Tematy - Finanse publiczne

Deficyt budżetu państwa po pierwszym półroczu 2026 r. osiągnął już 123,7 mld zł, czyli niemal połowę całorocznego planu. Najnowsze dane Ministerstwa Finansów pokazują, że choć dochody państwa rosną, wydatki nadal zwiększają się szybciej. Najwięcej pieniędzy pochłonęły m.in. ZUS, obrona narodowa i ochrona zdrowia.

Bez względu na to, jaki los spotka ostatecznie program SAFE, pewne jest jedno: politycznie zyskają wszystkie strony konfliktu, ale instytucjonalnie straci państwo polskie. W sporze ginie bowiem to, co najważniejsze: wiarygodność i przejrzystość finansów publicznych.

Polskie finanse publiczne są transparentne, obserwowane przez instytucje UE i niezależne instytucje ratingowe. Nie ma absolutnie mowy o ukrywaniu czegokolwiek – powiedziała minister finansów Magdalena Rzeczkowska.

Ostatnie dni przynoszą wysyp alarmujących komentarzy sugerujących zły stan finansów publicznych w Polsce i nierealność założeń przyjętych na potrzeby konstrukcji przyszłorocznego budżetu państwa. Warto w tym kontekście odstawić emocje na bok i w oparciu o dostępne informacje pokusić się o próbę rzetelnej oceny sytuacji.

Rząd przedstawił projekt ustawy budżetowej na 2024 rok, który ma na celu zapewnienie stabilności finansowej kraju. Głównymi filarami tego projektu są bezpieczeństwo, wsparcie programów społecznych, ochrona zdrowia oraz strategie minimalizujące koszty obsługi długu Skarbu Państwa. W kontekście globalnych wyzwań, takich jak konflikt na Ukrainie, jakie kluczowe wskaźniki gospodarcze i założenia zostały uwzględnione w tym projekcie? Oto przegląd najważniejszych informacji.

Dotacja z gminy a przedawnienie. Coraz więcej osób w swojej działalności stara się korzystać z różnych form pomocy. Jednym z popularnych rodzajów wsparcia, są różnego rodzaju dotacje – w tym dotacje z jednostek samorządu terytorialnego. W trakcie działalności podmiotu może jednak okazać się, że środki z dotacji zostały nieprawidłowo spożytkowane. W takiej sytuacji, zasadniczo, podatnik powinien zwrócić dotację – co w praktyce może jednak okazać się dla niego niemożliwe do wykonania (szczególnie po dłuższym czasie). Tak samo więc jak w innych przypadkach, ustawodawca przewidział odpowiedni okres przedawnienia dla konieczności zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Warto jednak dowiedzieć się, jak należy obliczać ten termin - w szczególności, że proces przyznania, korzystania i rozliczenia dotacji może być dość długi – i wskazywać na różne momenty, od których należałoby obliczać termin przedawnienia.

Polski Ład - gospodarka. Propozycje zaprezentowane przez koalicję rządzącą w ramach tzw. Polskiego Ładu w krótkim horyzoncie będą miały pozytywny wpływ na gospodarkę, ale nie rozwiążą wielu strukturalnych problemów – ocenia wiceprezes, dyrektor naukowy ds. polityki fiskalnej CASE, Grzegorz Poniatowski. Jego zdaniem, jeżeli wszystkie proponowane zmiany zostaną wdrożone, konsolidacja fiskalna od 2023 r. jest mało prawdopodobna.

Sprawozdania finansowe za 2020 r. Przedłużono terminy sporządzania sprawozdań finansowych dla jednostek sektora prywatnego, publicznego oraz organizacji non-profit za rok obrotowy 2020. Jakie terminy obowiązują?

Split payment, MPP. - Przedsiębiorcy przyzwyczaili się do stosowania split payment i to rozwiązanie działa bardzo dobrze. Zastanawiamy się, czy obniżyć próg split paymentu – dziś to jest 15 tys. zł – lub nawet wprowadzić powszechny obowiązek podziału kont w przypadku podatku VAT - mówi Tadeusz Kościński, minister finansów w wywiadzie dla DGP.

PPK w mikrofirmie, urzędzie, szkole. Od 1 stycznia 2021 r. do PPK mogą przystępować mikrofirmy i jednostki sektora publicznego (np. urzędy, szkoły). Jeżeli choć jedna osoba zatrudniona w mikroprzedsiębiorstwie chce oszczędzać w Pracowniczych Planach Kapitałowych to przedsiębiorca powinien podjąć działania mające na celu wdrożenia programu - powiedział PAP ekspert regionalny PPK Maciej Sawicz. Dla jednostek sektora publicznego przewidziano szereg ułatwień we wdrażaniu PPK.

