiązek?

    Obowiązek podatkowy drugiego stopnia w akcyzie

    Podmiotowość podatników akcyzy z tytułu obowiązku podatkowego drugiego stopnia jest przedmiotem daleko idących kontrowersji, zresztą z wielu powodów – pisze profesor Witold Modzelewski.

    Pusta faktura wymaga udowodnienia

    Puste faktury. Urząd skarbowy oskarżył firmę o nabycie pustych faktur, mimo że zeznania świadków wyraźnie stwierdzały co innego. Sprawę rozstrzygnął sąd administracyjny.

    Skutki podatkowe wycofania samochodu ze spółki cywilnej

    Skutki podatkowe wniesienia i wycofania samochodu do spółki cywilnej - cz. II wycofanie samochodu ze spółki cywilnej.

    Zwrot VAT niektórym podmiotom - zmiany od 1 lipca 2021 r.

    Zwrot VAT. Ustawodawca przygotował projekt nowego rozporządzenia w zakresie zwrotu VAT niektórym podmiotom. Nowe regulacje zaczną obowiązywać od 1 lipca 2021 r. Co się zmieni?

    Zarobki w Szwecji. Ile można zarobić zbierając jagody?

    Zarobki w Szwecji. Z danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego wynika, że średnia pensja w Szwecji wynosi 35,3 tys. koron brutto (ok. 15 tys. zł). Mediana wynosi 31,7 tys. koron brutto (ok. 14 tys. zł).

    Raportowanie niefinansowe ESG zyskuje na znaczeniu

    Raportowanie niefinansowe ESG (environmental, social i governance). Inwestorzy coraz częściej szukają informacji o wpływie spółek na środowisko i społeczeństwo. Polskie firmy rzadko jednak raportują takie kwestie. Dlaczego warto raportować? Co powinny zawierać raporty ESG?

    Globalna stawka CIT a realna działalność gospodarcza

    Globalna stawka CIT. Polska nie poprze planu wprowadzenia globalnego minimalnego poziomu podatku od przedsiębiorstw, o ile nie będzie klauzuli wyłączającej z niego istotną działalność gospodarczą prowadzoną w kraju - powiedział dziennikowi "Financial Times" minister finansów Tadeusz Kościński.

    ZUS w Polsce vs. ZUS w Anglii

    Ubiegły miesiąc okazał się niezwykle istotny dla polskiej gospodarki. Premier Morawiecki ogłosił główne założenia „Nowego Ładu”, czyli programu ekonomiczno-społecznego, którego założeniem ma być zniwelowanie strat, jakie w naszej gospodarce poczyniła pandemia koronawirusa. Jednakże nie dla wszystkich plan ten okazał się dobrym pomysłem; co więcej, wzbudził wśród pewnej części społeczeństwa spore obawy.

    Nowelizacja ustawy o AML – nowe obowiązki dla rynku walut wirtualnych

    Nowelizacja ustawy o AML. Wirtualne waluty to ekspresowo rozwijająca się branża z dziedziny nowoczesnych technologii. Jednak zarówno wydobycie, sprzedaż, wymiana i spekulacja walutami nie jest zarezerwowana wyłącznie dla przedsiębiorców jako inwestycja czy środek płatniczy. Walutę wirtualną często wykorzystuje się również do realizacji nieuczciwych celów i w ramach działań niezgodnych z prawem. W związku z tym pojawiają się kolejne regulacje prawne – zarówno krajowe, jak i międzynarodowe – dotyczące AML/CFT. 15 maja 2021 weszła w życie nowelizacja ustawy o AML. Co warto o niej wiedzieć?

    Blockchain w księgowości – przyszłość, która już zapukała do drzwi

    Blockchain w księgowości. Wiele wskazuje na to, że rachunkowość oparta o nowe technologie, w tym technologię blockchain to nieodległa przyszłość. Prowadzenie księgowości z wykorzystaniem rejestru rozproszonego i inteligentnych umów może pomóc przedsiębiorcom osiągać większe dochody szybciej i łatwiej. Jednocześnie, wprowadzanie nowych rozwiązań zawsze wiąże się z pewnymi wyzwaniami. Czy wątpliwości branży księgowej związane z blockchainem są uzasadnione?

