Ograniczanie możliwości optymalizacyjnych i klauzula obejścia prawa podatkowego – ryzyka dla przedsiębiorców

Zobacz: Podatki 2015

Planowane zmiany będą również oddziaływać na bieżące rozliczenia przedsiębiorców. Przede wszystkim dotyczy to zupełnie nowego podejścia do zagadnienia tzw. niedostatecznej kapitalizacji, znacznego rozszerzenia zakresu obowiązywania ograniczeń w zaliczaniu odsetek do kosztów podatkowych i wprowadzenia nowej, alternatywnej metody ustalania limitu kosztów finansowania obniżających dochód podatkowy.

Opisywane zmiany będą miały dwojaki wpływ na przedsiębiorców. Z jednej strony, po wejściu w życie nowelizacji, dokonywanie pewnych typów przekształceń czy inwestowanie za granicą będzie wiązać się z większym niż dotąd obciążeniem podatkowym. Dodatkowo, należy jednak pamiętać, że w ocenie Ministerstwa Finansów (jako głównego autora projektu nowelizacji) nowelizacja ma w zasadniczej mierze charakter doprecyzowujący. Oznacza to, że istnieje ryzyko, iż organy podatkowe będą podchodzić do przekształceń i reorganizacji, realizowanych przed wejściem w życie nowelizacji, z perspektywy dokonanych już zmian prawnych. Może to pociągać za sobą przyjęcie bardziej restrykcyjnego niż dotąd podejścia.

Dodatkowym elementem środowiska prawnego, w jakim przyjdzie funkcjonować przedsiębiorcom po 1 stycznia 2015 roku jest ogólna klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania. Klauzula ta ma na dzień dzisiejszy jedynie formę propozycji zawartej w założeniach do projektu zmian w Ordynacji podatkowej. W ocenie Ministerstwa Finansów, wprowadzenie klauzuli antyabuzywnej pozwoli organom podatkowym dokonywać zmiany klasyfikacji zdarzenia gospodarczego oraz jego opodatkowania w sytuacji, gdy zastosowana konstrukcja prawna będzie mieć (w ocenie organów) charakter sztuczny. Przepisy dotyczące klauzuli najprawdopodobniej wejdą w życie w połowie 2015 roku.

Polecamy: Podatki 2014 - Nowy VAT 500 pytań i odpowiedzi na trudne pytania

Zapraszamy do dyskusji na forum o podatkach

Wprowadzenie klauzuli antyabuzywnej będzie wymagało od przedsiębiorców każdorazowego przygotowania szczegółowego biznesowego uzasadnienia operacji restrukturyzacyjnej. Podatnicy będą musieli wykazać, że dokonana reorganizacja nie ma na celu jedynie uzyskania korzyści podatkowych, lecz jest racjonalna z ekonomicznego punktu widzenia.

Jednocześnie, Ministerstwo Finansów już teraz zapowiada, że szczególną uwagą obejmie również zdarzenia reorganizacyjne sprzed wejścia w życie klauzuli. W ocenie Ministerstwa, jeśli określona operacja będzie uznawana za „sztuczną” po wprowadzeniu przepisów antyabuzywnych, to nie ma powodu, aby w odmienny sposób traktować analogiczną operację przeprowadzoną we wcześniejszym okresie. Omawiane stanowisko można uznać za zapowiedź retroaktywnych kontroli zasadności restrukturyzacji.

Można uznać, że wejście w życie zmian ustaw o podatkach dochodowych oraz nowelizacji Ordynacji podatkowej wymusi zmianę podejścia przedsiębiorców do reorganizacji. Przekształcenia struktury przedsiębiorstw i ich racjonalność biznesowa będą musiały zostać szczegółowo udokumentowane. W przypadku weryfikacji ze strony organów podatkowych, podatnik będzie musiał wyjaśnić, dlaczego wybrał określoną opcję restrukturyzacji i jakie pozapodatkowe korzyści osiągnął (lub planuje osiągnąć) z tego tytułu. Rozwiązania dla przedsiębiorców będą musiały zostać dostosowane do konkretnych stanów faktycznych, specyficznych dla każdego podatnika.

Zapisz się na nasz newsletter

Rewolucyjne zmiany w zakresie niedostatecznej kapitalizacji - nowy zakres, metody obliczania i skutki dla przedsiębiorców

Monika Ławnicka, doradca podatkowy, menedżer w Accreo