Bezwarunkowy dochód podstawowy ma w założeniu pozwolić, by każdy obywatel niezależnie od osiąganych dochodów otrzymywał stałe świadczenie finansowe od państwa. Jak wskazują eksperci Polskiego Instytutu Ekonomicznego, koszt sfinansowania bezwarunkowego dochodu podstawowego w Polsce, "przy założeniu świadczeń w wysokości 1200 zł dla osób w wieku produkcyjnym i 600 zł dla dzieci" wyniósłby 376 mld zł rocznie.

Inflacja to wzrost przeciętnego poziomu cen dóbr i usług konsumpcyjnych w gospodarce - to wie prawie każdy, kto choć trochę interesuje się gospodarką i ekonomią. Nie wszyscy jednak zdają sobie sprawę z tego, że nawet z pozoru nieduże wahania tego wskaźnika mogą wpływać na wartość portfela gospodarstw domowych. Skąd się bierze inflacja? Jak w Polsce mierzy się inflację? Jak definiuje się deflację? Wyjaśniamy.

Podejmowane ad hoc działania fiskalne i brak jasnej strategii generują znaczną niepewność i nie sprzyjają wiarygodności finansów publicznych - uważa ekonomista Szkoły Głównej Handlowej Jarosław Janecki. Dla podmiotów sektora realnego i rynków finansowych ważne jest, aby rząd jasno określił skalę i górny pułap działań fiskalnych, a także zadbał o większą przejrzystość finansów publicznych.

Podmioty zaangażowane w operacje związane z polskim programem luzowania ilościowego powinny lepiej komunikować się z rynkiem i mediami - uważają uczestnicy rynku. Brakuje m.in. informacji o docelowej skali QE, co może rodzić ryzyka dla złotego, czy przejrzystości w transakcjach towarzyszących skupowi obligacji przez NBP.

Stawki VAT w wysokości 23 proc. i 8 proc. będą obowiązywać od 1 stycznia 2019 r. do końca roku następującego po roku, w którym spełnione zostaną określone warunki budżetowe. Innymi słowy, możliwość obniżenia stawek VAT będzie skorelowana ze stanem finansów publicznych, a więc i z ogólną kondycją gospodarki.

Według raportu Instytutu Studiów Podatkowych w latach 2008-2015 administracja skarbowa ewidentnie przymykała oko na gigantyczny rabunek dochodów podatkowych, który łącznie możemy oszacować co najmniej 400 mld zł - mówił w poniedziałek wiceprzewodniczący sejmowej Komisji Finansów Publicznych Janusz Szewczak. 400 mld zł straty na podatkach w latach 2008-15 to bardzo ostrożny szacunek (bez uwzględnienia CIT) - powiedział PAP prof. Witold Modzelewski, szef Instytutu Studiów Podatkowych.

W kwietniu 2018 r. minął rok od startu Programu upowszechniania płatności bezgotówkowych w jednostkach administracji publicznej, realizowanego przez KIR we współpracy z Ministerstwem Przedsiębiorczości i Technologii. Program okazał się dużym sukcesem – już w co drugim urzędzie w Polsce możemy wnieść opłatę za pomocą karty płatniczej lub telefonu. Terminale płatnicze POS otrzymała również Policja drogowa.

Rząd przyjął 6 czerwca 2017 r. założenia do projektu budżetu państwa na 2018 r. Na poziom dochodów budżetu państwa w 2018 r. istotny wpływ będą miały działania związane z poprawą przestrzegania przepisów podatkowych oraz ograniczenie tzw. luki podatkowej w VAT. Przy czym w 2018 r. stawki VAT pozostaną na poziomach obowiązujących w 2017 r.

„Nie ma istotnych zagrożeń dla naszego wzrostu gospodarczego" – skomentował wpływ potencjalnego wyjścia Grecji ze strefy euro na nasz kraj wiceminister finansów Artur Radziwiłł podczas briefingu, który odbył się w Ministerstwie Finansów 29 czerwca 2015 r.

