Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Co trzeba zmienić w polskim systemie podatkowym - rozmowa z profesorem Witoldem Modzelewskim

prof. Witold Modzelewski
prof. Witold Modzelewski
O koniecznych zmianach w polskich podatkach, o „bermudzkim” trójkącie urzędowo-lobbystyczno-eksperckim, a także o potrzebie przywrócenia rangi przepisu prawa i jego bezpośredniego stosowania rozmawiamy z Witoldem Modzelewskim - profesorem dr hab. Uniwersytetu Warszawskiego, członkiem Narodowej Rady Rozwoju, prezesem Instytutu Studiów Podatkowych, doradcą podatkowym nr 00001. Zdaniem profesora Modzelewskiego pogląd interpretacyjny władzy musi być wyjątkiem od zasady, że władza mówi do nas przepisem prawa. Władza musi nauczyć się szanować poglądy prawne obywateli, bo to oni przede wszystkim „stosują prawo podatkowe”.

Infor.pl: Panie Profesorze, chciałbym zapytać o konieczne zmiany w polskim systemie podatkowym. Z wielu Pańskich wypowiedzi, także na naszym portalu infor.pl wynika paląca wręcz konieczność reformowania polskich podatków.

Witold Modzelewski: Zacznijmy od próby określenia tych działań: nie używajmy tu pojęcia „reforma polskich podatków” - z nią mamy do czynienia od wielu lat, a ich skutki dla budżetu i dla uczciwych podatników są wręcz opłakane. Przed naszym krajem konieczność podjęcia szybkich działań ratunkowych: załamują się dochody budżetowe – tzw. dziura Szczurka (Rostowskiego?) tylko w trzech najważniejszych podatkach wynosi ponad 60 mld zł (niektórzy szacują „lukę podatkową” na kwotę około 90 mld zł). W stosunku do uczciwych podatników obecny system jest wyjątkowo wręcz opresyjny lub wrogi, a uchylający czy też unikający opodatkowania biznes święci swoje największe sukcesy finansowe i prestiżowe. Podatnicy często powtarzają pogląd, że zupełnie „nie opłaca się być uczciwym”.

Co trzeba zrobić? Aby uratować nasze podatki przede wszystkim trzeba przeciąć wszelkie związki władzy ustawodawczej i wykonawczej oraz sądowniczej z biznesem optymalizacyjnym, zwłaszcza tym międzynarodowym, oraz z lobbystami zainteresowanymi destrukcją prawa podatkowego: od tego trzeba zacząć, wyrzucać do kosza wszystkie (bez wyjątku!) przepisy, które napisano dla tych dwóch grup beneficjentów podatkowego status quo. To punkt wyjścia: to jest oczywiście decyzja polityczna, ale można sądzić, że wynik wyborów ją w pełni potwierdza.

Potrzebny jest szybko plan ratunkowy dla systemu podatkowego, a zwłaszcza dla VAT

„Uszczelnienie systemu podatkowego”: co to jest?

Infor.pl: W niedawnych wywiadach prasowych (dla PAP i Rzeczpospolitej) jest Pan określany jako współtwórca propozycji podatkowych Prawa i Sprawiedliwości. Nie dementował Pan tych określeń więc chciałbym zapytać jak duży był Pana udział w przygotowywaniu tych projektów nowych ustaw podatkowych (projekty ustaw: o VAT, o CIT, o podatku od wielkopowierzchniowego handlu detalicznego, o podatku od transakcji finansowych, o podatku od niektórych instytucji finansowych), które zostały opublikowane w materiałach programowych na stronie kampanii wyborczej PIS?

Witold Modzelewski: Opublikowane projekty ustaw podatkowych autoryzują politycy, bo są częścią programu, który przyniósł im zwycięstwo wyborcze. Ich dobrym prawem jest korzystanie z wiedzy ekspertów, tak jak w każdej innej dziedzinie. Projekty te są w istotnym zakresie zbieżne z poglądami, które od lat prezentuje publicznie Instytut Studiów Podatkowych oraz moja skromna osoba. Lecz bez woli politycznej, popartej głosami wyborców, poglądy ekspertów nie mają większego znaczenia. O kształcie przyszłego systemu podatkowego zadecydowali wyborcy, którzy mają już dość obecnego stanu rzeczy. To jest najważniejsze: projekty były w czasie kampanii wyborczej powszechnie znane, co było czymś zupełnie nowym w życiu politycznym.

500 pytań o VAT odpowiedzi na trudne pytania z interpretacjami Ministerstwa Finansów (PDF)

Nowa ustawa o VAT - trzeba ją uchwalić jak najszybciej

Infor.pl: Przegląd koniecznych zmian zacznijmy może od VAT-u. Temu podatkowi poświęca Pan najwięcej uwagi. Jest to z pewnością najważniejszy podatek w naszym systemie, który mimo wielu mankamentów i ułomności przynosi nadal najwięcej pieniędzy budżetowi Państwa.

Witold Modzelewski: Podatek ten z różnym natężeniem dewastowano w ciągu ostatnich 11 lat, przy czym największej destrukcji dokonano w latach 2008-2015. Z różnych zresztą przyczyn niekompetencja rządzących jest najważniejsza, ale swoją rolę odegrali lobbyści i biznes optymalizacyjny, który zrobił chyba najwięcej zła. Ostrożny rachunek bezpowrotnych strat w tym podatku za te lata przekroczył już ponad 90 mld zł, a może więcej. Trzeba wyrzucić do kosza nie tylko obecną ustawę o tym podatku, lecz również wszystkie interpretacje urzędowe, niekiedy poparte bardzo dyskusyjnymi wyrokami i uchwałami sądowymi. Podatek ten trzeba napisać od nowa, aby chronił on interes publiczny i interesy uczciwych podatników. Ten plan ma oczywiście wielu jawnych (znamy ich agresywne wypowiedzi) i cichych wrogów, bo patologie podatkowe zawsze mają wielu zwolenników. Lista koniecznych zmian w tym podatku jest powszechnie znana, trzeba tylko chcieć uchwalić nową ustawę i wdrożyć. Z obecną wersją VAT-u, co wielokrotnie publicznie podkreślałem, nie mam i nie chcę mieć nic wspólnego. Zresztą nie tylko ja.

