Nowe zasady korekt ksiąg podatkowych (JPK) w 2027 r. – zmiany w Ordynacji podatkowej, ustawie o VAT, kks i ustawie o KAS (projekt)

• Jak jest obecnie i dlaczego trzeba zmienić przepisy
• Co zawiera projekt nowelizacji
• Korekta złożonej księgi podatkowej gdy podatnik sam zidentyfikuje błąd
• Korekta złożonej księgi podatkowej gdy błąd znajdzie organ podatkowy w toczącej się procedurze podatkowej
• Likwidacja kary pieniężnej za nieskorygowanie JPK w terminie
• Automatyczne udostępnianie danych
• Kiedy nowe przepisy wejdą w życie

Jak jest obecnie i dlaczego trzeba zmienić przepisy

W aktualnym stanie prawnym przepisy dotyczące korekt ksiąg podatkowych przesłanych bez wezwania organu podatkowego za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej, znajdują się jedynie w ustawie o VAT i dotyczą ewidencji JPK dla celów podatku VAT.

Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że z powodu rozszerzenia zakresu stosowania JPK również na księgi podatkowe przesyłane w ramach:
a) podatku dochodowego od osób prawnych (CIT),
b) podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) oraz
c) zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
- powstała konieczność stworzenia przepisów ogólnych, które będą określały zasady dokonywania korekt ksiąg podatkowych dla wszystkich podatków, w sytuacji gdy księga podatkowa została przesłana organowi podatkowemu za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej, bez wezwania organu podatkowego.

Brak jednolitych, ogólnych regulacji powoduje, że podatnicy muszą działać na podstawie przepisów szczególnych, właściwych dla ksiąg podatkowych w ramach danego podatku.

Zdaniem resortu finansów nowe przepisy będą korzystne dla podatników i skrócą czas, jaki podatnicy poświęcają na:
- przesłanie korygującej księgi podatkowej lub na
- wywiązanie się z obowiązku skorygowania przesłanej księgi podatkowej.

Co zawiera projekt nowelizacji

Opublikowany 25 maja 2026 r. projekt nowelizacji przewiduje wprowadzenie do Ordynacji podatkowej przepisów regulujące zasady dokonywania korekt ksiąg podatkowych w dwóch przypadkach (analogicznie do obecnych przepisów w ustawie o VAT), tj.:
1) gdy podatnik sam zidentyfikuje błąd w złożonej księdze podatkowej oraz
2) gdy błąd zostanie dostrzeżony przez organ podatkowy w toczącej się procedurze podatkowej,
a także stosowne zmiany dostosowawcze w ustawie KKS, w ustawie o VAT i w ustawie oKAS.

Korekta złożonej księgi podatkowej gdy podatnik sam zidentyfikuje błąd

W tym przypadku podmioty prowadzące księgi podatkowe w postaci elektronicznej, obowiązane do ich przesłania bez wezwania przez organ podatkowy, będą mogły skorygować uprzednio przesłane księgi podatkowe, jeżeli odrębne przepisy będą dopuszczały możliwość poprawienia zapisów w prowadzonej księdze podatkowej.

Projektowany, nowy art. 81d Ordynacji podatkowej będzie zatem dawał prawo do przesłania organowi podatkowemu korekty księgi podatkowej. Uprawnienie to będzie mogło zostać zrealizowane po spełnieniu następujących warunków:
1) odrębne przepisy dopuszczają możliwość poprawienia zapisów w księdze podatkowej;
2) księga podatkowa, której dotyczy korekta, jest prowadzona w postaci elektronicznej;
3) księga podatkowa, której dotyczy korekta, została przesłana organowi podatkowemu w następstwie obowiązku wynikającego z przepisów odrębnych, nie zaś na wezwanie organu podatkowego.

Ów nowy art. 81d Ordynacji podatkowej ma być zamieszczony w rozdziale 10 działu III, który – w związku z tą zmianą – otrzyma nowy tytuł: „Korekta deklaracji i ksiąg podatkowych”. Zatem w jednym rozdziale zostaną zamieszczone regulacje dotyczące korekt deklaracji i ksiąg podatkowych.