    Ulga na ekspansję - kto skorzysta i na jakich zasadach?

    Ulga na ekspansję, która została zaproponowana w ramach Polskiego Ładu, ma objąć przedsiębiorstwa, w tym małe i średnie podmioty, które podejmują ekspansją na rynki zagraniczne. Na jakich warunkach będzie można korzystać z ulgi na ekspansję? Kiedy ulga wejdzie w życie?

    Dodatkowe prace a opodatkowanie VAT kar umownych

    VAT od kar umownych - dodatkowe prace. W trakcie realizacji projektu budowlanego mogą wystąpić nowe okoliczności, takie jak np. problemy z gruntem czy wady dokumentacji projektowej. Może to spowodować konieczność podjęcia dodatkowych prac, a tym samym poniesienia dodatkowych kosztów przez wykonawcę, które powinny obciążać zamawiającego. Strony umowy budowlanej muszą ustalić, czy taka kara umowna podlega, czy nie podlega opodatkowaniu VAT.

    Jak postrzegamy księgowych? Sowa, mrówka czy leniwiec?

    Księgowi są nazywani zaufanymi doradcami i wysokiej klasy specjalistami. Chociaż te określenia brzmią poważnie, po pracy często rozwijają nietypowe zainteresowania, jak sporty ekstremalne, sztuki walki, żeglarstwo bądź śpiew w chórze. Sposób, w jaki ich odbieramy, pokazują też metafory. Księgowego można porównać do wielu zwierząt – mądrej sowy, walecznego tygrysa bądź pracowitej mrówki. Z okazji Dnia Księgowego postanowiliśmy przyjrzeć się wizerunkowi specjalistów od rachunkowości.

    Nowy podatek od elektroniki uderzy w twórców i konsumentów

    Opłata reprograficzna. Nowy podatek od elektroniki uderzy w kieszenie konsumentów i przedsiębiorców, nie pomoże twórcom - stwierdził Związek Cyfrowa Polska, wydając negatywną ocenę do projektu ustawy o uprawnieniach artysty zawodowego w ramach konsultacji społecznych resortu kultury.

    Podatkowa grupa kapitałowa – rozliczenie straty

    Podatkowa grupa kapitałowa. Spośród pięciu spółek tworzących grupę jedna przyniosła stratę, a cztery dochody. Spółka dominująca pomniejszyła o tę stratę podatek dochodowy wykazany i zaliczkowany przez cztery rentowne spółki, zachowując powstałą na plus różnicę zaliczek CIT, a następnie rozdysponowując ją pomiędzy siebie i spółkę przynoszącą straty. Była pewna, że to działanie będzie obojętne podatkowo, ale fiskus stwierdził, że jest to przysporzenie majątku tych spółek i musi zostać opodatkowane jak zwykły przychód. Spór między przedsiębiorcą a Dyrektorem Krajowej Informacji Skarbowej rozstrzygnął sąd, stwierdzając, że: „Stanowisko KIS jest nie tylko nieprawidłowe, ale także nielogiczne i sprzeczne wewnętrznie. Jest również wyrazem nadmiernego fiskalizmu państwa”.

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku - jakie korzyści dla firm?

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku. Ministerstwo Finansów proponuje przedsiębiorcom program Podatnik Bezgotówkowy. To propozycja dla tych firm, które większość transakcji płatniczych przeprowadzają w systemie cashless. Uzyskanie takiego statusu „Klienta Premium” będzie możliwe od 2022 roku. Firma, która go uzyska, skorzysta z najszybszego zwrotu VAT w Europie. Pieniądze znajdą się na ich kontach w maksymalnie 15 dni.

    Jaka stawka ryczałtu dla usług gastronomicznych?

    Stawka ryczałtu - usługi gastronomiczne. Czy sprzedaż usług gastronomicznych (przygotowywanie gotowych posiłków na rzecz kontrahentów) można opodatkować na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych ze stawką 3%?