Infor.pl: Poddał Pan istotnej krytyce większość propozycji Rady Konsultacyjnej Prawa Podatkowego przy Ministrze Finansów z 20 sierpnia 2015 r., dotyczące rozwiązań ograniczających możliwość popełniania oszustw VAT. Czy faktycznie nie ma wśród tych propozycji nic godnego uwagi? Nic, co mogłoby ograniczyć wyłudzenia VAT? Dość pozytywnie wypowiadał się Pan np. o koncepcji podzielonej płatności W projekcie nowej ustawy o VAT jest podzielona płatność. Jednocześnie zasadą w VAT ma być odpowiedzialność nabywcy za niewpłacony przez dostawcę podatek (zaległość podatkową sprzedawcy). Jak to ma działać?

Witold Modzelewski: Szkoda chyba czasu na dyskusję o pomysłach, które albo nic nie wnoszą, albo popierają istnienie wadliwych rozwiązań (np. załącznik nr 11 do obecnej ustawy czyli tzw. odwrotne obciążenie), względnie są wręcz szkodliwe, bo być może są nieświadomym wsparciem dla lobbystów.

Dam tylko jeden przykład: po co tworzyć jakiś „centralny rejestr faktur”?  Czy ktoś wie, ile tych dokumentów  powstaje każdego dnia? Ile jest również faktur korygujących i not korygujących? Kto będzie wprowadzał do tego rejestru faktury wystawione przez podmioty zagraniczne? Jak ochronić ów rejestr przed działaniem zwykłych oszustów, którzy wprowadzają doń miliony fałszywych dokumentów, zwłaszcza gdy będą podszywać się pod uczciwe firmy, aby im zaszkodzić? Robi się to również dziś, aby wyłudzić nienależne zapłaty. Pomysł podrzucenia politykom owego rejestru wyszedł chyba od biznesu optymalizacyjnego, który być może ma już oprogramowanie dla jego obsługi. Debiut Rady na tym polu nie był zbyt udany. Czy przeprowadzono na ten temat debatę z udziałem niezależnych ekspertów? Zresztą Rada jest organem doradczym rządu, który podał się do dymisji, a jej wiceszef jest posłem Platformy Obywatelskiej, czyli spór nie ma tylko merytorycznego charakteru.

Są bardzo różne wersje wdrożenia tzw. podzielonej płatności. Do tej pory wszystkie tego rodzaju propozycje były torpedowane przez zagraniczny biznes optymalizacyjnego i … resort finansów. Z litości nie zacytuję odpowiedzi na ten temat, który otrzymałem w związku z postulatami Instytutu Studiów Podatkowych z 2014 roku naprawy tego podatku z resortu finansów.

Zamiast mydlić oczy na temat tzw. odwrotnego obciążenia, trzeba było już dawno wprowadzić ową podzieloną płatność w wersji dobrowolnej: jeśli kupujemy nie chcąc ryzykować utraty prawa do odliczenia od nieznanego i być może zaplątanego w niejasne interesy dostawcy (usługodawcy), to może będzie od niego zażądać ustanowienia odrębnego rachunku bankowego, na który będzie wpłacana część ceny, która odpowiada podatkowi naliczonemu. Rachunek ten będzie pod nadzorem organu podatkowego właściwego dla dostawy. W przypadku zastosowania tej formy rozliczenia, nabywca nie będzie odpowiadać solidarnie za zaległości podatkowe dostawcy. Postulat ten, znany od 2012 roku, różni się od postulatów Rady. Najważniejsze, że opowiadają się za nim od lat uczciwi podatnicy: przeciwnicy są na ulicy Świętokrzyskiej i biznesie optymalizacyjnym, który tam często gości.

Rady (na pewno) nie warte 50 mld zł

Infor.pl: W projekcie nowej ustawy o VAT (także w projekcie nowej ustawy o CIT) firmowanej przez PIS jest m.in. nowa instytucja dająca podatnikom możliwość informowania organu podatkowego o planowanej (lub już zastosowanej) optymalizacji podatkowej. Bardzo proszę o przybliżenie tej instytucji. Dlaczego będzie warto składać te informacje?

Witold Modzelewski: Należy stworzyć możliwie najwięcej rozwiązań, które chronić będą uczciwych podatników, wprowadzać transparentne stosunki między władzą a obywatelem oraz stawiać precyzyjne granice między legalnym a nielegalnym obniżaniem obciążeń podatkowych. Jeśli podatnik uważa, że stosuje legalne i rzetelne metody optymalizacyjne, to będzie mógł (nie musiał) poinformować o tym organy podatkowe, korzystając tym samym z domniemania działania w dobrej wierze. Jest to od lat znany postulat, który oczywiście jest bezpardonowo atakowany przez zwolenników obecnego stanu rzeczy: słyszałem nawet, że (jakoby) projekt ustawy proponuje „opodatkowanie VAT-em korzyści” wynikających ze zgłoszonej przez podatnika działań optymalizacyjnych. I takie bzdury  powtarzają oficjalne agencje informacyjne. Tu nie ma pola dla uczciwej debaty: idzie o zbyt duże pieniądze.

Monitor Księgowego – prenumerata

Infor.pl: Czy jest Pan przekonany, że zmiany, jakie przyniesie nowa ustawa o VAT przyniosą zakładane rezultaty? W szczególności, czy istotnie ograniczą wyłudzanie VAT, z którym to problemem nie radzą sobie raczej państwa UE.

Witold Modzelewski: Najpierw trzeba stworzyć prawo, które nie będzie sprzyjać lub legalizować uchylania się od opodatkowania, a potem należy je wdrożyć, zapewnić przestrzeganie, chronić przed patologizacją interpretacyjną: przecież dziś przepis prawa nie ma żadnego znaczenia: liczą się tylko poglądy wyrażone przez urzędowe gadulstwo, a sądy ponoć przypisują sobie prawo do „poprawiania nieudolnego ustawodawcy”. Sporo jest więc do zrobienia poza działaniami legislacyjnymi.