Projektowana treść tego przepisu:
„Art. 81d. § 1. Podmioty prowadzące księgi podatkowe w postaci elektronicznej, które są obowiązane do ich przesłania bez wezwania przez organ podatkowy, mogą skorygować uprzednio przesłane księgi podatkowe, jeżeli odrębne przepisy dopuszczają możliwość poprawiania zapisów w prowadzonej księdze podatkowej.
§ 2. Skorygowanie księgi podatkowej następuje przez przesłanie korygującej księgi podatkowej.
§ 3. Uprawnienie do skorygowania księgi podatkowej, o której mowa w § 1, ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej w zakresie objętym tym postępowaniem lub kontrolą.”;

Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że w porównaniu z aktualnymi przepisami ustawy o VAT, zostanie zniesiony obowiązek przesłania korekty ewidencji określony w art. 109 ust. 3e ustawy o VAT (przepis ten stanowi, że w terminie 14 dni od dnia: 1) stwierdzenia przez podatnika, że przesłana ewidencja zawiera błędy lub dane niezgodne ze stanem faktycznym, lub 2) zmiany danych zawartych w przesłanej ewidencji - podatnik jest obowiązany przesłać korektę ewidencji na zasadach określonych w art. 99 ust. 11c tej ustawy).
Przesłanie korekty ma bowiem stanowić uprawnienie podatnika i dlatego zostanie uchylony art. 109 ust. 3e ustawy o VAT.

Zawieszenie tego uprawnienia będzie dotyczyło tylko ksiąg podatkowych objętych danym postępowaniem lub kontrolą, a więc ksiąg podatkowych obejmujących podatki i okresy, które zostały wskazane w postanowieniu o wszczęciu postępowania podatkowego lub w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli podatkowej.

Dodatkowo, analogicznie jak w przypadku uprawnienia do złożenia korekty deklaracji, uprawnienie to zostanie ograniczone:
1) w trakcie kontroli celno-skarbowej - będzie przysługiwało jedynie w terminie 14 dni od dnia doręczenia upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej (proponowane nowe brzmienie art. 62 ust. 4 ustawy o KAS)
2) po zakończeniu kontroli celno-skarbowej stwierdzającej nieprawidłowości - nie będzie przysługiwało po upływie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli celno-skarbowej, a przed doręczeniem postanowienia o przekształceniu zakończonej kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe (proponowane nowe brzmienie art. 82 ust. 3 i 4 ustawy o KAS).

Zatem – jak wyjaśnia Ministerstwo Finansów - co do zasady, podmiot nie będzie mógł skorzystać z przysługującego mu uprawnienia do przesłania korekty księgi podatkowej w trakcie prowadzonych w stosunku do tego podmiotu procedur podatkowych. Wyjątek stanowić tu będą czynności sprawdzające, o których mowa w Dziale V Ordynacji podatkowej.

Z przedmiotowego uprawnienia będą mogły skorzystać podmioty prowadzące księgi podatkowe w postaci elektronicznej, obowiązane do ich przesyłania bez wezwania przez organ podatkowy.

Ministerstwo Finansów wskazuje, że na podstawie
- art. 24a ustawy o PIT oraz
- art. 15 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
do prowadzenia ksiąg podatkowych i ich przesyłania do organu podatkowego są zobowiązane m.in. spółki niebędące osobą prawną.

Niezbędne jest zatem poszerzenie zakresu podmiotowego definicji ksiąg podatkowych zawartej w art. 3 pkt 4 Ordynacji podatkowej, w taki sposób, aby objęła ona również podmioty niebędące podatnikami, płatnikami i inkasentami, a obowiązane do prowadzenia i przesyłania ksiąg podatkowych. Ta zmiana jest zawarta w art. 1 pkt 1 omawianego projektu.

Przesyłanie korygującej księgi podatkowej będzie odbywało się na zasadach dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych. Zatem, w tym zakresie, zastosowanie znajdą przepisy szczególne, właściwe dla ksiąg podatkowych w ramach danego podatku, tj.:
- art. 109 ust. 3b i 3c ustawy o VAT,
- art. 24a ust. 1e i 1f ustawy o PIT,
- art. 9 ust. 1c ustawy o CIT,
- art. 15 ust. 12 i 13 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Ministerstwo Finansów podkreśla, że te przepisy dot. korekty złożonej księgi podatkowej gdy podatnik sam zidentyfikuje błąd, nie będą miały zastosowania w przypadkach, w których księga podatkowa została przesłana organowi podatkowemu za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej, na jego żądanie. Jako MF wskazuje ustawę z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym oraz ustawę z 2 marca 2012 r. o podatku od wydobycia niektórych kopalin. Przepisy tych ustaw nie nakładają bowiem na podmioty zobowiązane do prowadzenia ksiąg podatkowych obowiązku ich przesyłania organowi podatkowemu za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej.

