Co warto wiedzieć o urlopach wychowawczych?

Wymiar urlopu wychowawczego

Wymiar urlopu wychowawczego wynosi 36 miesięcy i jest dzielony między pracowników-rodziców w stosunku 35:1. Oznacza to, że jedno z nich może opiekować się dzieckiem 35 miesięcy, natomiast drugie wyłącznie przez miesiąc. Nie można swobodnie przesuwać granicy urlopu między rodzicami, a jeżeli nie zdecydują się oni na wykorzystanie miesiąca urlopu wychowawczego, tracą do niego prawo i urlop wychowawczy będzie wynosił 35 miesięcy, które będzie mogło wykorzystać tylko jeno z nich.

Urlop macierzyński i rodzicielski - zmiany od 2016 roku

Sytuacja zmienia się w przypadku śmierci lub pozbawienia, ograniczenia lub zawieszenia praw rodzicielskich jednego z rodziców. W takiej sytuacji jedyną osobą, uprawnioną do opieki nad dzieckiem jest drugi rodzic, w naturalny sposób będzie mu więc przysługiwać całość urlopu wychowawczego, czyli 36 miesięcy. Warto podkreślić, że przepisy nie przewidują zwiększonego limitu urlopu w przypadku rodziców, których dziecko jest niepełnosprawne.

Urlop wychowawczy - oboje rodzice czy jedno z nich?

Zmiany z 2 stycznia 2016 roku wprowadzają możliwość wspólnego wykorzystania urlopu wychowawczego przez pracowników-rodziców. Jest to spora zmiana - do tej pory rodzice mogli zajmować się dzieckiem wspólnie jedynie przez 4 miesiące. Od stycznia bieżącego roku będą oni mieli możliwość opiekować się dzieckiem wspólnie, pod warunkiem, że łączny wymiar urlopu wychowawczego nie przekroczy wymiaru 36 miesięcy.

Dziecko do 6 roku życia a urlop wychowawczy

Kolejną dużą zmianą jest przedłużenie okresu, w którym rodzice mogą wykorzystać urlop wychowawczy - od tej pory był to czas do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończyło 5 lat, obecnie - do końca roku kalendarzowego, w którym kończy ono 6. rok życia. Jeżeli natomiast mamy do czynienia z rodzicami dziecka niepełnosprawnego, mogą oni wybrać urlop wychowawczy do 18. roku życia dziecka. Nie ulega natomiast zmianie możliwość podzielenia urlopu na pięć części.

Polecamy: Kodeks pracy 2016 z komentarzem

Jeśli rodzice decydują się na pierwsze wykorzystanie urlopu wychowawczego w chwili, gdy dziecko ukończy 3 lata, jego wymiar zmniejszy się i niezależnie od części wykorzystanego urlopu będzie on obowiązywał wyłącznie do czasu, aż dziecko skończy 6 lat.  

Wniosek o urlop wychowawczy

Zgodnie z nowelizacją zmianie ulega także termin złożenia wniosku o urlop wychowawczy - od tej pory należy go złożyć najpóźniej 21 dni przed planowanym początkiem urlopu, nie zaś tak, jak było do tej pory, czyli 14 dni. Jest to o tyle istotne, że to od daty złożenia wniosku uzależniony jest początek urlopu - pracodawca może ustalić datę rozpoczęcia urlopu na 21. dzień po złożeniu przez pracownika wniosku. Jeżeli rodzic zrezygnuje z urlopu, jest zobowiązany poinformować o tym pracodawcę nie później niż 7 dni przez planowanym rozpoczęciem urlopu.

Autor: Andrzej Lazarowicz, specjalista ds. prawa gospodarczego wfirma.pl