Ale musimy zacząć od stworzenia nowego prawa, które stanowione będzie w dobrej wierze, w zgodzie z interesem publicznym, chroniąc interesy uczciwych podatników - czyli większości. Wiem, jestem bardzo naiwny: obrońcy status quo są potężni, królują w mediach, mają wpływy w dotychczasowym systemie politycznym, a nawet w organach władzy. Tak łatwo nie zrezygnują ze swoich wpływów i posuną się daleko, aby nie stracić swojej pozycji. Dowiedziałem się niedawno, że ich zdaniem podatkami w nowym rządzie ma zająć się ktoś bardzo zasłużony dla międzynarodowej optymalizacji podatkowej: nie wierzę w taki scenariusz, ale wszyscy widzimy, że operacja ratunkowa ma wpływowych i potężnych przeciwników (nie tylko w Polsce). Interes publiczny, dobro naszego kraju - jakkolwiek je rozumiemy - nie ma w świecie „agresywnego planowania podatkowego” żadnego znaczenia.

Infor.pl: Często mawia Pan, że podatki nie mogą być proste, bo skomplikowane mamy realia społeczno-gospodarcze. Mimo to zapytam, czy VAT mógłby być prostszy?

Witold Modzelewski: To nie są w pełni moje słowa: podatek od towarów i usług w wersji wspólnotowej, nawet gdyby był tworzony w dobrej wierze, jest dużo bardziej skomplikowaną wersją od kształtu obowiązującego poza Wspólnotą. Aby cokolwiek uprościć, trzeba przywrócić rangę przepisu prawa i jego bezpośredniego stosowania, co wiąże się z szacunkiem dla poglądów prawnych podatników. Dziś interpretacje urzędowe na temat tego podatku to ponad milion stron tekstu. Kto jest w stanie tym posługiwać się? Nikt. Gdy wrócimy do stanowionego prawa (sola scriptura) życie podatników będzie dużo prostsze. Zło tkwi również we wszechobecnym gadulstwie urzędniczym (m.in. niepodpisywanych „komunikatach resortu finansów”), trudno zrozumiałej judykaturze, która – jak to często słyszymy – wydaje „prawotwórcze wyroki”. Na jakiej podstawie prawnej? Czas z tym skończyć. Dla dobra obywateli i naszego kraju

Nikt nie ma prawa wydawać „prawotwórczych wyroków” w dziedzinie podatkowej

Infor.pl: Patrząc na skalę wyłudzeń VAT pojawiają się oceny, że formuła VAT się wyczerpuje. Czy Pana zdaniem VAT ma nadal przyszłość, czy może jest jakaś inna alternatywa dla VAT? Może zwykły podatek obrotowy? Stany Zjednoczone jakoś funkcjonują bez VAT.

Witold Modzelewski: Z wyłudzeniami możemy dać sobie radę, gdy podatkami nie będzie rządzić „bermudzki” trójkąt urzędowo-lobbystyczno-ekspercki, który raczej nie działa w interesie publicznym. Oczywiście trzeba ratować również inne podatki, bo dziś i przez kolejne lata VAT nie ma żadnej alternatywy. W dalszej perspektywie można tu zaproponować coś w zamian. Teraz nie jest to najważniejsze.

Infor.pl: W projekcie nowej ustawy o VAT wyraźnie jest napisane, że niektóre z jej regulacji stanowią odstępstwo od regulacji wspólnotowych. Jakie najważniejsze rozbieżności z prawem UE i orzecznictwem TSUE widzi Pan profesor w tym projekcie? Czy i jak te rozbieżności mogą zagrozić skutecznemu wejściu w życie nowej ustawy o VAT? Kiedy możemy się spodziewać wejścia w życie tej ustawy?

Witold Modzelewski: To nie jest prawda: to kolejny przykład wrogiej narracji tych, którzy są przeciwnikami naprawy istniejącego stanu rzeczy. Wiemy, że w Polsce od lat wykorzystuje się istnienie domniemanych sprzeczności regulacji polskich chroniących interes publiczny z prawem UE, aby tworzyć kolejne luki podatkowe, czego najlepszym przykładem jest wmówienie nam, że samorządowe jednostki budżetowe nie są podatnikami tego podatku.

Każde państwo członkowskie może podjąć działania mające na celu zwalczanie oszustów podatkowych, kierując się zasadą proporcjonalności zastosowanych środków do skali szkodliwości tych działań. Od dawna powinno to robić, ale tu wkraczamy już na grunt polityki. Biznes optymalizacyjny był powiązany z częścią elit politycznych, które wiele lat rządziły tym podatkiem: chyba on również powinien uznać swoją klęskę. Ale nie miejmy złudzeń: będzie on bronił do upadłego swojej pozycji m.in. twierdząc, że nie możemy naprawić tego podatku, bo jest to „sprzeczne z prawem UE”. To jakiś absurd. A kiedy ustawa wejdzie w życie? Oby jak najszybciej, ale trzeba również dać podatnikom jakiś czas dla poznania jej realizacji.

Polecamy: 500 pytań o VAT odpowiedzi na trudne pytania z interpretacjami Ministerstwa Finansów (PDF)

Polecamy: Przewodnik po zmianach w ustawie o rachunkowości 2015/2016 (PDF)

Infor.pl: Pisał Pan niedawno (publikowaliśmy to również na naszym portalu infor.pl), że naprawa akcyzy, to najważniejsze zadanie dla nowego Sejmu – obok reformy VAT-u. Co Pana zdaniem trzeba w pierwszej kolejności zmienić w naszym systemie akcyzy? Czy potrzebna będzie nowa ustawa? PIS nie szedł do wyborów z projektem nowej ustawy o podatku akcyzowym.