Korekta złożonej księgi podatkowej gdy błąd znajdzie organ podatkowy w toczącej się procedurze podatkowej

Korekta złożonej księgi podatkowej gdy błąd znajdzie organ podatkowy w toczącej się procedurze podatkowej zostanie uregulowana w dodawanym art. 193b Ordynacji podatkowej (i jednocześnie zostanie uchylony art. 109 ust. 3f i3g ustawy o VAT). W zamyśle Ministerstwo Finansów ma to skoncentrować w jednym miejscu wszystkie przepisy dotyczące dowodów z ksiąg podatkowych w postępowaniu podatkowym (art. 193-193b Ordynacji podatkowej).

Projektowana treść art. 193b Ordynacji podatkowej:
„Art. 193b. § 1. W przypadku stwierdzenia przez organ podatkowy błędów w prowadzonej w postaci elektronicznej księdze podatkowej przesłanej bez wezwania organu podatkowego, organ podatkowy wzywa do jej skorygowania, wskazując te błędy.
§ 2. Wezwany w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, o którym mowa w § 1:
1) przesyła do organu podatkowego księgę podatkową skorygowaną w zakresie błędów wskazanych w wezwaniu lub
2) składa do organu podatkowego wyjaśnienia wskazujące, że księga nie zawiera błędów, o których mowa w wezwaniu, lub
3) składa do organu podatkowego wyjaśnienia wskazujące na brak możliwości skorygowania księgi podatkowej, o której mowa w wezwaniu, jeżeli odrębne przepisy nie dopuszczają możliwości poprawienia zapisów w księdze podatkowej ze względu na ostateczne zamknięcie księgi podatkowej, informując jednocześnie, w księgach podatkowych którego roku podatkowego zostanie ujęta korekta.”;

Ministerstwo Finansów podkreśla, że skorygowanie księgi podatkowej będzie możliwe jedynie w sytuacji, gdy odrębne przepisy będą dopuszczały taką możliwość. Takie zastrzeżenie pozwoli uwzględnić wyjątki, w których skorygowanie księgi, na mocy odrębnych przepisów, nie jest możliwe. Dotyczy to zasad ujmowania w księgach rachunkowych stwierdzonych błędów lub ujawnionych informacji wymagających korekty tych ksiąg w świetle przepisów ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości.
Przepisy tej ustawy wyłączają możliwość dokonania korekty w księdze po ostatecznym zamknięciu ksiąg rachunkowych za dany rok obrotowy (art. 12 ust. 4 i 5 w powiązaniu z art. 53 ust. 1 ustawy).
Niemniej jednak w takiej sytuacji organ podatkowy nie posiadałby informacji, w księgach rachunkowych którego roku podatkowego podatnik dokona tej korekty zgodnie zart. 54 ust. 2 albo ust. 3 ustawy o rachunkowości. Dlatego też proponuje się, aby w przypadku składania wyjaśnień wskazujących na brak możliwości dokonania korekty księgi podatkowej z uwagi na jej ostateczne zamknięcie, wezwany przekazywał również informację w księgach podatkowych którego roku podatkowego zostanie ujęta przedmiotowa korekta.

Projektowany przepis zostanie zamieszczony w Dziale IV „Postępowanie podatkowe” w Rozdziale 11 „Dowody” Ordynacji podatkowej i będzie stosowany odpowiednio również w czynnościach sprawdzających (analogicznie do możliwości przesłania skorygowanej księgi podatkowej zgodnie z dodawanym art. 81d Ordynacji podatkowej w trakcie trwającej procedury czynności sprawdzających.
Proponowane zmiany w art. 272 pkt 1 lit. a i art. 280 Ordynacji podatkowej wprowadzają możliwość weryfikowania terminowości i formalnej poprawności ksiąg podatkowych przesłanych za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej, w drodze czynności sprawdzających) oraz w postępowaniu podatkowym przekształconym z zakończonej kontroli celno-skarbowej, o którym mowa w art.83 ustawy o KAS – stosownie do treści obowiązującego art. 94 ust. 2 ustawy o KAS (przepis ten stanowi, że w zakresie nieuregulowanym do postępowania podatkowego, o którym mowa w art. 83 ust. 1, przepisy Ordynacji podatkowej, z wyjątkiem art. 165, stosuje się odpowiednio).