Minister finansów Mateusz Szczurek oczekuje, iż Komisja Europejska już w tym roku zdejmie z Polski procedurę nadmiernego deficytu. Szef MF szacuje, że deficyt spadnie w 2015 roku do 2,7 proc. PKB, a gospodarka Polski wzrośnie przynajmniej o 3,4 proc.

Z dniem 1 stycznia 2015 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych.

Deficyt budżetowy w 2015 r. ma być nie większy niż 46 mld 80 mln zł - przewiduje budżet, który w środę 18 grudnia 2014 r. w nocy uchwalił Sejm. Przyjęto kilka poprawek, w tym - nieoczekiwanie - dot. przekazania 30 mln zł na Polską Agencję Kosmiczną oraz 16 mln zł na Muzeum Jana Pawła II. Budżet na 2015 r. pozwoli wyjść Polsce z procedury nadmiernego deficytu; będzie też wspierał jej rozwój - uważa minister finansów Mateusz Szczurek.

Zwiększenie efektywności zarządzania płynnością sektora finansów publicznych i obniżenie potrzeb pożyczkowych budżetu państwa oraz długu publicznego zakłada nowelizacja ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw, przyjęta bez poprawek przez Senat 23 października 2014 r. Chodzi m.in. o wolne środki zgromadzone w sektorze publicznym oraz środki przyjęte do depozytu sądowego.

Trwają obecnie prace nad nowym systemem finansowania samorządów. Eksperci uważają, że należałoby wprowadzić zróżnicowanie podatków od nieruchomości w zależności od wielkości miasta.

Przepisy dotyczące inwentaryzacji są dostępne w rozdziale 3 ustawy o rachunkowości. Jednak w ustawie o rachunkowości nie są doprecyzowane kwestie techniczne i organizacyjne dotyczące przeprowadzenia inwentaryzacji. Tak więc podczas przeprowadzenia inwentaryzacji niezwykle istotne jest ujęcie w polityce rachunkowej zasad, które umożliwią prawidłową jej realizację.

Ministerstwo Finansów poinformowało, że 29 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił 4 decyzje Ministra Finansów określające wysokość zobowiązania Województwa Mazowieckiego z tytułu wpłat do budżetu państwa na część regionalną subwencji ogólnej (tzw. janosikowe) na 2013 r. za miesiące: wrzesień, październik, listopad i grudzień.

Finanse publiczne

Budżet państwa po pierwszym półroczu 2026. Deficyt przekroczył 123 mld zł, a wydatki rosną szybciej niż dochody

Spór o SAFE: rząd weźmie pożyczkę mimo weta Prezydenta? Czy SAFE 0% to dodrukowania pieniędzy przez NBP?

Minister Rzeczkowska: polskie finanse publiczne są transparentne

Listopadowy komentarz gospodarczy Dawida Pachuckiego, głównego ekonomisty PZU

Projekt ustawy budżetowej na 2024 rok. Kluczowe wskaźniki i strategia zarządzania długiem

Dotacja z gminy wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem a przedawnienie

Polski Ład - jak wpłynie na inflację, finanse publiczne, lukę w VAT?

Przedłużenie terminów na sporządzenie sprawozdań finansowych za 2020 r.

MPP (split payment) z niższym progiem i bardziej powszechny

PPK w mikrofirmie, urzędzie, szkole - jak wdrożyć

Bezwarunkowy dochód podstawowy. Czym jest? IIe kosztowałby w Polsce?

Inflacja - czym jest i jak się oblicza?

Skuteczna polityka fiskalna to m.in. jasne komunikowanie planowanych rozwiązań

Luzowanie ilościowe (QE) w Polsce w 2020 r.

Utrzymanie stawek VAT na poziomie 23 proc. i 8 proc. w 2019 r.

Straty podatkowe w latach 2008-2015 w Polsce - co najmniej 400 mld zł

Co drugi urząd w Polsce przyjmuje płatności kartą lub telefonem

Założenia podatkowe budżetu państwa na 2018 r.

Grexit bez wpływu na sytuację gospodarczą i finansową Polski?

MF oczekuje zdjęcia procedury nadmiernego deficytu już w 2015 roku

Zmiany w klasyfikacji budżetowej

Sejm przyjął budżet na 2015 rok

Zmiany w ustawie o finansach publicznych od 2015 roku

Podatek od nieruchomości do zmiany

Naruszenia w sferze finansów publicznych z zakresu inwentaryzacji

Ministerstwo Finansów komentuje wyroki WSA w sprawie tzw. janosikowego