Witold Modzelewski: Nie warto pisać nowej ustawy o podatku akcyzowym, bo od 1 marca 2009 r. obowiązuje już trzecia ustawa, którą jednak trzeba mocno poprawić, bo ma zbyt wiele luk i słabości. Potrzebna jest jej gruntowna nowelizacja, która ograniczy, a docelowo wyeliminuje gigantyczny rynek paliw, papierosów i alkoholu, który nie płaci akcyzy. Tu trzeba wprowadzić wiele nowych rozwiązań, które będą nie tylko zamieszczone w samej ustawie o podatku akcyzowym, lecz również w ustawie o służbie celnej, przepisach regulujących produkcję wyrobów spirytusowych i tytoniowych oraz w przepisach dotyczących kontroli skarbowej.

Dziś rzetelni podatnicy handlujący paliwami silnikowymi nie są w stanie konkurować z nieopodatkową kontrabandą. Merytoryczne postulaty jak to zrobić są również znane od lat, m.in. są to sugestie celników i organizacji grupujących producentów wyrobów spirytusowych i paliw. Trzeb jednak przełamać opór wszystkich szkodników i doprowadzić do zmiany prawa, działając w interesie publicznym oraz tych, którzy dziś płacą akcyzę.

Naprawa akcyzy: najważniejsze zadanie – obok VAT-u – dla nowego Sejmu

Infor.pl: O naszym podatku dochodowym od osób prawnych krąży powszechna opinia, że płacą go już tylko te podmioty, którym nie wypada go nie płacić (tu przede wszystkim spółki z udziałem Skarbu Państwa). Zwłaszcza spółki z udziałem kapitału zagranicznego mają szereg metod tzw. optymalizacji podatkowej, dzięki którym mogą zarówno nie płacić CIT, jak i transferować pieniądze za granicę bez podatku.

Proszę powiedzieć, co Pana zdaniem trzeba zmienić w polskim CIT, by dochody z tego podatku nie spadały, a z drugiej strony, by podatek ten nie był udręką dla uczciwych podatników. Które z tych pomysłów znajdziemy w projekcie nowej ustawy o CIT firmowanym przez PIS?

Witold Modzelewski: Podatek dochodowy od osób prawnych został już dawno „wykończony” przez ignorującego interes publiczny ustawodawcę, lobbystów i biznes optymalizacyjny. Według ostrożnych szacunków bezpowrotne straty w tym podatku wynoszą około 30 mld zł (ok. 1,5% PKB), a wpływy wynoszą też ok. 30 mld zł, czyli proporcjonalnie tracimy tu jeszcze więcej niż w przypadku VAT-u i akcyzy.

Większość proponowanych rozwiązań służy „uszczelnianiu” tego podatku, a także wyeliminowaniu tych rozwiązań, które stosowano tylko po to, aby biznes optymalizacyjny mógł bezpiecznie zarobić pieniądze dla swoich klientów („przepisy korzystne dla podatników”). Jest ich sporo (na pewno za dużo). Należy również wprowadzić znane od lat postulaty tych, którzy nie chcą mieć nieuczciwej konkurencji ze strony nieopodatkowanych, zwłaszcza zagranicznych konkurentów. Przecież każdy zada pytanie: czy biznes optymalizacyjny, który dzięki tzw. umowom luksemburskim doprowadził do utraty przez Polskę wielomiliardowych kwot dochodów budżetowych, miał związki z władzą w naszym kraju? Czy aby nie doradzał również rządzącym i resortowi finansów? Może to ktoś wreszcie sprawdzi i powie zwykłym obywatelom, czy wolno jednocześnie działać na szkodę państwa polskiego i brać od niego pieniądze? Za co? Za doradztwo?

Może wreszcie uzyskamy odpowiedź na pytanie, kto jest autorem największej w historii dezorganizacji aparatu skarbowego poprzez połączenie izb skarbowych z urzędami skarbowymi? Proszę zapytać co na temat tej „reformy” sądzą pracownicy aparatu skarbowego. Ich opinie są miażdżące. Kto wcześniej podsunął pomysł połączenia izby celnej z urzędami celnymi?

Zmiany w podatku dochodowym  są tylko częścią większej całości. A tu trzeba również faktycznie obniżyć opodatkowanie tym, którzy faktycznie inwestują, a nie tym, którzy inwestują w „innowacje podatkowe”. Dochód inwestowany w realną gospodarkę musi być docelowo poza opodatkowaniem: to zupełnie oczywisty postulat, który od lat jakoś nie chce się przebić.

Infor.pl: Z pewnością zna Pan koncepcję, którą lansuje Centrum im. Adama Smitha i Związek Przedsiębiorców i Pracodawców - likwidacji CIT i wprowadzenia podatku przychodowego. Zresztą ZPP proponuje również w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą likwidację PIT i przejście na podatek od przychodów w wysokości od 3 do 7 proc. w zależności od branży.
Jak Pan ocenia tę koncepcję? Czy likwidacja sporów dotyczących trawników przed i za siedzibą firmy, poczęstunków dla kontrahentów i innych rodzajów kosztów uzyskania przychodów nie jest nęcącą wizją? Czy nie uprościłoby to Pana zdaniem życia firmom? Trudno byłoby chyba także unikać płacenia takiego podatku?

Witold Modzelewski: Brałem udział w dyskusji na temat tych pomysłów: to tylko ogólne idee, a liczą się tylko projekty konkretnych ustaw. Kiedy będą, zacznie się realna debata. Podatek przychodowy nie jest dużo prostszy od podatku dochodowego, bo w obu będą rozbieżne stanowiska na temat pojęcia przychodów, których to sporów nie można z góry wyeliminować. A przykłady, które Pan podaje, obiektywnie nie mają większego znaczenia, bo są dowodem jak urzędowe i sądowe interpretacje potrafią namieszać tam, gdzie problem nie jest aż tak skomplikowany. Ale na podatkach trzeba się znać – nie wystarczy czytać koślawe przepisy. Wydatki na trawnik na terenie siedziby podatnika są kosztem uzyskania przychodów, podobnie jak na poczęstunki dla kontrahentów, które związane są z działalnością gospodarczą. Wystarczy nie rozrabiać, bo z nudów lub niekompetencji można wiele popsuć.