Natomiast na etapie trwania kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej organ podatkowy nie będzie mógł wezwać do skorygowania złożonej księgi podatkowej, co będzie wynikało z nowelizowanego: art. 292 Ordynacji podatkowej oraz art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy o KAS (art. 1 pkt 8 i art. 4 pkt 4 projektu). Jak wyjaśnia MF, jest to rozwiązanie analogiczne do przyjętego w odniesieniu do przesyłania korygującej księgi podatkowej z inicjatywy podatnika w trakcie trwania kontroli podatkowej i kontroli celno-skarbowej (dodawany art. 81d Ordynacji podatkowej).

Likwidacja kary pieniężnej za nieskorygowanie JPK w terminie

Omawiana nowelizacja ma ponadto zlikwidować możliwość nakładania administracyjnej kary pieniężnej za nieskorygowanie w terminie JPK, co stanowi zmianę korzystną dla podatnika.
Aktualnie na podstawie art. 109 ust. 3h ustawy o VAT naczelnik urzędu skarbowego może nałożyć na podatnika karę pieniężną w wysokości 500 zł za każdy błąd występujący w przesłanej ewidencji. Stąd propozycja uchylenia w ustawie o VAT art. 109 ust. 3h-3l (art. 3 w zakresie uchylenia art.109 ust. 3h-3l ustawy o VAT).

Ministerstwo Finansów wyjaśnia też, że dodanie w art. 262 Ordynacji podatkowej § 3a wynika z konieczności objęcia sankcją również innych podmiotów aniżeli wymienione w § 1 (art. 1 pkt 5 lit. b projektu). W § 1 jest mowa o stronie, pełnomocniku strony, świadku i biegłym, a więc stricte o uczestnikach postępowania podatkowego. Natomiast wezwanym do skorygowania księgi podatkowej może zostać również podatnik w ramach prowadzonych przez organ podatkowy czynności sprawdzających, czy też spółka cywilna. Jak bowiem stanowi art. 24a ustawy o PIT oraz art. 15 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, do prowadzenia ksiąg podatkowych i ich przesyłania do organu podatkowego są zobowiązane m.in. spółki niebędące osobą prawną.

Automatyczne udostępnianie danych

Ministerstwo Finansów wskazuje, że w aktualnym stanie prawnym do systemów teleinformatycznych organów Krajowej Administracji Skarbowej zaliczamy e-Urząd Skarbowy (e-US) oraz Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC), o których mowa w art. 35a i 35b ustawy o KAS. W związku zwykorzystywaniem tych systemów do załatwiania określonego rodzaju spraw podatkowych są lub potencjalnie mogą w nich być dostępne dane dotyczące użytkowników tych systemów, w tym przedsiębiorców. Indywidualne dane podatników i płatników, w tym przedsiębiorców, są objęte tajemnicą skarbową, lecz mogą być udostępniane podmiotom, których te dane dotyczą.

Nowy przepis art. 306o § 1 Ordynacji podatkowej ma być podstawą prawną do automatycznego udostępniania podatnikowi (płatnikowi), w tym przedsiębiorcy, w systemie teleinformatycznym organu podatkowego poświadczenia obejmującego dane podmiotu będącego użytkownikiem tego systemu znajdujące się w momencie wydania poświadczenia w Centralnym Rejestrze Danych Podatkowych. Przepis ma charakter ogólny i nie nakłada na organy podatkowe obowiązku udostępniania tego typu usług. Celowo nie wskazuje zakresu danych, które mogą być udostępnione ani celu przekazania danych. Zakres udostępnianych danych zależeć będzie od możliwości technicznych systemów teleinformatycznych oraz decyzji poszczególnych organów administrujących tymi systemami. Ponieważ dane te dotyczą samego podatnika (płatnika) nie ma ograniczeń co do danych podlegających udostępnieniu.

Ministerstwo wyjaśnia, że nie jest także konieczne określenie celu udostępnienia danych. Użytkownik konta np. przedsiębiorca sam decyduje czy i komu oraz w jakim zakresie udostępni dane uzyskane od organu w trybie art. 306o § 1 Ordynacji podatkowej lub w jaki inny sposób je wykorzysta. Przykładowo, dane mogą być generowane w celu zweryfikowania sytuacji finansowej i gospodarczej danego podmiotu – na wniosek kontrahenta lub na potrzeby czynności bankowych, o których mowa w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe.

Zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy o KAS Centralny Rejestr Danych Podatkowych to system teleinformatyczny służący do:
1) gromadzenia, analizy oraz przetwarzania danych wynikających m.in. z:
- deklaracji składanych przez podatników, płatników i ich następców prawnych,
- decyzji, postanowień oraz innych dokumentów związanych z obowiązkami wynikającymi z przepisów prawa podatkowego i celnego,
- innych dokumentów i informacji przekazanych organom KAS w celu realizacji zadań ustawowych,
- ewidencji, o których mowa w art. 109 ust. 3 i ust. 11g oraz art. 110b ust. 1 ustawy o VAT,
- Krajowego Systemu e-Faktur, o którym mowa w ustawie o VAT;
2) przetwarzania danych zgromadzonych w Centralnym Rejestrze Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników, a także danych pozyskanych z baz, rejestrów, ewidencji, zbiorów isystemów informatycznych udostępnionych organom KAS w celu realizacji ustawowych zadań.

W przepisie art. 306o § 1 Ordynacji podatkowej chodzi przede wszystkim o systemy teleinformatyczne organów podatkowych będących organami KAS. Zasady działania poszczególnych systemów oraz funkcjonowania w nich kont użytkowników określają odrębne przepisy (ustawa o KAS iprzepisy wykonawcze do niej). Również w przepisach odrębnych dotyczących działania poszczególnych systemów uregulowane zostaną zasady funkcjonowania usługi, o której mowa w projektowanych art. 306o Ordynacji podatkowej.

W przypadku braku możliwości wydania poświadczenia wnioskodawca otrzyma za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu podatkowego będącego organem KAS informację o braku możliwości automatycznego potwierdzenia tych danych (art. 306o §2 Ordynacji podatkowej). W takim przypadku wnioskodawca może wystąpić o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 306a Ordynacji podatkowej.

Przepisy art. 306o Ordynacji podatkowej zostały zamieszczone w dziale VIIIA Zaświadczenia Ordynacji podatkowej, ponieważ podobnie jak w przypadku zaświadczeń wydawanie poświadczeń dotyczy potwierdzenia danych wynikających z prowadzonych przez organ ewidencji lub rejestrów. Stąd też propozycja dostosowania tytułu działu VIIIA Ordynacji podatkowej (art. 1 pkt 9 projektu). Pozostałe przepisy o zaświadczeniach nie będą jednak stosowane ze względu na mniej sformalizowany tryb udostępniania danych, odmienny w tym zakresie od trybu wydawania zaświadczeń (art. 306o § 3 Ordynacji podatkowej). Do poświadczeń nie będą stosowane zasady, które mają zastosowanie do zwykłych zaświadczeń. Przykładowo wnioskodawca nie będzie przedstawiał powodu wnioskowania o określone dane, ani nie będą mieć zastosowania inne przepisy dotyczące postępowania podatkowego w zakresie m.in. postanowień, zażaleń i pełnomocnictw. Wnioskować o wydanie poświadczenia będzie mógł tylko podmiot, którego dotyczą dane.

Jak wynika z art. 306o § 4 Ordynacji podatkowej system teleinformatyczny organu podatkowego będącego organem KAS do potwierdzania tych danych oraz szczegółowy zakres danych, które są potwierdzane na podstawie § 1, określi minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia, uwzględniając poziom automatyzacji procesu wydawania poświadczeń. Brak możliwości technicznych systemu teleinformatycznego organu podatkowego będącego organem KAS do automatycznego generowania danych może zatem stanowić przeszkodę do udostępniania określonych danych użytkownikom kont w systemie teleinformatycznym organu podatkowego będącego organem KAS.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie

Ministerstwo Finansów planuje, że nowelizacja w zakresie ujednolicenia zasad dokonywania korekt ksiąg podatkowych wejdzie w życie 1 stycznia 2027r., czyli z początkiem I kwartału rozliczeniowego w podatku VAT.

Natomiast przepisy dotyczące automatycznego udostępniania podatnikowi (płatnikowi), w systemie teleinformatycznym organu podatkowego danych tego podatnika (płatnika), będącego użytkownikiem systemu teleinformatycznego i zmiana art. 306ka Ordynacji podatkowej wejdą w życie z dniem 1 grudnia 2026 r.

Źródło: Projekt ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (UDER111)