Infor.pl: Stosunkowo najmniej wypowiada się Pan publicznie na temat PIT. Jednak w jednym z ostatnich wywiadów stwierdził Pan Profesor, że ustawy o PIT nie da się już poprawić. Jak powinna więc Pana zdaniem wyglądać nowa ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych. Bardzo proszę o wskazanie kilku niezbędnych elementów dobrej ustawy o PIT. Czy powinna objąć np. także  rolników?

Witold Modzelewski: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych ma już prawie 24 lata i już jej nic nie pomoże. Czy wie Pan, ile razy ją nowelizowano oraz ile obowiązuje dziś przepisów przejściowych? Ponad tysiąc jednostek redakcyjnych. Katastrofa legislacyjna jest stanem, którego nie da się odwrócić. Dziś ten podatek powinien być nazwany podatkiem od emerytów, rencistów i legalnie zatrudnionych pracowników. Daje on jednak ponad 70 mld wpływów, czyli zbyt dużo, aby można było tu godzić się na zbyt ryzykowne eksperymenty. W najbliższych latach dochody z tego podatku będą jednak spadać, bo trzeba podwyższyć minimum wolne (obecnie go faktycznie nie ma) oraz będzie on wykorzystywany dalej do prowadzenia polityki prorodzinnej.

Większość przepisów tej ustawy jest jednak z innej epoki i wymaga unowocześnienia. Nie trzeba jednak tworzyć dwóch, a dziś tak naprawdę to czterech podatków dochodowych: trzeba je skodyfikować w jednej ustawie, ale na to przyjdzie czas za rok lub dwa, bo teraz nasz kraj ma coś ważniejszego do zrobienia.

Koncepcję opodatkowania rolników opracował jeszcze rząd premiera Donalda Tuska: można ten projekt znaleźć w resorcie rolnictwa, ale czy jest aktualny politycznie? O to proszę zapytać polityków. Sądzę, że nie będzie tego w planach przyszłego rządu, ale niech on o tym zdecyduje.


Infor.pl: Wyraził Pan niedawno opinię, że nowa Ordynacja jest potrzebna ale jeszcze nie teraz. Najpierw trzeba naprawić najbardziej “miododajne” podatki jak VAT, akcyza i CIT. Dopiero potem Ordynacja. Kiedy Pana zdaniem będzie czas na stworzenie nowej Ordynacji podatkowej?

Witold Modzelewski: Z Ordynacją podatkową dzieje się źle, ale na tle katastrofy w materialnym prawie podatkowym jest to dużo mniejszy problem. Przypomnę, że projekt tej ustawy powstał pod moim kierunkiem w latach 1993-1995, a intensywne prace parlamentarne trwały dwa lata. Sądzę, że jej stan w 1997 roku był dużo lepszy niż obecnie. Wiele zupełnie nieprzemyślanych lub błędnych nowelizacji popsuło tę ustawę: to ona jest przyczyną katastrofy interpretacyjnej ostatnich lat. Resort finansów a dokładnie pięć izb skarbowych tworzy dziś gigantyczną firmę doradczą, która zajmuje się narzucaniem podatnikom swoich poglądów prawnych a nie „interpretacją przepisów”.

My już nie mamy prawa podatkowego: mamy „lepsze”, bo urzędowe poglądy władzy, oraz „gorsze” czyli te, które mają podatnicy. To absurd. Naprawa tej ustawy nie musi polegać napisaniu jej od nowa. Trzeba zatrzymać „maszynkę do mięsa”, która co rok niszczy nasze prawo, zastępując je urzędniczą gadaniną: to można zrobić bardzo szybko. Ewentualną wizję nowej Ordynacji podatkowej musi stworzyć nowa większość parlamentarna, bo w dniu 25 października br. wyborcy zdecydowali o innego przyszłości naszego kraju. Czy to oznacza, że trzeba stworzyć nową Ordynację podatkową? Może, ale moim zdaniem nie jest to dziś najważniejsze, ale oczywiście lepiej mieć lepszą Ordynację podatkową od obecnej.

Infor.pl: Dość sceptycznie ocenił Pan w niedawnym wywiadzie dla PAP dokonania założenia nowej Ordynacji podatkowej przygotowane przez Komisję Kodyfikacyjną Ogólnego Prawa Podatkowego pod przewodnictwem prof. Leonarda Etela. Dlaczego?

Witold Modzelewski: Znam ten dokument, widzę jego wady i zalety. Zatwierdził go rząd, który już przechodzi do historii. Obowiązuje tu również zasada dyskontynuacji. Odniosłem wrażenie (może błędne), że politycy poprzedniego rządu traktowali prace nad Ordynacją jako część kampanii wyborczej, którą przecież sromotnie przegrali. Nie jest chyba dobrze, że tak ważny w dłuższej perspektywie akt prawny jest używany w walce politycznej przeciwko tym, którzy chcą ratować stan naszych podatków. Alternatywa ta jest na wskroś fałszywa: musimy ratować materialne prawo podatkowe, bo jest w stanie rozpadu. Tego nie zastąpi nawet dużo lepsza od obecnej Ordynacja podatkowa.

Infor.pl: Co więcej stwierdził Pan w tym kontekście “Cenię prof. Leonarda Etela, uważam go za jednego z najwybitniejszych ekspertów prawa podatkowego, ale nie wierzę w zespoły w takich sytuacjach. W prawie powinna być zasada jednego pióra, istnienie zespołu wymusza zbyt dużo kompromisów". Powstaje pytanie, czy doczekamy się autorskiego projektu ordynacji podatkowej Profesora Modzelewskiego? Co na pewno znalazłoby się w takim projekcie?

Witold Modzelewski: W pełni podtrzymuję ten pogląd, zwłaszcza najwyższą ocenę szefa tej komisji, ale mój wkład w tworzenie Ordynacji podatkowej zakończył się w 1995 r. gdy w imieniu rządu przedstawiłem ją w Sejmie. Moim zdaniem tego rodzaju projekty muszą mieć autorski charakter, a zasada jednego pióra jest kanonem, któremu powinniśmy być wierni: albo będziemy mieć spójną koncepcję, albo zbiór różnych, przypadkowych i nawet sprzecznych wizji. Mam nadzieję, że Pan profesor Leonard Etel stworzy swoją wersję tej ustawy. Powinna być ona wolna od politycznego kontekstu: może zlecić jej opracowanie Sejm lub Kancelaria Prezydenta, ale to nie do mnie pytanie.

Prof. Modzelewski: nowa Ordynacja podatkowa niepotrzebna teraz

Infor.pl: Czy Pana jednoznacznie negatywna ocena obecnych przepisów dotyczących interpretacji podatkowych oznacza, że nie chciałby Pan żadnych urzędowych interpretacji w naszym systemie podatkowym? Ani indywidualnych ani ogólnych?

Witold Modzelewski: To jakieś nieporozumienie: ogólne interpretacje urzędowe są potrzebne, ale władza powinna wydawać ich możliwie najmniej: co najwyżej kilkanaście w roku, a lepiej aby było ich jeszcze mniej. Pogląd interpretacyjny władzy jest potrzebny tylko wtedy, gdy władza chce, aby jej stanowisko było znane obywatelom. To musi być wyjątek od zasady, że władza mówi do nas przepisem prawa. Co do zasady trzeba nauczyć się szanować poglądy prawne obywateli, bo to oni przede wszystkim „stosują prawo podatkowe”: władza robi tylko w procedurach jurysdykcyjnych i musi zrozumieć, że nie ma „lepszych” i „gorszych” poglądów prawnych. Poglądy obywateli, których nie podziela władza, nie oznaczają bezprawności ich działań. Od tego trzeba zacząć.

Urzędowe interpretacje podatkowe - wynaturzona koncepcja, z którą czas skończyć

Infor.pl: Prezydent Andrzej Duda powołał Pana do Narodowej Radę Rozwoju. Gratulując Panu Profesorowi tego zaszczytnego powołania chciałbym zapytać, czy udział w NRR wyklucza Pana powrót do Ministerstwa Finansów?

Witold Modzelewski: Dziękuję za gratulacje, ale słowa o „powrocie do ministerstwa finansów” chyba również są nieporozumieniem; kiedyś (bardzo dawno, bo 20 lat temu) byłem sekretarzem i podsekretarzem stanu, nie będąc politykiem. Poza tym nigdy nie byłem urzędnikiem, mimo że wysoko cenię sobie ten status. To były inne czasy: było miejsce dla nie będących politykami wysokich funkcjonariuszy publicznych. Współpracowałem z czterema rządami z czterema ministrami finansów: zaczynałem od prawicy (rząd Jana Olszewskiego) a skończyłem z lewicą (rząd Śp. Józefa Oleksego). To były inne czasy: sądzę, że dziś podatkami muszą (i powinni) rządzić z krwi i kości politycy, bo jest tu bardzo źle, a to wymaga siły politycznej i determinacji.

Mogę tylko zasugerować, aby politycy, którzy chcą i będą działać w interesie publicznym, muszą wiele zmienić, a zwłaszcza wykluczyć (bez wyjątku) jakiekolwiek relacje urzędników z biznesem optymalizacyjnym zwłaszcza zagranicznym, którego działania z natury są sprzeczne z interesem publicznym. On tu faktycznie rządził zbyt długo.

Bardzo dziękuję za ciekawą rozmowę.

Rozmawiał Paweł Huczko

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Ordynacja podatkowa - część 1
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść:
    płatnika
    podatnika
    urzędu skarbowego
    budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Praca obywateli Ukrainy w Polsce a opodatkowanie PIT. Co trzeba wiedzieć po pół roku pobytu w Polsce
    Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę miliony (dosłownie) obywateli Ukrainy mniej lub bardziej tymczasowo przeniosło się do Polski, aby szukać schronienia przed wojną. W rezultacie albo rozpoczęli pracę zdalną w Polsce dla swojego pracodawcy z siedzibą na Ukrainie albo po prostu podjęli pracę w Polsce. Wykonują oni swoją pracę z polskiego adresu zamieszkania i to wkrótce zrodzi problem dotyczący opodatkowania dochodów z tej pracy omówiony poniżej.
    Slim VAT 3 - znaczące zmiany w VAT
    Slim VAT 3 trafił do konsultacji publicznych. Jest to kolejny pakiet uproszczeń w rozliczeniach VAT dla przedsiębiorców. Na czym będą polegać proponowane zmiany?
    Remanent likwidacyjny dla celów VAT - jak ustalić wartość towarów
    Podatnik będzie sporządzał spis z natury dla celów VAT przy likwidacji działalności gospodarczej. Na fakturach ze składnikami majątku obecne są również koszty przesyłki. Czy poniesiony koszt przesyłki/transportu należy doliczyć do wartości składnika majątku i rozliczyć od tej kwoty VAT?
    Wypłata czternastej emerytury - jaki termin?
    Pierwsze wypłaty czternastej emerytury rozpoczną się już 25 sierpnia; Nie jest konieczne składanie żadnego wniosku w tym zakresie - poinformowało w czwartek na stronach rządowych Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.
    Dodatki do ogrzewania i taryfy z rekompensatą - opublikowano założenia ustawy
    W wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów opublikowano 11 sierpnia 2022 r. założenia projektu ustawy "o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw". Ustawa ta ma wprowadzić m.in. jednorazowe dodatki finansowe dla ogrzewających swoje domy paliwem innym niż węgiel. Ustawa ta ma także ograniczyć podwyżki cen ciepła poprzez wprowadzenie taryf z rekompensatą.
    Sprzedaż napojów w restauracji - jakie stawki VAT
    Czy jest możliwość zastosowania stawki 0% VAT do napojów w restauracji? Sprzedaż dotyczy np. soku pomarańczowego, który kupowany jest w hurtowni ze stawką 0%. A co z herbatą z suszu owocowego, smoothie, shake'ami?
    Jak zostać biegłym rewidentem? Czy warto?
    Biegły rewident to osoba będąca ekspertem w dziedzinie finansów, w szczególności w zakresie rachunkowości i audytu finansowego. Z uwagi na zdobyte kompetencje i doświadczenie, a także wszechstronną wiedzę umiejętności biegłego rewidenta są niezwykle pożądane w biznesie. Wysoki prestiż zawodu wiąże się jednak z dużą odpowiedzialnością, a proces zdobywania uprawnień wymaga czasu i poświecenia. Czy rekompensują to zarobki?
    Nadpłata kredytu hipotecznego - czy to się opłaca
    W pierwszym półroczu 2022 roku Polacy nadpłacili prawie 25 miliardów złotych na złotowe kredyty mieszkaniowe. To najpewniej najwyższy wynik w historii. Dzięki nadpłacie kredytu kredytobiorca będzie musiał oddać bankowi mniej odsetek. Ale odpowiedź na pytanie, czy warto nadpłacać kredyt nie jest łatwa. Trzeba porównać oprocentowanie lokat i kredytów w perspektywie kilku, kilkunastu, czy nawet kilkudziesięciu lat - czyli w takim okresie w którym będziemy jeszcze (po nadpłacie) spłacać kredyt hipoteczny. Zatem dopiero po latach można dokładnie obliczyć, czy warto było nadpłacać kredyt.
    Sprzedaż miejsc pod reklamę (udostępnianie powierzchni reklamowych) - kod GTU
    Wydawnictwo sprzedaje miejsce pod reklamę zarówno w czasopismach papierowych, jak i w ich wersjach internetowych. Dodatkowo udostępniamy miejsce na reklamę na naszych budynkach. Czy sprzedaż takich miejsc pod reklamę należy oznaczać kodem GTU_12 jak usługi reklamowe?
    Wielu podatników płaci za wysoki podatek od nieruchomości, choć nie musi
    Podatek od nieruchomości jest nagminne zawyżany. Wynika to z rozbieżności interpretacyjnych co do kwalifikacji danego obiektu jako gruntu, budynku czy budowli, a w przypadku przedsiębiorców istotne jest też, czy nieruchomość służy prowadzeniu działalności gospodarczej. Należne podatnikom nadpłaty sięgają niekiedy nawet kilkuset tysięcy złotych, można je jednak odzyskać.
    Aplikacja e-Paragony Ministerstwa Finansów - do czego służy. Donosy na sprzedawców i planowanie domowego budżetu
    Podatnicy mogą już pobrać na telefon aplikację e-Paragony przygotowaną przez Ministerstwo Finansów. Ale – jak mówią eksperci – to program bardziej do planowania domowego budżetu i zgłaszania nieprawidłowości paragonowych fiskusowi. Podobnie zresztą reklamuje ją sam resort finansów. „To bezpłatna aplikacja, dzięki której możesz zarządzać wydatkami, sprawdzać paragony z kodem QR, a także zgłaszać nieprawidłowości” - czytamy na stronie podatki.gov.pl.
    Waloryzacja umów w zamówieniach publicznych w czasie dużej inflacji - korzyści dla firm i państwa
    Firmy, które przed miesiącami czy latami wygrały przetargi, dziś muszą dokładać do interesu, bo wielu zamawiających nie chce podwyższyć im wynagrodzenia. To efekt chociażby rosnącej inflacji (w lipcu wyniosła 15,5 proc.) czy cen materiałów budowlanych. Teraz przedsiębiorcy dostali w końcu silny argument do ręki. Prokuratoria Generalna RP w opublikowanych właśnie wytycznych przekonuje, że waloryzacja tych kontraktów jest nie tylko dopuszczalna, ale często wręcz niezbędna. Także z perspektywy samych zamawiających czy też – szerzej – interesu publicznego. Prokuratoria Generalna RP zachęca do zmian w kontraktach o zamówienia publiczne, przekonując, że ostateczne koszty upadłości przedsiębiorców może ponieść sama administracja publiczna.
    Finansowanie społecznościowe (crowdfunding) - nowe przepisy od 29 lipca 2022 r.
    Co zmienia w polskim finansowaniu społecznościowym (crowdfundingu) wejście w życie ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych (...)? Co to jest crowdfunding udziałowy? Wyjaśniają eksperci CRIDO.
    VAT 2023: Faktura w walucie obcej - kurs przeliczeniowy dla faktury korygującej
    Od stycznia 2023 roku w ustawie o VAT zostaną uregulowane zasady stosowania kursu przeliczeniowego dla faktur korygujących, w przypadkach gdy pierwotna faktura została wystawiona w walucie obcej. Dotąd kwestia ta nie była objęta regulacją ustawy o VAT, co powodowało wątpliwości podatników przy korektach zmniejszających i zwiększających wartość transakcji. Przyjęte w projekcie nowelizacji ustawy o VAT (pakiet SLIM VAT 3) rozwiązanie stanowić ma uproszczenie dotychczasowej praktyki przyjmowanej w zakresie kursu przeliczenia waluty obcej w fakturach korygujących.
    Mały podatnik VAT 2023 - nowy limit 2 mln euro
    Od 1 stycznia 2023 r. zwiększy się (z 1,2 mln euro do 2 mln euro) limit rocznego obrotu, uprawniającego do posiadania statusu małego podatnika VAT. Zmiana taka wynika z projektu nowelizacji ustawy o VAT zwanej potocznie (SLIM VAT 3), która ma wejść w życie od początku 2023 roku. Projekt ten aktualnie jest poddawany konsultacjom publicznym i uzgodnieniom międzyresortowym. Kim jest mały podatnik VAT? Jakie korzyści daje status małego podatnika VAT? Co to jest metoda kasowa w VAT?
    Odliczenie VAT z faktur sprzed rejestracji
    Podatnik można odliczyć VAT z faktur sprzed rejestracji działalności. Jakie warunki należy spełnić, by odzyskać VAT?
    SLIM VAT 3 od 2023 roku - najważniejsze zmiany
    Co do zasady (z pewnymi wyjątkami) od 1 stycznia 2023 r. wejdzie w życie pakiet zmian w ustawie o VAT określany przez Ministerstwo Finansów "SLIM VAT 3" (Simple Local And Modern VAT). Gotowy jest już projekt nowelizacji ustawy o VAT i kilku innych ustaw wprowadzającej te zmiany. Projekt ten jest aktualnie w fazie konsultacji społecznych i uzgodnień międzyresortowych. Jakie zmiany w VAT przewiduje ten projekt?
    Podatek od składki zdrowotnej - wyjaśnienia Ministra Finansów
    Podatnicy opodatkowani podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT) wg skali podatkowej nie mają od 1 stycznia 2022 r. prawa do odliczenia zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne - w przeciwieństwie do składek na ubezpieczenia społeczne. Czy oznacza to podwójne opodatkowanie tego samego dochodu i "podatek od podatku"? Minister Finansów odpowiedział 4 sierpnia 2022 r. Rzecznikowi Praw Obywatelskich na te wątpliwości.
    Outsourcing kadrowo-płacowy – korzyści dla pracodawców, pracowników i działów HR
    Ostatnie miesiące ubiegłego roku oraz początek 2022 r. stanowiły ogromne wyzwanie m.in. dla księgowych oraz działów kadrowo-płacowych. Zmiany i niejasność wprowadzanych aktów prawnych wprowadziły chaos, który bezpośrednio dotknął też pracowników w postaci nieprawidłowo naliczonych wynagrodzeń czy opóźnienia w ich wypłacie. Brak dostępności na rynku specjalistów od kadr i płac zmusił przedsiębiorców do poszukiwania rozwiązań usprawniających obsługę tych procesów.
    Digitalizacja w firmie - jakie korzyści. E-kancelaria
    Digitalizacja w przedsiębiorstwach nie jest procesem nowym. Transformacja cyfrowa w firmach dotyczy coraz większej ilości dokumentów i obejmuje obszary związane z bieżącą pracą. Trend ten uwypuklił się szczególnie w ostatnich dwóch latach, a wpływ na ten stan miała m.in. pandemia. Czy dziś digitalizacja jest nadal na topie? Czy przedsiębiorcy doceniają korzyści płynące z tej zmiany ? Czy są gotowi inicjować kolejne etapy transformacji cyfrowej, by jeszcze mocniej usprawniać pracę swoich firm?
    Rozliczenie używania prywatnych samochodów do celów służbowych - auta elektryczne, hybrydowe i napędzane wodorem
    Wprowadzenie możliwości zwrotu pracownikom kosztów używania do celów służbowych samochodów prywatnych z napędem elektrycznym, hybrydowym i wodorowym, przewiduje projekt ustawy, który został opublikowany 8 sierpnia 2022 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów. Nowe przepisy mają być przyjęte przez rząd w trzecim kwartale 2022 roku.
    Dochody i wydatki budżetowe 2022/2023. Czy rządowi wystarczy pieniędzy na dodatki drożyźniane?
    Dodatki drożyźniane, które otrzymają obywatele w związku ze wzrostem cen ogrzewania (sam dodatek węglowy – a to dopiero początek – kosztować będzie prawie 12 mld zł.), wymagają radykalnego zwiększenia dochodów budżetu państwa. Rosnące niezadowolenie a przede wszystkim strach przed brakiem ogrzewania i najzwyklejszą biedą wraz z perspektywą podwójnych wyborów (Sejm i Senat oraz samorządu terytorialnego) uzasadniać będzie wypłatę obywatelom dodatkowych świadczeń, których jedynym źródłem jest kasa państwowa. Trzeba ją dodatkowo zasilić, bo inflacyjna premia fiskalna na pewno nie wystarczy – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.
    Spółka rodzinna – problemy związane z przekształceniem
    Przekształcenie jako jedna z transakcji restrukturyzacji spółki, zasadniczo nie wpływa na jej funkcjonowanie, zmieniając jedynie formę prawną prowadzonej działalności. Praktyka pokazuje jednak, że cała procedura może być zdecydowanie bardziej skomplikowana i znacząco wykraczać poza przygotowanie umowy przyszłej spółki, a sam plan przekształcenia uwzględniać szereg innych czynności, nie tylko z zakresu prawa. Dobrze widać to na przykładzie przekształcenia spółki rodzinnej, gdzie dodatkowym wyzwaniem może być udział małoletnich dzieci. Jakie wyzwania stoją przed prawnikami?
    PIT-36, PIT-36L, PIT-39 (i załączniki) za 2022 rok - nowe wzory formularzy podatkowych
    Ministerstwo Finansów przygotowało nowe wzory formularzy rocznego zeznania podatkowego PIT-36 (wersja 30), PIT-36S (wersja 30), PIT-36L (wersja 19), PIT-36LS (wersja 19), PIT-39 (wersja 12) i załączników PIT/B (wersja 20), PIT/BR (wersja 6), PIT/IP (wersja 4), PIT/M (wersja 9), PIT/O (wersja 27) oraz PIT/Z (wersja11), które mają dotyczyć rozliczenia dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2022 r. oraz do odliczeń od dochodu (przychodu) i od podatku dokonanych w zeznaniu składanym za 2022 r. Konsultacje podatkowe tych wzorów rozpoczęły się 4 sierpnia 2022 r. i potrwają do 16 sierpnia 2022 r. Po zakończeniu tych konsultacji podatkowych, wzory formularzy, zostaną udostępnione do stosowania (opublikowane) w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Ministerstwa Finansów, zgodnie z art. 45b ustawy o PIT, w brzmieniu obwiązującym od 1 stycznia 2022 r. Formularze te nie będą ogłoszone w drodze rozporządzenia Ministra Finansów publikowanego w Dzienniku Ustaw.
    Dodatek na ogrzewanie - wniosek do 30 listopada 2022 roku
    Rząd przyjął założenia do ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw. Ustawa ta ma m.in. zapewnić wsparcie finansowe w postaci jednorazowego dodatku pieniężnego dla posiadaczy niektórych indywidualnych źródeł ciepła wspomoże te gospodarstwa domowe, dla których główne źródło ciepła zasilane jest: pelletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy albo skroplonym gazem LPG względnie olejem opałowym.